Vẻ đẹp thầm lặng của người phụ nữ trong 'In This Corner of The World'

Giữa tro tàn Hiroshima, Suzu giữ căn bếp ấm lửa như giữ lại phần người cuối cùng giữa cơn bão lịch sử trong 'In This Corner of The World'.

Trong dòng chảy manga phản ánh lịch sử Nhật Bản thế kỷ 20, hiếm có tác phẩm nào chọn cách kể chuyện lặng lẽ mà ám ảnh như In This Corner of The World (Kono Sekai no Katasumi ni) của Kono Fumiyo - tác phẩm thường được bạn đọc Việt biết đến qua hai cách gọi: bản manga "Ở một góc nhân gian", và bản phim chiếu rạp "Góc khuất của thế giới".

Không có những diễn ngôn chính trị, không có những trận chiến được dàn dựng hoành tráng. Thay vào đó là căn bếp nhỏ, là mùi cơm độn khoai, là tiếng còi báo động xé ngang bầu trời, và ở trung tâm - một người phụ nữ trẻ đang cố gắng sống tử tế giữa thời khắc khắc nghiệt nhất của lịch sử.

Vẻ đẹp thầm lặng của người phụ nữ trong 'In This Corner of The World'

Tác phẩm được đăng tải từ năm 2007 đến 2009, sau đó được chuyển thể thành phim hoạt hình năm 2016 do đạo diễn Sunao Katabuchi thực hiện.

Phiên bản điện ảnh (2016) giành Best Animation of the Year tại Japan Academy Film Prize lần thứ 40, khẳng định sức nặng nghệ thuật của câu chuyện tưởng chừng rất đỗi bình dị này.

Suzu - người phụ nữ "nhỏ bé" giữa thời đại

Nhân vật trung tâm là Urano Suzu, sinh tại Hiroshima. Sau khi kết hôn, cô có tên là Hojo Suzu và về làm dâu tại thành phố cảng Kure - một cứ điểm hải quân quan trọng trong thời chiến. Suzu không phải mẫu nhân vật anh hùng, cô vụng về, đãng trí, hay lơ đãng giữa những suy nghĩ mơ mộng và đặc biệt yêu thích vẽ tranh.

Chính sự "bình thường" ấy lại khiến Suzu trở thành đại diện chân thực cho hàng triệu phụ nữ Nhật Bản trong Thế chiến II. Khi đàn ông ra trận, họ ở lại quán xuyến gia đình, xoay xở trong thiếu thốn, và gánh vác cả những nỗi đau không được gọi tên.

Chiến tranh trong thế giới của Suzu không thể hiện qua tiếng súng ngoài mặt trận, mà qua bữa ăn ngày càng ít gạo, qua những lần chạy xuống hầm trú ẩn, qua việc phải tận dụng từng mẩu vải, từng cọng rau.

Cô học cách nấu những món ăn từ nguyên liệu ít ỏi, khéo léo vá những chiếc áo cũ, giữ cho căn nhà vẫn ấm lửa giữa khói bom. Những chi tiết ấy là tư liệu sống động về đời sống hậu phương Nhật Bản thời chiến.

Điểm đặc biệt của In This Corner of The World nằm ở cách tác giả lựa chọn điểm nhìn. Thay vì tái hiện chiến tranh bằng đại cảnh, tác phẩm đặt lịch sử vào không gian gia đình - nơi phụ nữ trở thành trục xoay của sự tồn tại.

Sự kiện Hiroshima năm 1945 được truyền tải qua cú sốc cá nhân, qua nỗi mất mát lan dần như vết nứt trong lòng người. Ở đó, chiến tranh không còn là con số hay bản đồ, mà là những bàn tay không còn nguyên vẹn, là ký ức bị cắt ngang, là những điều không thể trở lại.

Kono Fumiyo không lý tưởng hóa Suzu, cảm xúc của cô có lúc đau đớn, có khi tuyệt vọng. Nhưng điều khiến nhân vật này khắc sâu trong tâm trí người đọc và người xem chính là khả năng tiếp tục sống. Cô vẫn nấu ăn, vẫn vẽ, vẫn cố gắng giữ sự dịu dàng trong một thế giới đang sụp đổ.

Từ trang truyện đến màn ảnh: Khi ký ức được kể bằng màu nước

Phiên bản điện ảnh năm 2016 của đạo diễn Sunao Katabuchi giữ nguyên tinh thần nguyên tác, nhưng mở rộng chiều sâu cảm xúc bằng ngôn ngữ hình ảnh.

Nét vẽ mềm mại, bảng màu dịu nhẹ như tranh màu nước tạo nên sự đối lập đầy day dứt với bối cảnh lịch sử khốc liệt. Nhịp kể chậm rãi cho phép người xem ở lại lâu hơn với từng khoảnh khắc - một bữa cơm, một buổi chiều, một tiếng cười ngắn ngủi.

Thành công của bộ phim không chỉ nằm ở giải thưởng. Điều đáng nói hơn là cách nó khơi dậy cuộc đối thoại về ký ức chiến tranh và vai trò của phụ nữ trong lịch sử - những người thường đứng ngoài khung hình của các biên niên sử chính thống.

Trong nhiều tác phẩm về chiến tranh, phụ nữ thường được đặt ở vị trí bị động. Nhưng In This Corner of The World đã trao cho họ một vai trò khác: người giữ nhịp sống, người duy trì sự nhân hậu, người bảo vệ những điều nhỏ bé nhất.

Suzu không thay đổi được lịch sử, nhưng cô giữ được khả năng yêu thương. Và chính điều đó đã khiến tác phẩm vượt khỏi khuôn khổ một câu chuyện về Thế chiến II để trở thành bản ghi chép sâu sắc về phẩm giá con người.

In This Corner of The World không kể về chiến tranh bằng tiếng bom đạn, mà bằng nhịp thở của một người phụ nữ. Qua ngòi bút của Kono Fumiyo, Suzu hiện lên không phải như một anh hùng, mà như ký ức sống động về hàng triệu phụ nữ Nhật Bản thời chiến - những người lặng lẽ giữ lại sự tử tế khi thế giới sụp đổ.

Giữa khói lửa và mất mát, điều còn sót lại không chỉ là đổ nát, mà là khả năng tiếp tục yêu thương. Và chính sự bền bỉ ấy đã biến câu chuyện nhỏ bé nơi căn bếp thành một bản ghi chép nhân văn khiến người xem không thể quên.