Vụ 55 ca mất thị lực vĩnh viễn và một ca tử vong, nghi do dùng thuốc nhỏ mắt nhiễm pseudomonas aeruginosa ở Mỹ, lần nữa nhắc nhở sự khó lường của thuốc nhỏ mắt được tiếng lành hiền.

Thuốc qua thất khiếu

Thuốc nhỏ mắt, nếu không chữa bệnh (nhiễm trùng, dị ứng, glaucoma, khô mắt) thì cũng giúp đỏ da thắm thịt cho mắt (nước mắt nhân tạo). Thuốc thang qua mắt cũng có tác dụng phụ, một số đáng sợ (mất thị lực, đau đầu, khó thở, phản vệ, tụt huyết áp, giảm nhịp tim, giảm ham muốn tình dục...), nhưng tựu trung an toàn, cũng như các kiểu "uống" thuốc qua mắt, mũi, tai.

Nhiễm trùng mở nắp

Thuốc nhỏ mắt cũng không thoát bất ổn căn cốt chất bảo quản, có điều nhức mình nhức mẩy hơn, bởi thân chủ của chúng là "làn thu ba" nhạy cảm với kích ứng và dị ứng.

Có hàng tá chất bảo quản tháp tùng lọ thuốc, với nhiệm vụ chính chống nhiễm trùng, nôm na là chống hư hỏng, và hầu hết không mấy thơm thảo với mắt. Điểm thử benzalkonium chloride (BAC), chất bảo quản ruột của nhãn khoa, có thể gây rách giác mạc, tăng tính thấm giác mạc, đóng cặn bề mặt mắt, khô mắt, nếu dùng lâu dài. Gần hết tai biến của mắt là từ nhóm thuốc nhỏ có chất bảo quản.

Tránh vỏ dưa té vỏ dừa

Thất thế của kẻ này là cơ hội của kẻ kia, nhờ thế loại "thuốc nhỏ không chất bảo quản" một bước lên mây, đặc biệt cho các liệu trình dài hơi như điều trị tăng nhãn áp, hay các bà các cô có nhu cầu long lanh hóa đôi lá răm mày lá liễu bằng nước mắt nhân tạo.

Nước mắt nhân tạo làm người ta cười hay khóc?

Vấn đề là tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa. Từ chối chất bảo quản, nghĩa là loại thuốc nhỏ này chấp nhận phơi mình với nhiễm trùng mở nắp. Bởi vậy, kiểu thuốc nhỏ mình ên này được đóng gói dưới dạng tép, dùng một lần rồi bỏ. Phốt trực khuẩn mủ xanh ở Hoa Kỳ là một nhãn nước mắt nhân tạo không bảo quản.

Nhiễm trùng cơ hội

Tựu trung, không nhiễm bẩn từ dây chuyền sản xuất, một lọ thuốc nhỏ mở nắp coi như nhiễm trùng, nhiễm nấm được đề-pa. Loại thuốc này có riêng "hạn dùng sau mở nắp" là vì thế. Cận cảnh thì lọ thuốc nhiễm bẩn từ không khí, tay bẩn, từ đầu nhỏ chạm phải mắt, da, mi, chì kẻ, mascara... Một kiểu nhiễm trùng cơ hội bứt gân từ giọt thuốc nửa chừng, thụt trở lại vào lọ thuốc, do người dùng dấm dứ, sợ hao thuốc nhỏ.

Chết vì một cặp mắt

Biết thêm, pseudomonas aeruginosa có tên cúng cơm là trực khuẩn mủ xanh, tác giả của nhiễm trùng tiết niệu, hô hấp, màng não, màng tim, và đáng sợ hơn cả là nhiễm trùng huyết.

Đầu độc bằng... thuốc nhỏ mắt

Minh họa thêm cho đủ "rét". Án tích thế giới từng ghi nhận ít nhất ba ca cho thuốc nhỏ mắt tetrahydrozoline (co giật, khó thở, hôn mê, ngừng tim) vào đồ ăn đầu độc bạn đời. Thật biết cách với chứng cứ ngoại phạm thuốc nhỏ mắt.

