Có một quy luật vui vui trên mạng xã hội, với những ai càng tập gym lâu, cơ bắp càng rõ, vòng eo càng gọn thì tần suất xuất hiện trước camera dường như cũng tăng theo. Đặc biệt, khi thành quả đã đủ đẹp, chiếc gương trong phòng gym rất dễ trở thành... "đồng nghiệp" bất đắc dĩ của camera.

Nhưng vì sao một người lại muốn đưa body của mình lên mạng? Một phần câu trả lời có lẽ nằm ở chính đặc điểm của thành quả này: body đẹp là thứ rất dễ nhìn thấy và cũng rất dễ được người khác ghi nhận. Không cần kể mình đã tập bao lâu, ăn uống khắt khe thế nào, chỉ một bức ảnh cũng có thể cho thấy phần nào kết quả của cả quá trình.

Body đẹp là thành quả nhìn thấy được của việc tập gym

Một người có thể nói mình đã tập gym ba năm, ăn uống kỷ luật và không bỏ buổi tập nào. Nhưng tất cả những nỗ lực ấy sẽ khó hình dung nếu không có một thứ để chứng minh.

Body thì khác. Chỉ một bức ảnh cũng có thể cho người khác thấy phần nào kết quả của quá trình tập luyện. Vì thế, đăng ảnh cơ bắp có thể trở thành một cách "trình diện" thành quả của bản thân, thay vì phải kể lể mình đã vất vả thế nào.

Theo nghiên cứu của Hyung Min Kim, công bố năm 2024 trên Journal of Health Psychology, mạng xã hội là một trong những kênh để người dùng thể hiện bản thân và nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng.

Nghiên cứu khảo sát 283 người sử dụng ứng dụng fitness có chia sẻ trải nghiệm tập luyện trên mạng xã hội. Kết quả cho thấy những người nhận được nhiều sự ủng hộ hơn có xu hướng tự tin hơn khi tập luyện, từ đó có thêm động lực duy trì hoạt động thể chất.

Nói cách khác, một tấm ảnh body không nhất thiết chỉ mang thông điệp "nhìn tôi này". Nó đôi khi còn có thể là "tôi đã làm được" hoặc "tôi đang theo đuổi điều này".

Một lần đăng ảnh, nhiều loại phần thưởng

Mạng xã hội lại có một thứ mà phòng gym không cung cấp, đó là sự phản hồi ngay lập tức.

Một body đẹp xuất hiện trên Facebook, Instagram hay TikTok có thể nhận được lượt thích, bình luận, lời khen hoặc sự quan tâm trong thời gian ngắn. Những phản hồi ấy có thể trở thành một dạng xác nhận xã hội cho hình ảnh mà người đăng muốn thể hiện.

Theo nghiên cứu của Thomas Gultzow cùng các cộng sự, công bố năm 2020 trên Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, nhóm tác giả đã phân tích 1.000 bài đăng Instagram có nam giới xuất hiện trong ảnh. Phần lớn hình ảnh thể hiện nam giới có cơ bắp phát triển và lượng mỡ cơ thể thấp.

Đáng chú ý, những hình ảnh này cũng nhận được nhiều lượt thích và bình luận hơn một số kiểu hình thể khác. Điều đó cho thấy một số hình mẫu ngoại hình có thể nhận được nhiều sự chú ý hơn trên mạng xã hội.

Vậy nên, nếu đã mất rất nhiều công sức để có cơ bắp, lại nhận được phản hồi tích cực khi đưa nó lên mạng, việc tiếp tục đăng ảnh cũng chẳng có gì quá khó hiểu.

Nó gần giống chuyện chạy được 10km thì đăng thành tích, giảm được 10kg thì đăng ảnh trước - sau. Chỉ khác là với gym, thành tích nằm ngay trên... người mình.

Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học không cho phép kết luận rằng người đăng ảnh body đều có nhu cầu được chú ý hoặc thiếu tự tin. Động cơ có thể rất khác nhau. Có người muốn ghi lại quá trình thay đổi. Có người thích chia sẻ kinh nghiệm tập luyện hay xây dựng hình ảnh cá nhân. Cũng có người muốn tạo động lực, truyền cảm hứng cho người khác, hoặc đơn giản là thấy hôm đó mình... đẹp.

Trong một nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí Health Communication, Jessica Fitts Willoughby cùng các cộng sự phân tích 441 bài đăng trong một năm của 4 fitness influencer trên Instagram.

Kết quả cho thấy các fitness influencer không chỉ chia sẻ nội dung về tập luyện, sức khỏe mà còn thường xuyên đăng những hình ảnh tập trung vào vóc dáng, cơ bắp và hình thể. Hơn một nửa số bài đăng được nghiên cứu có cách thể hiện cơ thể theo hướng này.

Thế nên, cùng một tấm ảnh sáu múi, người đăng có thể xem đó là thành quả tập luyện, người xem lại xem đó là hình mẫu để so sánh. Mạng xã hội vốn là nơi mỗi người có thể nhìn cùng một bức ảnh theo một cách khác nhau.

Nhưng khi những hình ảnh body đẹp xuất hiện ngày càng dày đặc, chúng cũng có thể trở thành thước đo để người khác so sánh với chính mình. Các nghiên cứu gần đây ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiếp xúc với nội dung nhấn mạnh hình thể trên mạng xã hội và xu hướng soi xét, ám ảnh về cơ thể.

Vậy khoe body là chuyện của mỗi người, hay đôi khi cũng vô tình tạo thêm áp lực để người khác phải đẹp hơn, nhiều cơ hơn, ít mỡ hơn mới thấy tự tin?

Hôn phu chơi game đến 5 giờ sáng, quen tiếp hay bỏ ngang? Sau khi sống chung, người phụ nữ nhận ra vị hôn phu dành gần như toàn bộ thời gian rảnh để chơi game, thậm chí nhiều đêm đến 5h sáng mới đi ngủ. Việc nhà vì thế cũng dồn hết lên vai cô.

Du học sinh Trung Quốc 'review' 6 tháng đi tù ở Anh Một du học sinh Trung Quốc kể lại 6 tháng bị tạm giam tại Anh bằng loạt video ghi lại cuộc sống phía sau song sắt. Từ đồ ăn đến cách giao tiếp với bạn tù, mọi thứ được anh biến thành một 'nhật ký' đặc biệt.

Dân mạng rủ nhau 'điểm danh người nghèo' sau Hải Sapa bị khởi tố Một bài đăng liệt kê loạt sản phẩm của các KOL, KOC mà người viết 'chưa từng dùng' đang được chia sẻ mạnh. Lý do khiến dân mạng bật cười: 'Do nghèo, không có tiền mua'.