'Hợp đồng kỳ nghỉ' là gì mà thành từ khóa nóng?

Sau phóng sự 'Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ' của VTV, các khái niệm 'hợp đồng du lịch', 'sở hữu kỳ nghỉ' hay 'timeshare' bất ngờ gây xôn xao.

Những ngày qua, cụm từ "hợp đồng kỳ nghỉ" liên tục xuất hiện trên các diễn đàn, mạng xã hội và công cụ tìm kiếm sau khi VTV phát sóng loạt phim tài liệu điều tra Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ.

Trên mục Xu hướng đang thịnh hành của Google Trends, từ khóa này đã lọt top 10 tìm kiếm, với số lượng người quan tâm tăng đột biến trong 24 giờ.

Theo đó, tâm điểm của sự chú ý là câu chuyện của nhiều người cao tuổi đã bỏ ra số tiền rất lớn để tham gia các chương trình nghỉ dưỡng dài hạn. Có trường hợp ký hàng chục hợp đồng với tổng giá trị lên tới hàng chục tỉ đồng. Vậy "hợp đồng kỳ nghỉ" thực chất là gì?

Sở hữu kỳ nghỉ - nghe thì "oách" mà dính vào thì...

Tên gọi đang được cư dân mạng nhắc tới nhiều ngày qua thực chất là mô hình timeshare (sở hữu kỳ nghỉ), xuất hiện từ thập niên 1960 tại Thụy Sĩ và phát triển mạnh ở Mỹ từ những năm 1970.

Hiểu đơn giản, người mua không sở hữu một căn hộ hay biệt thự nghỉ dưỡng hoàn chỉnh, mà mua quyền sử dụng một căn phòng hoặc một khu nghỉ dưỡng trong khoảng thời gian nhất định mỗi năm.

Ví dụ, thay vì bỏ tiền mua cả một căn biệt thự biển chỉ sử dụng vài tuần mỗi năm, nhiều người cùng chia sẻ quyền sử dụng bất động sản đó. Mỗi người được nghỉ dưỡng theo số tuần hoặc số điểm đã mua.

Trên lý thuyết, đây là mô hình giúp giảm chi phí nghỉ dưỡng, đảm bảo chất lượng lưu trú ổn định và cho phép khách hàng sử dụng hệ thống resort trong mạng lưới toàn cầu. Nhiều tập đoàn khách sạn quốc tế lớn cũng từng triển khai các chương trình tương tự dưới dạng câu lạc bộ nghỉ dưỡng.

Nhưng vì sao mô hình này gây tranh cãi?

Vấn đề nằm ở chỗ không phải mọi hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ đều giống nhau. Trong nhiều trường hợp, khách hàng không sở hữu bất động sản thực tế mà chỉ nắm quyền sử dụng có thời hạn. Giá trị chuyển nhượng thường rất thấp, thậm chí khó tìm được người mua lại.

Ngoài khoản tiền ban đầu, người tham gia còn phải đóng phí duy trì hằng năm, phí quản lý, phí đổi điểm, phí đặt phòng và nhiều khoản phát sinh khác.

Bên cạnh đó, một trong những điểm thường gây tranh cãi nhất là cách bán hàng. Tại nhiều quốc gia, ngành timeshare từ lâu đã nổi tiếng với các buổi hội thảo kéo dài nhiều giờ, tặng quà, mời dùng tiệc hoặc ưu đãi hấp dẫn để thu hút khách tham dự. Sau đó, nhân viên tư vấn tạo áp lực ký hợp đồng ngay trong ngày với lý do "ưu đãi sắp hết hạn".

Chính vì vậy, các cơ quan quản lý tại nhiều nước từng nhiều lần cảnh báo người tiêu dùng cần đọc kỹ điều khoản trước khi đặt bút ký.

Từ "hợp đồng kỳ nghỉ" đến câu chuyện cô đơn của người già

Điều khiến phóng sự của VTV tạo ra làn sóng tranh luận mạnh mẽ không chỉ nằm ở yếu tố tài chính.

Nhiều nạn nhân xuất hiện trong chương trình là người cao tuổi, có học thức và từng trải. Họ không thiếu kinh nghiệm sống nhưng lại trở thành đối tượng dễ bị tác động bởi những cuộc gọi hỏi thăm, các buổi gặp mặt sang trọng và cảm giác được quan tâm, lắng nghe.

Một trong những trường hợp gây chú ý là cụ bà 86 tuổi đã bỏ ra khoảng 1 tỉ đồng để mua các hợp đồng nghỉ dưỡng. Cụ cho biết từng quyết định xuống tiền với một dự án vì nhìn thấy hình ảnh siêu sao bóng đá Cristiano Ronaldo xuất hiện trong hoạt động quảng bá.

Đó là một dự án tại miền Trung từng tạo nên cơn sốt trên thị trường bất động sản nghỉ dưỡng với những cam kết lợi nhuận hấp dẫn. Tuy nhiên sau đó dự án gặp nhiều khó khăn, ngừng triển khai trong thời gian dài, khiến tương lai của nhiều khách hàng rơi vào tình trạng bất định.

Có lẽ vì vậy, sau khi phóng sự phát sóng, điều được nhắc đến nhiều nhất không chỉ là một loại hợp đồng nghỉ dưỡng, mà còn là câu chuyện về khoảng trống trong đời sống tinh thần của người lớn tuổi.

Bởi đôi khi, thứ khiến một người ký vào bản hợp đồng trị giá hàng trăm triệu đồng không đơn thuần là lời hứa về những chuyến nghỉ dưỡng sang trọng, mà còn là cảm giác được ai đó quan tâm giữa những ngày tháng cô đơn.

Và đó cũng là lý do "hợp đồng du lịch" từ một khái niệm khá xa lạ bỗng trở thành từ khóa nóng nhất mạng xã hội những ngày qua.