Steve Jobs và những 'vết xước' phía sau hào quang thiên tài

Steve Jobs được xem là biểu tượng sáng tạo của thế giới công nghệ. Thế nhưng phía sau hào quang của nhà đồng sáng lập Apple cũng tồn tại không ít góc khuất và tranh cãi ít người nhắc đến.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa qua khiến cái tên Steve Jobs bất ngờ trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội. Với nhiều người, nhà đồng sáng lập Apple là biểu tượng của sáng tạo, đổi mới và tinh thần dám nghĩ dám làm. Thế nhưng, nếu chỉ nhìn Steve Jobs qua những bài diễn văn truyền cảm hứng hay các sản phẩm làm thay đổi thế giới, có lẽ chúng ta mới chỉ thấy một nửa con người ông.

Người Việt có câu: "Tốt khoe, xấu che". Nhưng trong thời đại thông tin mở, việc nhìn nhận đầy đủ cả ưu điểm lẫn khuyết điểm của một nhân vật nổi tiếng đôi khi lại là cách tiếp cận công bằng.

Bởi ngay cả Steve Jobs, người góp phần tạo ra iPhone, iPad hay MacBook, cũng không phải một hình mẫu hoàn hảo.

Những "vết xước" của Steve Jobs

Một trong những câu chuyện gây tranh cãi nhất liên quan đến Steve Jobs là việc ông từng phủ nhận con gái ruột của mình trong nhiều năm.

Con gái ông, Lisa Brennan-Jobs, sinh năm 1978, từng phải trải qua các thủ tục pháp lý để xác nhận quan hệ cha con dù xét nghiệm ADN đã cho kết quả rất rõ ràng. Sau này hai cha con hòa giải, nhưng chính Lisa trong cuốn hồi ký "Small Fry" vẫn kể lại tuổi thơ nhiều tổn thương vì sự lạnh nhạt và thất thường của người cha nổi tiếng.

Điều thú vị là chiếc máy tính Apple Lisa nổi tiếng lại được đặt theo tên cô con gái mà Jobs từng phủ nhận. Tuy nhiên trong nhiều năm, ông không thừa nhận điều này trước công chúng. Chỉ về sau, Steve Jobs mới xác nhận sự thật.

Nếu đọc các cuốn sách về Apple, người ta cũng dễ dàng bắt gặp những mô tả không mấy dễ chịu về phong cách lãnh đạo của Jobs. Ông nổi tiếng nóng tính, cầu toàn đến cực đoan và thường xuyên chỉ trích nhân viên một cách gay gắt. Không ít người từng làm việc cùng mô tả ông là người có thể khiến cuộc họp biến thành "cơn ác mộng" chỉ vì một chi tiết thiết kế chưa đạt yêu cầu.

Tất nhiên, chính sự khắt khe ấy cũng góp phần tạo nên những sản phẩm xuất sắc. Nhưng nó đồng thời khiến Steve Jobs trở thành một trong những lãnh đạo gây tranh cãi nhất Thung lũng Silicon.

Một mặt khác ít được nhắc đến là việc Jobs từng sử dụng LSD - chất gây ảo giác bị kiểm soát tại nhiều quốc gia. Bản thân ông không hề giấu chuyện này. Steve Jobs từng gọi trải nghiệm dùng LSD là "một trong những điều quan trọng nhất cuộc đời mình", cho rằng nó giúp ông nhìn thế giới theo cách khác và kích thích tư duy sáng tạo.

Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy ông nghiện ma túy. Những trải nghiệm đó chủ yếu diễn ra khi còn trẻ, trước khi Apple trở thành đế chế công nghệ hàng đầu thế giới.

Ngay cả trong vấn đề sức khỏe, Steve Jobs cũng từng đưa ra quyết định khiến nhiều chuyên gia tiếc nuối. Khi được chẩn đoán mắc một dạng ung thư tụy có khả năng điều trị, ông đã trì hoãn phẫu thuật trong nhiều tháng để theo đuổi các phương pháp thay thế và chế độ ăn uống đặc biệt trước khi chấp nhận điều trị y khoa chính thống.

Nhìn lại cuộc đời Steve Jobs, có lẽ điều đáng học hỏi nhất không phải là việc thần tượng hóa mọi lựa chọn của ông. Một con người có thể tạo ra những sản phẩm vĩ đại nhưng vẫn mắc sai lầm trong cuộc sống cá nhân. Một thiên tài vẫn có thể nóng nảy, bảo thủ, thậm chí làm tổn thương những người thân yêu nhất.

Đó cũng là cách phù hợp nhất khi nhìn về Steve Jobs. Học ở ông sự sáng tạo, ý chí và khát vọng tạo ra giá trị cho thế giới, nhưng không nhất thiết phải sao chép mọi lựa chọn hay tính cách của ông. Bởi thành công của một con người chưa bao giờ đồng nghĩa với việc mọi điều người đó làm đều đúng.