Sức Khỏe

Sử dụng thuốc ra sao cho đối tượng F0 nhẹ tại nhà?

TS.BS Trần Quốc Cường

Đăng lúc 16:27 | 09/08/2021

Trên MXH đang truyền tay nhau hình chụp một số toa thuốc điều trị Covid, cho người bệnh nhẹ tại nhà. Tuy nhiên không phải các thuốc đều hợp lý, đôi khi lại bất lợi...

Sau đây là một số lưu ý: 

1. VỀ THUỐC HẠ SỐT, GIẢM ĐAU: Tốt nhất là sử dụng các thuốc có hoạt chất Acetaminophen. Thuốc do các hãng khác nhau sản xuất có tên khác nhau nhưng cùng là 1 loại: Paracetamol, Acemol, Panadol, Tylenol, Efferalgan, Hapacol… 

Thuốc có 2 tác dụng: HẠ SỐT và GIẢM ĐAU. Do đó vẫn dùng được nếu có đau mỏi cơ, chứ không nhất thiết phải sốt. Khoảng cách an toàn là mỗi 6 tiếng. Hàm lượng 500mg/lần cho người lớn.  

Về thuốc hạ sốt, giảm đau, hạn chế sử dụng thuốc có hoạt chất IBUPROFEN, mà trên thị trường có sản phẩm tên ALAXAN. Có một vài nghiên cứu thấy chất này làm tệ hơn tình trạng bệnh ở bệnh nhân Covid, một số nghiên cứu khác thì lại không. Do đó, tốt nhất là hạn chế dùng, nên uống Paracetamol. Ngoài ra thuốc có chứa Ibuprofen hay kích ứng dạ dày, nên cần phải uống khi bụng no, nếu có dùng. Tuy nhiên IBUPROFEN có tác dụng mạnh hơn, do đó nếu PARACETAMOL không cải thiện tình hình, thì có thể dùng IBUPROFEN

2. VỀ THUỐC KHÁNG SINH: Các toa trên mạng hay thấy xuất hiện kháng sinh trong đó, thậm chí còn phối hợp 2 loại kháng sinh với nhau, ví dụ như AZITHROMYCIN 500mg và CEFIXIM 200mg. Đúng là thời gian đầu, theo quan sát của các nhà khoa học, thuốc kháng sinh Azithromycin có tác dụng kháng virus nhẹ. Tuy nhiên trên thực tế hiện nay, theo rất nhiều nghiên cứu cho kết luận là kháng sinh Azithromycin hoàn toàn không có tác dụng gì cả ở người mắc Covid. Do đó mọi người không cần dùng vì vô ích, mà còn làm tăng khả năng kháng thuốc, khi cần sử dụng thì không có tác dụng. Do đó mọi người không cần dùng bất cứ kháng sinh gì, vì đây là bệnh virus, kháng sinh không có tác dụng. 


3. KHÁNG VIÊM: Các toa thuốc trị Covid trên mạng đều thấy có thêm 1 loại kháng viêm, ví dụ như Methylprednosolone, Prednisone, Dexamethasone, Solupred, Medrol...Theo các nghiên cứu cho thấy kháng viêm dùng ở người chưa có biến chứng nặng sẽ không có tác dụng, thậm chí còn làm bệnh nặng thêm, vì nhóm này sẽ làm ức chế hoạt động của hệ miễn dịch. Vì thế mọi người đừng tự ý dùng nhóm thuốc này ở bất cứ hàm lượng nào, cho dù là hàm lượng nhỏ. Đúng là nhóm thuốc này có sử dụng cho bệnh nhân Covid, nhưng chỉ được bác sĩ cân nhắc sử dụng khi cần thiết, ở bệnh nhân nặng khi đã nhập viện.  

