Sự thật về trào lưu 'ăn nhựa' để giảm cân

Trên mạng xã hội, người dùng dễ dàng bắt gặp những video hàng trăm nghìn đến hàng triệu lượt xem về phương pháp giảm cân nghe qua đã… thấy nghẹn: bọc thức ăn trong màng ni lông, nhai để cảm nhận hương vị rồi nhổ ra, như một phương pháp giảm cân.

Trào lưu giảm cân này được gọi bằng cái tên gây sốc - "ăn nhựa" (plastic-eating) hay "ăn kiêng bằng màng bọc thực phẩm". Cách làm khá đơn giản, người "đu trend" này chỉ cần bọc kín đồ ăn trong màng nhựa, đưa vào miệng nhai để "đánh lừa" não bộ rằng cơ thể đang được nạp năng lượng.

Sau khi đã "thỏa mãn cảm giác", người thực hiện nhổ toàn bộ ra ngoài, như thể tin rằng mình vừa ăn nhưng thực chất chẳng có thứ gì được cho vào bao tử.

Nghe có vẻ là một "lối tắt" thông minh cho hành trình giữ dáng. Nhưng tiếc rằng, cơ thể con người không vận hành theo kiểu… qua mặt bằng ni lông.

Không có cơ sở khoa học cho việc "nhai rồi nhổ" giúp giảm cân

Theo tiến sĩ Kapil Sharma, Giám đốc khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa Yatharth (Ấn Độ), không có bằng chứng khoa học nào cho thấy hành động nhai mà không nuốt có thể làm giảm mỡ hay thay đổi cân bằng năng lượng.

"Để xử lý calo, thức ăn phải đi vào hệ tiêu hóa. Nếu không nuốt, cơ thể không nhận năng lượng, nhưng cũng không vì thế mà mỡ tự biến mất", ông nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cảnh báo những giải pháp nhanh thường thất bại vì không tạo ra thay đổi bền vững. Khi cơ thể không được cung cấp đủ dinh dưỡng, hormone đói tăng cao, khiến người thực hiện dễ rơi vào tình trạng ăn bù nhiều hơn sau đó. Kết quả có thể là tăng cân trở lại, cùng với cảm giác tội lỗi nặng nề hơn.

Rủi ro không dừng lại ở chuyện "giảm cân không hiệu quả". Việc đưa màng bọc thực phẩm vào miệng có thể khiến người dùng phơi nhiễm vi nhựa.

Một số nghiên cứu, trong đó có công trình được ghi nhận bởi National Institutes of Health (NIH), cho thấy vi nhựa khi xâm nhập cơ thể có thể gây tổn thương trên nhiều cơ quan. Dù người dùng có nhổ bỏ thức ăn, các hạt li ti vẫn có thể bong ra do ma sát khi nhai, hòa vào nước bọt và đi xuống đường tiêu hóa.

Hệ quả có thể bao gồm kích ứng dạ dày - ruột, viêm, đau bụng, đầy hơi, buồn nôn. Không chỉ vậy, vi nhựa còn có thể bị hít vào khi màng nhựa đặt sát miệng, tích tụ trong phổi, gây ho, khó thở, stress oxy hóa và chóng mặt.

Đáng lo hơn, vi nhựa có thể mang theo các chất gây rối loạn nội tiết như BPA - yếu tố liên quan đến rối loạn chuyển hóa, vấn đề sinh sản và thậm chí nguy cơ sẩy thai. Một số nghiên cứu trên động vật còn ghi nhận tình trạng viêm lan rộng ở gan, ruột, phổi và biến đổi trong hệ miễn dịch.

Nói cách khác, thay vì "ăn không calo", người dùng có nguy cơ "ăn" thêm vi nhựa.

Bên cạnh rủi ro thể chất, các chuyên gia tâm lý cảnh báo trào lưu này có nhiều điểm tương đồng với rối loạn ăn uống.

Tiến sĩ Munia Bhattacharya, chuyên gia tâm lý học lâm sàng, cho rằng hành vi nhai rồi nhổ có thể gieo vào não bộ sự liên kết giữa ăn uống và cảm giác tội lỗi. Khi việc ăn, vốn là nhu cầu sinh tồn, bị biến thành một "màn trình diễn kiểm soát", đó có thể là dấu hiệu của tổn thương tâm lý sâu sắc.

Thanh thiếu niên là nhóm đặc biệt dễ bị ảnh hưởng. Áp lực hình thể trên mạng xã hội, cộng với những "mẹo ép cân" cực đoan, khiến nhiều người cảm thấy mình chưa đủ nỗ lực để giữ dáng.

Việc liên tục nghĩ về calo, cân nặng và các quy tắc kiêng khem có thể làm giảm tự tin, ảnh hưởng đến học tập, công việc và đời sống thường ngày.

Về lâu dài, thói quen nhai - nhổ lặp đi lặp lại có thể trở thành hành vi gây nghiện, thậm chí là bước đệm dẫn tới các rối loạn nghiêm trọng hơn.

Lan truyền mạnh không đồng nghĩa với an toàn

Sự kỳ quặc và kịch tính chính là "nhiên liệu" giúp trào lưu "ăn nhựa" lan truyền chóng mặt. Trong thế giới mạng xã hội, những hình ảnh gây sốc thường thu hút hơn các khuyến nghị y tế khô khan.

Tuy nhiên, hàng triệu lượt xem không thể thay thế bằng chứng khoa học. Các chuyên gia đồng thuận rằng kiểm soát cân nặng an toàn phải dựa trên chế độ dinh dưỡng cân bằng và tập luyện đều đặn.

Trước khi thử bất kỳ thử thách nào liên quan đến sức khỏe, người trẻ cần cân nhắc rủi ro. Bởi suy cho cùng, cơ thể không phải là nơi để thử nghiệm những trào lưu nhất thời, đặc biệt là những trào lưu có thể khiến chúng ta "no ảo" nhưng hệ lụy thì rất thật.