Truyền thông quốc tế nói gì khi ông chủ nhà sách Cá Chép đi bán dạo?

Sau khi đóng cửa nhà sách Cá Chép ở TP.HCM, ông Trần Đại Thắng lên xe tải rong ruổi khắp Việt Nam suốt một năm, mang sách đến những nơi ít có hiệu sách. Mới đây, câu chuyện này vừa được SCMP giới thiệu đến độc giả quốc tế.

Một người tự nhận không đọc sách ghé quán cà phê bên chiếc xe bán sách lưu động. Ông Trần Đại Thắng gọi hai vị khách trẻ quay lại trò chuyện, rồi thuyết phục được một người mua sách với giá 10.000 đồng, thay vì mức giá gốc 45.000 đồng.

Với ông Thắng, điều đáng kể không nằm ở khoản tiền thu được, mà ở việc một người vừa nói mình không đọc sách cuối cùng lại mang một cuốn sách về.

Chi tiết nhỏ ấy xuất hiện trong bài viết của South China Morning Post (SCMP), tờ báo tiếng Anh có trụ sở tại Hong Kong, về hành trình đưa sách đến các tỉnh thành Việt Nam của ông Trần Đại Thắng, người sáng lập Công ty sách Đông A và gắn với hệ thống nhà sách Cá Chép.

Sau khi nhà sách Cá Chép cuối cùng trên đường Võ Văn Tần, TP.HCM đóng cửa vào tháng 6, ông Thắng không chọn cách khép lại câu chuyện ở đó. Người đàn ông 53 tuổi quyết định đưa sách lên xe tải, bắt đầu hành trình xuyên Việt kéo dài một năm, dự kiến kết thúc vào tháng 7-2027.

Dự án mang tên "Sách đến mọi nhà", còn được gọi là "Rùa rong ruổi". Thay vì chờ độc giả tìm đến hiệu sách, ông đưa những cuốn sách đi tìm độc giả.

Từ nhà sách trên phố đến chiếc xe tải xuyên Việt

Theo SCMP, hành trình của ông Thắng bắt đầu sau khi chi nhánh cuối cùng của Cá Chép đóng cửa. Một nhân viên cũ đề nghị hỗ trợ ông bán sách. Thay vì tiếp tục duy trì cửa hàng theo cách cũ, ông rủ người này cùng lên đường trong một năm.

Chiếc xe xuất phát từ TP.HCM ngày 15-7, không có lịch trình được lên kế hoạch chi tiết từ trước. Đến giữa tháng 10, dự án đã đi qua 27 điểm dừng, trong đó có Nam Định; Thái Bình là điểm đến tiếp theo theo lịch trình được ông Thắng chia sẻ với truyền thông.

Để thực hiện chuyến đi, ông vay ngân hàng khoảng 1,2 tỉ đồng mua xe. Doanh thu bán sách được dùng trang trải sinh hoạt và chi phí vận hành, trong khi Công ty sách Đông A đảm nhận lương nhân viên cùng các khoản trả nợ xe.

Chiếc xe không đơn thuần là một hiệu sách thu nhỏ. Ông Thắng còn mang theo kỹ năng của một họa sĩ, trực tiếp vẽ bìa sách theo yêu cầu của độc giả. Cuốn tự truyện của ông trở thành một trong những sản phẩm thu hút sự quan tâm trên hành trình này.

Ban đầu, ông chỉ mang theo năm cuốn mỗi điểm dừng, mỗi bìa được minh họa theo một cách khác nhau. Khi sách bán hết, có độc giả đặt mua trực tuyến rồi mang sách đến xe để nhờ ông vẽ tiếp. Riêng tại Đà Nẵng, ông đã tự tay minh họa 22 bìa sách.

Mỗi bìa là một hình ảnh riêng, gắn với một người và một kỷ niệm trên đường đi.

Những cuộc gặp bên đường đôi khi cũng đưa ông trở lại ký ức cũ. Tại Quy Nhơn, ông gặp một người mẹ thất nghiệp nhưng vẫn dành khoản tiền tiết kiệm ít ỏi để mua sách cho con. Hình ảnh ấy khiến ông nhớ đến tuổi thơ của mình và người mẹ năm xưa.

Lớn lên ở vùng núi Hòa Bình, ông Thắng có sở thích đọc sách và vẽ từ nhỏ. Sau khi tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp năm 1995, ông làm thiết kế bìa sách tại một nhà xuất bản nhà nước trước khi thành lập Công ty sách Đông A.

Giờ đây, những công việc từng gắn với bàn vẽ và nhà xuất bản được ông mang theo lên chiếc xe tải. Sách vẫn là sản phẩm chính, chỉ khác là người bán phải chủ động tìm đến người mua, đôi khi ở những nơi không có sẵn một hiệu sách để ghé vào.

Ông Thắng cũng cho biết việc làm ra những cuốn sách đẹp, chất lượng vẫn quan trọng, nhưng giá bán cần phù hợp với điều kiện của nhiều nhóm độc giả. Theo ông, người thực sự muốn đọc không nên phải từ bỏ cuốn sách mình yêu thích chỉ vì không đủ tiền mua.