Sức Khỏe

Đo mạch/huyết áp trước tiêm vaccine, cần thiết không?

BS TỊT TUỐT

Đăng lúc 12:57 | 31/08/2021

Đang có tranh luận về việc cần hay không cần đo mạch/huyết áp trước tiêm vaccine. Bản thân tôi, 2 lần bị hoãn vì vấn đề huyết áp, dù tôi không có tiền sử bệnh...

Không có bằng chứng vaccine làm tăng huyết áp

Về việc này, rộng đường dư luận, thử xét cả 2 phía:

Các hãng vaccine không khuyến cáo nào về mạch/huyết áp. Câu “hoãn tiêm khi đang mắc bệnh cấp tính”, có lẽ được vận dụng cứng nhắc cho các cú tăng-xông?

Không có bằng chứng vaccine làm tăng huyết áp. Cũng như không tìm thấy tương tác giữa thuốc điều trị cao huyết áp và vaccine. Cũng vậy, không nốt về chống chỉ định dùng thuốc trước và sau tiêm chủng.

Thử nghiệm lẫn thực tế chứng minh, không có sự khác biệt về sự cố nghiêm trọng giữa người có và không có bệnh tim mạch/cao huyết áp sau tiêm vaccine. Một ít phản ứng phụ có thể đượm hơn với người có bệnh tim/cao huyết áp, nhưng không nguy hiểm và khỏi nhanh, y như người vô can. 


Khập khiễng, nhưng với sốc phản vệ vaccine, thì tụt huyết áp mới là mối  nguy chết người của nạn nhân.

Trừ người cao huyết áp sẵn hoặc không điều trị thường xuyên, thì đa phần “tác giả” của những cú lên máu trên bàn sàng lọc là “hội chứng áo choàng trắng”. Cả với bệnh điều trị ổn vẫn bị hội chứng này chồng lấn. Stress, thứ có thừa mỗi buổi tiêm, tránh làm sao được việc chúng đẩy vọt một loạt sinh hiệu, hàng đầu là nhịp mạch, sau là huyết áp. Thậm chí nếu đo đường huyết chẳng khó gây xây sẩm. Cả với chỉ định thả lỏng 30 phút sau đo lại, chẳng mấy thành công với “hội chứng áo choàng trắng”, lắm khi nặng thêm.

Thực tế nếu bắt tận tay, sẽ tìm thấy kha khá công chuyện giữa cao huyết áp- phản ứng phụ, nhưng chắc hẳn đa phần đứng đằng sau là một cú stress, nhân tiện là tăng huyết áp.

Vậy người ta nhất nhất lấy mạch/huyết áp trước tiêm làm gì?

Mạch/huyết áp , ít nhiều sẽ để lại dấu trong một số ca phản ứng phụ, phản vệ nghiêm trọng. Cho nên, cẩn tắc vô áy náy là chính. Hiển nhiên góp phần là lượng người mắc cao huyết áp không nhỏ. Dù gì, đây là hai chỉ số mà người ta có thể thực hiện trên bàn sàng lọc, trong khi gọi là yên bụng thì không chỉ mỗi 2 thứ trên phải đo kiểm. 

Nói thế nào, đo huyết áp trước tiêm vì quyền lợi người tiêm, vậy sao có ý giữ hay đừng?  Rõ vì cái giá từ thiệt thòi, thậm chí thiệt hại, mà người tiêm bị hoãn tiêm vì huyết áp phải chịu: 

- Lây nhiễm chéo. Rõ thời gian lưu lại lâu hơn, đo đi đo lại, tới lui trình bày,  làm tăng thời lượng và cơ hội tiếp xúc với đám đông “ai cũng có thể là F0”, thậm chí cả với  nhân viên y tế.

- Lây nhiễm qua bề mặt. Rõ bề mặt từ thiết bị đo, trong đó có băng quấn tay, máy SpO2, ghế chờ, thậm chí ...ống nghe bác sĩ.

- Nếu bị từ chối, với lịch hẹn tiêm tại bệnh viện, hay một cuộc vô thời hạn, đồng nghĩa người tiêm phải chịu thêm một khoảnh trống miễn dịch “bao giờ cho đến tháng mười”. Miễn dịch mũi 1 chẳng mùi mẻ gì, mà còn phải đợi. Vô tình, còn khiến đương sự  có “lỗi”, vì chậm góp một khoản miễn dịch cộng đồng trong dầu sôi lửa bỏng. Với cuộc hẹn tại bệnh viện đông người, người tiêm lại phải đối mặt nguy cơ nhiễm chéo nặng hơn.

- Nhắc lại, chính người mắc bệnh nền, rất cần có và có sớm, sự bảo vệ từ vaccine.

Thiệt hơn mọi nhẽ, có vẻ ý “không cần  đếm đo chằm chặp mạch/huyết áp trước tiêm chủng, ít ra với người trẻ khỏe, không tiền sử bệnh” là đáng  ủng hộ, trong tình hình cấp bách hiện nay. Không nên gắn thiểu số sự cố vaccine liên quan huyết áp, để làm mất cơ hội và an toàn của đa số người tiêm, cũng là cơ hội của miễn dịch cộng đồng.

Bất khả chối từ dành cho những ai thực sự mang sẵn vấn đề về huyết áp. Duy trì điều trị, đo huyết áp ở nhà  và khai báo trung thực cho bác sĩ sàng lọc. Nên  mang theo thuốc điều trị để hạ cơn hoặc làm bằng trước bàn sàng lọc. 

Mẹo qua ải mạch/huyết áp trước tiêm vaccine

Trong khi chờ đợi, trường hợp trong đợt tiêm tới, bạn vẫn phải qua ải mạch/huyết áp, thì  một số mẹo qua bài dưới đây có  thể giúp :

-Không dùng cà phê, thuốc lá 30 phút trước giờ tiêm.

-Không đo mạch/huyết áp, ngay sau cuốc đi bộ, leo cầu thang, thậm chí vừa tranh cãi.

-Không nhịn tiểu. Khó tin nhưng cơn stress bàng quang là trùm tăng huyết áp cơ hội.

-Thả lỏng, hít thở chậm (hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng). Đếm hơi thở hay tìm mọi cách lo ra tránh căng thẳng.

-Không kể khổ, thanh minh thanh nga với người xung quanh, vừa thêm căng thẳng vừa lây nhiễm chéo.

-Không cố gọi điện than vãn, hỏi kinh nghiệm, vì thường chỉ làm phức tạp thêm tình hình.

-Nên mang thuốc điều trị theo, hoặc được cho, cần dùng ngay, nhưng chờ một lát để thuốc có tác dụng.


Tin Mới Nhất
Tin mới Sức Khỏe
Béo phì có làm giảm hiệu quả vaccine?

    Béo phì có làm giảm hiệu quả vaccine?

    Người béo phì luôn được khuyến cáo tiêm chủng sớm. Nghe đồn, béo phì còn làm giảm tác dụng vaccine, nên phải nhanh có mũi 2, thậm chí mũi 3?

    16/09/2021 10:48