Chủ quan là khóc hận

Gói chuyện: hết sức tránh chủ quan với các thuốc nhỏ mắt không kê đơn, trong đó có nước mắt nhân tạo. Để chữa bệnh, chúng là thuốc, có liều, có y lệnh, có tai biến. Để làm đẹp, làm mát mắt, chúng vẫn có thể khiến người dùng hối không kịp vì lơ là. Đã có người tử vong vì nước mắt nhân tạo.

Nghiện thuốc nhỏ mắt

Lạm dụng nước mắt nhân tạo chẳng hay hóm gì. Một bộ phận không nhỏ, nhất là các bà cô, nghiện thuốc nhỏ mắt. Lạm dụng nước mắt fake sẽ rửa sạch mắt tự nhiên, hệt cách gọi người đang ngủ dậy uống thuốc ngủ. Nghiện nhỏ mắt dễ thành nạn nhân "hội chứng phục hồi". Tày liếp việc chị em sính dùng thuốc nhỏ tetrahydrozoline giấu nhẹm các ca thức khuya, khóc đỏ mắt giận chồng... Tetrahydrozoline là chất co mạch, giảm đỏ mắt hiệu nghiệm; nhưng không dùng sẽ đẩy các mạch máu bùng nở trả đũa, biến mắt vằn tia máu. Nhắc lại những ca án mạng bằng loại thuốc nhỏ mắt này. Nhỏ quá tay, khiến tetrahydrozoline trôi xuống mũi họng và nuốt. Trẻ con thường không biết nhè ra vụ uống thuốc cưỡng bức này.

Che lấp bệnh trọng

Nghiện nhỏ mắt còn có thể vô tình che lấp bệnh lý nghiêm trọng ở mắt (chấn thương, dị vật, viêm bờ mi, khô mắt...). Tài lấp liếm của nước mắt nhân tạo từng khiến nhiều người lỡ cơ, đến khi phát hiện thì chấn thương, dị vật lạ đã quậy nát trong mắt.

Báo động xì-tốp

Dừng nhỏ ngay, đến cơ sở y tế nếu cần, khi xuất hiện những tác dụng phụ: nhìn mờ, tức ngực, ho, khó nuốt, chóng mặt, nhịp tim nhanh, khó thở, mất ý thức, mề đay, phát ban, nổi đốm mắt, sưng bọng mắt, môi, lưỡi...

Nước mắt nhân tạo, đừng lơ là mà cạn nước mắt hối hận vì nó.

Mẹo nhỏ mắt an toàn

Không ít vạ gió đến từ khâu nhỏ mắt. Nhỏ mắt cũng cần học ăn học nói:

- Bắt đầu với kiểm tra nhãn. Cười ra nước mắt khi lắm ca nhầm thuốc nhỏ mũi, nhỏ tai, thành nhỏ mắt. Nước muối sinh lý, đinh của các loại thuốc nhỏ, hay râu ông cắm cằm bà, dù không hại nhưng chống lưng các kiểu thần hồn nát thần tính.

- Nhỏ từng giọt và đợi ít phút cho giọt tiếp theo, tránh lãng phí, đồng thời chống nhiễm trùng.

- Không chớp mắt quá mạnh sau khi nhỏ, hạn chế tràn thuốc ra ngoài, cũng để giảm tác dụng phụ.

- Chi li thì ép nhẹ ống dẫn nước mắt dưới (cạnh sống mũi) giúp giảm lượng thuốc vào máu, từ đó bớt những khó lường đêm dài lắm mộng của thuốc nhỏ.

- Khăn lau, giấy thấm dọn dẹp giúp các vùng da không liên quan.

- Tốt hơn nhờ người thân nhỏ giùm, thay vì lọ mọ rồi sẩy tay.

- Đỉnh của đỉnh là không để đầu nhỏ chạm mắt hay bất kỳ bộ phận nào của thân chủ. Động tác dứt khoát, không dấm dứ, tránh tạo ra giọt thuốc thòi ra thụt vào.

- Sau cùng là chỉ định kinh điển:

+ Đổ đồng không dùng quá một tháng với lọ thuốc nhỏ mắt mở nắp.

+ Không nhỏ quá 4 lần/ngày với thuốc nhỏ có chất bảo quản.

+ Nghiêm y lệnh dùng một lần rồi bỏ với loại thuốc nhỏ không bảo quản, nếu có.