4. THUỐC ASPIRIN LIỀU THẤP. Thuốc này cũng thấy có xuất hiện trong toa cho bệnh nhân Covid. Thuốc Aspirin trước đây dùng trong người mắc bệnh lý tim mạch giúp kháng viêm, chống ngưng tập tiểu cầu và chống đông máu. Trong bệnh Covid, một vài nghiên cứu cho thấy dường như có tác dụng giúp người bệnh Covid thể nhẹ giảm nguy cơ vào khoa hồi sức tích cực và thở máy. Tuy nhiên, cũng còn cần có nhiều nghiên cứu thêm về tác dụng này. Ngược lại, thuốc Aspirin lại chống chỉ định cho người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng (vì có nguy cơ xuất huyết tiêu hóa), người có bệnh rối loạn đông máu bẩm sinh (vd Hemophilia), người thiếu men G6PD. Vì vậy, lợi ích của thuốc này cũng chưa chắc chắn.  Do đó lời khuyên là "dùng có cân nhắc nếu muốn". 

5. THUỐC HO, THUỐC KHÁNG HISTAMIN, NƯỚC MUỐI SINH LÝ XỊT MŨI: ví dụ như Attusin, Loratadin…Các nhóm thuốc này có tác dụng giảm ho, giảm các triệu chứng xuất tiết đường hô hấp như sổ mũi, chảy mũi, hắt hơi, tăng tiết đàm….. Nên có thể tự dùng được. Ngoài ra các loại thuốc ho thảo dược như Pectol, Prospan, Astex đều có thể dùng được bình thường. Để thông thoáng đường hô hấp, có thể sử dụng thêm nước muối sinh lý dạng xịt: ví dụ như Xisat, Sterimar, Sinomarin, Humer….

6. NHÓM THUỐC VITAMIN VÀ KHOÁNG CHẤT: Thường thấy trong toa có Kẽm, Vitamin C liều cao, Vitamin 3 B. Tất cả đều tự dùng được. Thuốc kẽm được ghi nhận từ lâu là làm giảm triệu chứng, độ nặng và thời gian mắc bệnh của Cúm mùa thông thường. Tác dụng của kẽm đối với Covid không mạnh bằng với cúm mùa, nhưng có còn hơn không. 

Kẽm trên thị trường có nhiều loại, sử dụng loại nào cũng được: FAZINCOL, ZINCKID… Có thể dùng từ 1 - 2 viên mỗi ngày. Kẽm nên sử dụng sớm, ngay khi có xuất hiện triệu chứng đầu tiên sẽ có hiệu quả hơn, hoặc có thể sử dụng dự phòng ở người có nguy cơ mắc (ví dụ F1) càng tốt (sử dụng dự phòng thì chỉ được dùng 1 viên/ngày). Nên dùng thêm vitamin tổng hợp hơn là chỉ có vitamin C. Vitamin thì nên chọn loại đa sinh tố trong đó có chứa nhiều chất càng tốt: Các loại vitamin A, vitamin C, vitamin E, vitamin D và các khoáng chất khác nhau như canxi, đồng, Mg…

7. NHÓM THUỐC TRỊ TIÊU CHẢY: Nếu có tiêu chảy thì dùng thêm men vi sinh (ví dụ như Enterogermina, Probio, Antibio…), và có thể dùng thêm thuốc tráng niêm mạc ruột như Smecta. Nếu tiêu chảy nhiều nước thì mua thêm dung dịch bù nước Oresol pha nước uống thêm. 



TS.BS Trần Quốc Cường

Tin Mới Nhất
Tin mới Sức Khỏe
Khi Covid-19 thành virus đặc hữu...

    Khi Covid-19 thành virus đặc hữu...

    Covid-19 thành loài đặc hữu, thường xuất hiện cạnh các hoạch định kiểu “tương lai đại dịch” hay “sống tiếp với Covid thế nào?”...

    16/10/2021 07:56
    Teo cơ hậu cách ly, nạn nhân vô số

      Teo cơ hậu cách ly, nạn nhân vô số

      Sau mấy tháng cố thủ Covid, vận động với nhiều người lắm khi vỏn vẹn mấy cú vung tay duỗi chân. Ngày trùng phùng bình thường mới trông ai cũng mảnh khảnh hẳn đi...

      12/10/2021 11:46