Thấy gì khi người trẻ sống hào nhoáng nhờ lừa đảo 'hợp đồng kỳ nghỉ'?

Đằng sau những hình ảnh xe hơi, phòng gym sang trọng hay các màn thưởng nóng trên mạng xã hội là một thực tế khiến nhiều người chạnh lòng, khi không ít nhân viên trong vụ án 'hợp đồng kỳ nghỉ' chỉ mới ngoài 20 tuổi, thậm chí là sinh viên mới ra trường.

Những ngày qua, vụ án liên quan các doanh nghiệp bán "hợp đồng kỳ nghỉ" bị cơ quan chức năng triệt phá, không chỉ gây chú ý bởi số tiền được xác định liên quan đến hành vi phạm tội lên tới hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tỉ đồng. Một chi tiết khác cũng khiến dư luận đặc biệt quan tâm, là chân dung của những người trực tiếp tham gia vận hành guồng máy ấy.

Trong các phóng sự điều tra và những thông tin được công bố sau đó, hình ảnh xuất hiện nhiều nhất không phải các ông chủ bí ẩn ngồi trong phòng điều hành, mà là những nhân viên tư vấn trẻ tuổi, ăn nói lưu loát, ăn mặc chỉn chu và thường xuyên xuất hiện với phong cách sống khiến nhiều người choáng ngợp.

Có người đăng tải hình ảnh tự lái ô tô đi làm, tập luyện tại các phòng gym cao cấp, check-in nhà hàng, du lịch và chia sẻ những khoảnh khắc được xem như biểu tượng của thành công tuổi trẻ. Trong nội bộ các doanh nghiệp, những màn vinh danh doanh số, trao thưởng nóng, khoe xấp tiền mặt hay mua vàng tích trữ cũng từng được sử dụng như cách tạo động lực cho nhân viên.

Nhìn từ bên ngoài, đó là câu chuyện quen thuộc của những người trẻ "đổi đời" nhờ năng lực bán hàng. Nhưng khi vụ án dần được bóc tách, nhiều người mới nhận ra phía sau các màn trình diễn hào nhoáng ấy là những khách hàng được cho là đã bỏ tiền tiết kiệm, tiền hưu trí, thậm chí tài sản tích lũy cả đời để tham gia các gói sở hữu kỳ nghỉ với kỳ vọng sinh lời hoặc chuyển nhượng trong tương lai.

Người trẻ trong vụ án 'hợp đồng kỳ nghỉ'

Tại buổi thông tin về kết quả điều tra ban đầu, Đại tá Ngô Thuận Lăng - Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an TP.HCM - cho biết điều khiến lực lượng điều tra trăn trở là nhiều người tham gia đường dây còn rất trẻ.

Theo ông, phần lớn trong số này là sinh viên mới ra trường, tuổi đời chỉ ngoài 20. Nhiều người được tuyển vào các vị trí telesales, tư vấn khách hàng với mức lương cơ bản khoảng 6-8 triệu đồng, cùng khoản hoa hồng và tiền thưởng được tính theo số tiền thu được từ khách hàng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng cho biết bản thân ông và nhiều cán bộ điều tra cảm thấy đau lòng khi phải ký các quyết định khởi tố, bắt giam đối với những người còn rất trẻ, tương lai phía trước còn dài.

Một trong những điểm đáng suy ngẫm của vụ việc là cách hình ảnh về sự "thành công" được xây dựng và lan truyền trong môi trường bán hàng.

Những buổi lễ vinh danh, các đoạn video nhận thưởng, những lời kể về thu nhập cao hay tốc độ thăng tiến nhanh có thể tạo cảm giác đây là con đường ngắn nhất để đổi đời. Trong khi đó, không phải người trẻ nào cũng đủ kinh nghiệm để nhận diện những dấu hiệu bất thường phía sau mô hình hoạt động của doanh nghiệp.

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các doanh nghiệp liên quan được xác định tổ chức hoạt động theo mô hình khép kín, phân công vai trò cụ thể cho từng bộ phận nhằm thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đến nay, Công an TP.HCM đã khởi tố 11 vụ án tại 11 công ty, khởi tố gần 200 bị can gồm cả lãnh đạo và nhân viên. Quá trình khám xét thu giữ 5.563 hợp đồng, bước đầu xác định số tiền bị chiếm đoạt là 612 tỉ đồng. Có trường hợp khách hàng bị thiệt hại tới 8,5 tỉ đồng thông qua 42 hợp đồng.

Vụ án vẫn đang được mở rộng điều tra. Nhưng bên cạnh câu chuyện pháp lý, đây cũng là lời cảnh báo về một thực tế đáng suy ngẫm, đôi khi những bức ảnh lung linh trên mạng xã hội không phản ánh toàn bộ sự thật phía sau. Và với nhiều người trẻ, cái giá của việc chọn nhầm con đường có thể không chỉ là một công việc mất đi, mà còn là cả tương lai phía trước.