Một quốc gia cho làm việc 4 ngày/tuần vì một lý do 'rất thời sự'

Không phải để chữa lành hay theo trend sống chậm, một quốc gia Nam Á đã quyết định cho người lao động nghỉ thêm một ngày làm việc mỗi tuần, chỉ vì… thiếu xăng.

Trước áp lực từ cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan đến tình hình Trung Đông, Sri Lanka đã chính thức áp dụng tuần làm việc 4 ngày, bắt đầu từ 18-3. Theo đó, ngoài hai ngày cuối tuần, thứ Tư cũng trở thành ngày nghỉ đối với khu vực công, bao gồm cả cơ quan nhà nước, trường học và đại học.

Điều đáng chú ý là chính sách này không nhằm mục đích cải thiện chất lượng cuộc sống hay giảm căng thẳng công việc, mà đơn giản là… tiết kiệm nhiên liệu.

Nghỉ làm việc thêm một ngày để… bớt đổ xăng

Theo các nguồn tin quốc tế, việc cắt giảm ngày làm việc được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn nghiêm trọng. Chính phủ kỳ vọng việc người dân ở nhà thêm một ngày sẽ giúp giảm nhu cầu đi lại, từ đó tiết kiệm đáng kể lượng nhiên liệu tiêu thụ.

Người lao động được khuyến khích làm việc trực tuyến nếu có thể, hạn chế tối đa việc di chuyển. Khu vực tư nhân cũng được đề nghị áp dụng mô hình tương tự.

Dù nghỉ thêm một ngày, mức lương của người lao động hiện vẫn được giữ nguyên, ít nhất trong giai đoạn đầu triển khai.

Tuy nhiên, các dịch vụ thiết yếu như y tế, nhập cư… vẫn hoạt động bình thường để đảm bảo nhu cầu cơ bản của xã hội.

Khủng hoảng năng lượng tại Sri Lanka không chỉ dừng ở xăng dầu mà còn lan sang cả điện. Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đã phải lên tiếng kêu gọi người dân thay đổi thói quen sử dụng điện, đặc biệt là việc sạc xe điện vào ban đêm.

Theo ông, mỗi tối việc sạc xe điện làm tăng thêm khoảng 300MW điện tiêu thụ, một con số không nhỏ trong bối cảnh hệ thống điện đang chịu áp lực lớn. Đáng nói, nguồn điện ban đêm chủ yếu đến từ than và dầu diesel, vốn đang khan hiếm do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.

Trong khi đó, năng lượng mặt trời, nguồn điện sạch và dồi dào vào ban ngày, lại chưa được tận dụng tối đa do thiếu hệ thống lưu trữ quy mô lớn. Vì vậy, chính phủ khuyến khích người dân chuyển sang sạc xe vào ban ngày và thậm chí cân nhắc áp dụng giá điện cao hơn vào ban đêm để hạn chế nhu cầu.

Từ hạn mức xăng đến thay đổi thói quen sống

Trước đó, Sri Lanka đã triển khai hệ thống phân phối nhiên liệu theo hạn mức bằng mã QR. Theo quy định, mỗi tuần ô tô cá nhân chỉ được mua 15 lít xăng, xe máy 5 lít, còn xe buýt là 60 lít.

Song song, chính phủ cũng phải đối mặt với khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung dầu thô, khi các lô hàng lớn bị ảnh hưởng bởi tình hình địa chính trị. Quốc gia này đang tìm cách đàm phán với các đối tác như Ấn Độ và Nga để nhập khẩu nhiên liệu.

Việc chuyển sang tuần làm việc 4 ngày vì thế không phải là một "cải tiến lao động" theo kiểu hiện đại, mà là giải pháp "rất thời sự" trong bối cảnh khủng hoảng.

Trong khi nhiều nơi trên thế giới bàn chuyện làm ít đi để sống tốt hơn, thì ở Sri Lanka, nghỉ thêm một ngày đơn giản là để… bớt tiêu hao năng lượng. Một quyết định nghe có vẻ "nhàn hơn", nhưng phía sau lại là bài toán không hề nhẹ nhàng.