Những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền lại đoạn clip ghi cảnh một nam sinh viên của University of California, Los Angeles (UCLA) giơ cao chiếc laptop lên trong lễ tốt nghiệp, với gương mặt phấn khích. Đi kèm đó là dòng chú thích gây sốc: "Cậu sinh viên này đã chiếu lịch sử ChatGPT dùng để gian lận trong kỳ thi lên camera. Hai giờ sau thì bị thu hồi bằng tốt nghiệp".

Nghe qua thì "đúng chuẩn" drama, chỉ có điều đây là thông tin sai lệch.

Clip cũ, câu chuyện mới… nhưng sai tè le

Thực tế, đoạn video này không hề mới. Nó xuất hiện từ tháng 6-2025, ghi lại khoảnh khắc Andre Mai tham dự lễ tốt nghiệp tại Pauley Pavilion của UCLA. Trong clip, nam sinh ngành sinh học tính toán và hệ thống giơ chiếc laptop của mình lên cao với gương mặt hớn hở và được "phóng thẳng" lên màn hình lớn (jumbotron). 

Theo đó, màn hình lúc này hiển thị các đoạn văn bản được cho là nội dung anh dùng để ôn tập và làm bài thi cuối kỳ, với sự hỗ trợ của ChatGPT.

Không khí lúc đó cực kỳ sôi nổi. Mai còn hào hứng "Let's gooooo!", trong khi bên dưới là tiếng reo hò cổ vũ của các tân cử nhân. Dù vậy, đoạn video sau đó lan truyền mạnh trên Instagram và X, và kéo theo nhiều tranh cãi về việc sử dụng AI trong học tập.

Quan trọng nhất, không có bất kỳ nguồn tin chính thống nào xác nhận việc Andre Mai bị thu hồi bằng tốt nghiệp như chú thích lan truyền.

Nói cách khác, phần "kịch tính nhất" của câu chuyện lại chính là phần… được thêm vào sau.

Thực tế, Andre Mai còn được mời đến OpenAI, công ty sở hữu ChatGPT, tham quan sau khi đoạn video lan truyền rộng khắp.

Phiên bản gốc của sự việc vốn đã đủ gây tranh luận, khi một sinh viên công khai việc sử dụng AI trong học tập ngay tại lễ tốt nghiệp. Nhưng khi được "hồi sinh" trên mạng xã hội, câu chuyện được nâng cấp thêm một tầng kịch bản, từ "khoe ChatGPT" thành "gian lận thi cử", từ "gây tranh cãi" thành "bị thu hồi bằng tốt nghiệp".

Quá trình này quen thuộc đến mức gần như thành công thức với drama "đúng chuẩn", chỉ cần thêm một cái kết có phần kịch tính, nội dung sẽ lập tức dễ lan truyền hơn.

Người trong cuộc đã nói gì?

Sau khi clip viral lần đầu, Andre Mai từng lên tiếng giải thích rằng nội dung trên màn hình đúng là phần tổng hợp tài liệu và tóm tắt cho hai bài thi cuối, với sự hỗ trợ của AI. Anh cho biết việc sử dụng AI được giảng viên khuyến khích ở mức độ nào đó và bản thân không xem đó là hành vi gian lận.

Dù vậy, câu chuyện vẫn làm dấy lên nhiều tranh luận. Một bên lo ngại AI đang khiến việc học trở nên "dễ dãi", biến sinh viên thành người sao chép. Bên còn lại cho rằng AI là công cụ của tương lai, và biết cách sử dụng nó hiệu quả cũng là một kỹ năng.

Theo khảo sát của Pew Research Center, khoảng 26% học sinh tuổi teen tại Mỹ đã sử dụng chatbot AI để hỗ trợ bài tập trong năm 2024, tăng mạnh so với năm trước đó. Điều này cho thấy việc "học cùng AI" không còn là chuyện cá biệt.

Về phần câu chuyện của Andre Mai, đây là ví dụ điển hình cho cách một nội dung thật bị "biến tấu" thành tin giả. Chỉ cần một chi tiết không kiểm chứng - ở đây là việc bị thu hồi bằng, toàn bộ câu chuyện lập tức chuyển từ tranh luận học thuật sang… drama.

Chiếc váy 'biết thở' độc đáo nhất thảm đỏ Met Gala Không cần cú xoay 1.080 độ trên tuyết, Eileen Gu vẫn khiến cả thế giới 'ngả mũ' chỉ bằng vài bước đi trên thảm đỏ Met Gala 2026. Lần này, thứ khiến dân tình trầm trồ không phải huy chương mà là… bong bóng.

Kiện công ty vì bị sa thải với lý do 'ngủ gật trong giờ làm việc' Một nhân viên chăm sóc công viên tại Mỹ bị mất việc vì 'ngủ gật trong giờ làm việc' đang khiến câu chuyện rẽ sang hướng khác. Ông đã chứng minh vấn đề không phải là… ngủ, mà là triệu chứng bệnh lý.

'Hãy kiểm tra máy lạnh khi nhận phòng khách sạn' Một vụ việc tại Trung Quốc đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về nạn quay lén ngày càng tinh vi. Chỉ một chiếc camera siêu nhỏ cũng có thể biến không gian riêng tư thành 'phòng phát sóng trực tiếp' mà nạn nhân không hề hay biết.