'Xỉu ngang' khi nhân viên quán trà sữa được đào tạo kiểu... quân đội

Nhân viên mới của một chuỗi trà sữa nổi tiếng Trung Quốc được cho là phải giao nộp điện thoại, ăn uống theo quy định và gấp chăn thành 'đậu phụ', làm dấy lên tranh luận về ranh giới quản lý.

Chayanyuese, còn được biết đến với tên Modern China Tea Shop, đang trở thành tâm điểm tranh luận về văn hóa công sở sau khi chương trình đào tạo nhân viên mới mang màu sắc "quân đội" bị phản ứng trên mạng xã hội Trung Quốc.

Theo phản ánh của một số nhân viên trên mạng xã hội đại lục, chương trình đào tạo có tên "Cornerstone" đưa ra hàng loạt quy định khá nghiêm ngặt. Trong đó, người học được cho là phải giao nộp điện thoại, tuân thủ nội quy ký túc xá và thực hiện các yêu cầu về tác phong trong sinh hoạt.

Đáng chú ý, tại khu đào tạo, nhân viên chỉ có 30 giây để lấy thức ăn, phải giữ tư thế nghiêm chỉnh khi ăn và không được vừa đứng vừa nhai thức ăn. Một số người còn cho biết họ phải gấp chăn thành hình vuông gọn ghẽ giống "miếng đậu phụ" trong quân đội.

Từ trà sữa đến... thao trường

Theo SCMP, một tài khoản trên RedNote đăng hình ảnh về các quy định ăn uống tại cơ sở đào tạo, trong khi một nhân viên khác cho biết học viên phải tuân thủ nhiều nội quy mang phong cách quân đội.

Người này cũng cáo buộc trong một buổi tập đứng nghiêm, có học viên bị ngã và phải nhập viện nhưng công ty không chi trả chi phí y tế. Thông tin này xuất phát từ phản ánh của nhân viên và chưa được phía công ty xác nhận.

CEO cho bạn gái hơn 1 tỉ đồng rồi kiện 'đòi quà'ĐỌC NGAY

Một số nhân viên được Sina Finance phỏng vấn cho biết họ còn phải ghi nhớ các giá trị của doanh nghiệp cùng những câu thoại phục vụ khách hàng theo kịch bản. Việc không đáp ứng các yêu cầu này có thể ảnh hưởng đến vị trí công việc.

Chayanyuese sau đó cho biết các tiêu chuẩn vận hành tương tự tồn tại tại các cửa hàng nhưng không cung cấp chi tiết về chương trình đào tạo nội bộ.

Câu chuyện lập tức chia cư dân mạng thành hai phía. Một bên cho rằng chuỗi trà sữa là ngành dịch vụ trực tiếp với khách hàng nên cần thống nhất về tác phong, diện mạo và cách giao tiếp. Bên còn lại đặt câu hỏi liệu việc quản lý nhân viên có cần đi xa đến mức áp dụng những quy tắc vốn thường thấy trong môi trường quân đội.

Luật sư He Bo thuộc Công ty luật Henghexin ở Tứ Xuyên cho biết một số quy định như hạn chế sử dụng điện thoại hay quy tắc ăn uống có thể nằm trong quyền quản lý của doanh nghiệp, nếu nhân viên được thông báo trước và các yêu cầu hợp lý.

Tuy nhiên, ông cảnh báo những hoạt động thể chất không đảm bảo an toàn hoặc mang tính làm nhục có thể vượt qua ranh giới pháp lý. Nhân viên cũng có quyền được trả lương và nghỉ ngơi trong thời gian đào tạo.

Việc đào tạo nhân viên kiểu quân đội không phải chuyện mới tại các doanh nghiệp Trung Quốc.

Mary, một nhân viên từng làm việc tại một nhà sản xuất thiết bị gia dụng ở Quảng Đông, kể cô từng tham gia chương trình dành cho nhân viên mới kéo dài với thử thách đi bộ 50km qua đêm.

Chương trình còn có hát bài hát quân đội, hành quân và hệ thống phạt điểm theo nhóm. Nếu một người bỏ cuộc giữa chừng, cả đội bị trừ điểm, khiến người tham gia có cảm giác mình đang làm ảnh hưởng đến đồng đội.

Mary cho rằng những hoạt động như vậy có thể giúp sinh viên mới ra trường bỏ bớt thói quen thời đại học và thích nghi với môi trường công sở.

Một chương trình khác thậm chí gây tranh cãi dữ dội hơn. Năm 2024, Công ty thực phẩm Jinmailang yêu cầu 77 nhân viên thực hiện 80 lần chống đẩy, mang thiết bị có trọng lượng trong chuyến đi bộ 60km và tham gia một "bài kiểm tra áp lực" bằng cách xin tiền người lạ rồi ăn uống tại nhà họ.

Công ty khi đó giải thích mục đích của chương trình là thử thách tư duy, khai phá tiềm năng và giúp nhân viên vượt qua những rào cản tâm lý.

Đến tháng 7, tập đoàn Muyuan, doanh nghiệp lớn trong ngành chăn nuôi, cũng vấp phải phản ứng khi yêu cầu nhân viên phải đọc và ghi nhớ một "bài văn tế heo" ca ngợi tinh thần cống hiến của loài vật này. Công ty giải thích hoạt động nhằm khuyến khích sự tôn trọng sự sống và trân trọng ngành nghề, nhưng một số người lại cho rằng cách làm này cổ xúy sự hy sinh vô điều kiện.

Theo luật sư He, việc buộc nhân viên đi xin thức ăn từ người lạ có thể bị xem là hành vi làm nhục và khiến doanh nghiệp đối mặt với các rủi ro pháp lý, từ xử phạt đến yêu cầu bồi thường dân sự.

Đằng sau những chương trình đào tạo ngày càng khắt khe là câu hỏi lớn hơn về cách doanh nghiệp xây dựng lòng trung thành của nhân viên.

Một ý kiến được chia sẻ trên mạng xã hội cho rằng doanh nghiệp có thể dành rất nhiều công sức để tạo sự trung thành, nhưng với người lao động, vấn đề đôi khi đơn giản hơn, đó là mức đãi ngộ tương xứng với công sức bỏ ra mới là thứ khiến họ có động lực và muốn gắn bó.