Clip dạy nấu ăn hơn 30 năm trước viral, làm gỏi cá cần 40 trái chanh?!

Một đoạn video dạy nấu ăn từ năm 1995 bất ngờ được cư dân mạng đào lại và lan truyền với tốc độ chóng mặt. Phần nội dung gây chú ý nhất là người hướng dẫn sử dụng tới 40 trái chanh để nặn vào những miếng cá còn sống.

Đoạn clip dạy nấu ăn đang viral nằm trong chương trình Tự học nấu ăn do Hãng phim Phương Nam sản xuất, phát hành qua băng đĩa vào thập niên 1990. Người hướng dẫn là cô Nguyễn Thị Thanh - giáo viên nữ công gia chánh từng giảng dạy tại Nhà văn hóa Phụ nữ.

Với giọng nói chậm rãi, phong thái điềm đạm, cô hướng dẫn cách làm gỏi cá lóc theo kiểu truyền thống Nam Bộ.

Công thức dạy nấu ăn ở "thời ông bà anh": khác biệt và nhiều cảm xúc

Theo công thức trong video, cá lóc được làm sạch, thái mỏng rồi ngâm ngập trong nước cốt của khoảng 40 trái chanh suốt 30 phút. Mục đích là để axit trong chanh làm thịt cá "chín" tái, chuyển sang màu trắng sữa và khử tanh hoàn toàn. Sau công đoạn này, phần nước chua sẽ được bỏ đi, cá tiếp tục đem ướp với đường, bột ngọt, muối, rồi mới trộn các nguyên liệu khác và ăn kèm tương ớt.

Chỉ riêng chi tiết "40 quả chanh" đã đủ khiến mạng xã hội dậy sóng. Nhiều người đùa rằng mới đọc đến đây đã thấy "ê răng", thậm chí lo lắng không biết món ăn sẽ chua tới mức nào. Có bình luận hài hước: "Ăn xong chắc sáng hôm sau khỏi cần đánh răng", hay "đây là gỏi cá hay lễ hội vitamin C".

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, không ít người từng sống trong giai đoạn đó hoặc quen thuộc với ẩm thực miền Nam xưa lại lên tiếng giải thích.

Theo họ, chanh trong trường hợp này chỉ đóng vai trò "chất xúc tác" để làm chín cá, chứ không phải để giữ lại toàn bộ trong món ăn. Khi đã vắt bỏ nước chua, phần thịt cá chỉ còn vị dịu nhẹ, thơm và an toàn để thưởng thức. Ngoài ra, chanh ta thời trước thường nhỏ, ít nước, nên phải sử dụng số lượng nhiều cũng không quá khó hiểu.

Chưa kể, nhiều người nhận định việc cắt một đoạn ngắn trong một clip hướng dẫn nấu ăn sẽ không lột tả trọn vẹn được câu chuyện.

Dù vậy, đoạn clip đã nhanh chóng vượt ra khỏi phạm vi một công thức nấu ăn, trở thành đề tài bàn luận về sự khác biệt khẩu vị và tư duy bếp núc giữa các thế hệ.

Nếu người hiện đại ưu tiên ăn thanh đạm hơn với ít đường, ít bột ngọt, thì bếp Việt thập niên 1990 lại chuộng vị đậm, rõ ràng từng cung bậc chua - ngọt - mặn. Bên cạnh đó, trong bối cảnh điều kiện bảo quản thực phẩm còn hạn chế, việc dùng nhiều chanh để xử lý cá sống cũng được xem là một giải pháp an toàn và thực tế.

Sau gần 30 năm, video cũ kỹ với màu sắc phai nhạt ấy bất ngờ trở thành "nhân chứng sống" cho một thời kỳ bếp núc rất khác, khi chậm rãi, kỹ lưỡng và còn nặng về kinh nghiệm truyền miệng. Với nhiều người, 40 trái chanh không còn là con số gây sốc, mà là ký ức gắn liền với hình ảnh những bà, những mẹ tỉ mẩn chuẩn bị từng món ăn cho gia đình.

Và biết đâu, chính nhờ cú "viral bất đắc dĩ" này, món gỏi cá lóc phiên bản 1995 lại khiến không ít người tò mò muốn thử, dĩ nhiên là với vài… trái chanh, cho hợp thời đại. Còn trên kênh YouTube của Phương Nam Film, video đầy đủ "Hướng dẫn làm món gỏi cá" cũng đang nhận được sự quan tâm. Nhiều netizen check-in: "Qua đây nhờ mấy clip trên TikTok".