Phim 300 tỉ 'Thỏ ơi!!' bị quay lén, Trấn Thành thiệt hại ra sao?

Chưa kịp mừng vì khán giả đông, phim 'Thỏ ơi!!' của Trấn Thành đã phải lo… vì bị quay lén, phát tán tràn lan trên mạng.

Trưa 25-2, Trấn Thành chia sẻ niềm vui khi Thỏ ơi!! chính thức cán mốc doanh thu 300 tỉ đồng sau 8 ngày công chiếu. Một con số đủ để bất kỳ ê kíp nào cũng có thể thở phào giữa mùa phim Tết vốn cạnh tranh khốc liệt.

300 tỉ là con số đáng mừng. Nhưng với điện ảnh, niềm vui phòng vé không đồng nghĩa với việc có thể lơ là bản quyền. Chỉ vài ngày sau khi Thỏ ơi!! công chiếu, hàng loạt đoạn video ghi lại những phân đoạn quan trọng, thậm chí cả đoạn kết, xuất hiện dày đặc trên TikTok.

Mỗi đoạn dài vài phút, đủ để tiết lộ toàn bộ nút thắt bất ngờ của phim. Lượt xem lên đến hàng triệu, tương tác rần rần. Còn phòng vé thì bị rút ruột trong im lặng.

Hai lần Trấn Thành 'cầu xin'

Trấn Thành đã hai lần lên tiếng. Anh không quảng bá phim mà xin dân tình đừng tiết lộ nội dung. Anh cũng xin khán giả đừng quay lén, xin thương công sức của cả ê kíp.

Một đạo diễn phải dùng từ "xin" trước khán giả của mình, nghe đã thấy nghèn nghẹn. Nhưng câu chuyện không chỉ nằm ở cảm xúc.

Với một phim tâm lý - giật gân như Thỏ ơi!!, nút thắt bất ngờ chính là tài sản. Khi đoạn kết bị tung lên mạng, trải nghiệm điện ảnh gần như mất một nửa. Khán giả biết trước điều gì sẽ xảy ra, động lực mua vé cũng giảm theo.

Thiệt hại ở đây không chỉ là vài đoạn video bị chia sẻ. Mà là doanh thu những ngày đầu, thời điểm sống còn của một dự án. Phim Việt, đặc biệt là phim quy mô vừa và nhỏ, vốn phụ thuộc rất lớn vào một đến hai tuần chiếu đầu tiên để thu hồi vốn. Một khi cao trào đã bị "mở khóa miễn phí", phòng vé khó còn giữ được sức nóng ban đầu.

Và không chỉ Thỏ ơi!!, Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho, Mùi phở… cũng lần lượt bị lộ những phân đoạn quan trọng. Quay lén đang trở thành một thói quen xấu, lặp lại đều đặn mỗi mùa phim Tết.

Điều đáng nói, mỗi đoạn clip quay lén đều có lượt xem "khủng", có hàng nghìn bình luận, chia sẻ... Nghĩa là hành vi đó đang được tiếp tay bởi một tâm lý phổ biến - xem trước cho biết, khỏi cần ra rạp.

Cái lợi trước mắt, cái hại lâu dài

Quay lén không phải chuyện mới. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, nó đang tạo ra một dạng xem miễn phí trái phép ngày càng phổ biến.

Khán giả quen với việc tiếp cận nội dung mà không trả tiền. Một đoạn phim, một cảnh cao trào, một nút thắt bất ngờ... tất cả đều có thể xem trên điện thoại chỉ trong vài phút lướt mạng. Dần dần, thói quen tiêu dùng văn hóa bị bào mòn.

Điện ảnh là ngành công nghiệp có chi phí cao và rủi ro lớn. Mỗi bộ phim là hàng trăm con người, hàng tháng, thậm chí hàng năm chuẩn bị. Nếu tác phẩm bị sao chép và phát tán dễ dãi, giá trị lao động sáng tạo cũng bị xem nhẹ.

Về mặt kinh tế, doanh thu sụt giảm khiến nhà đầu tư e dè. Về mặt dài hạn, người làm nghề mất động lực. Khi công sức có thể bị "xé lẻ" thành những đoạn video vài phút trên mạng, câu hỏi đặt ra là: còn bao nhiêu người muốn mạo hiểm kể những câu chuyện lớn?

Giải quyết triệt để vấn nạn này không đơn giản. Rạp chiếu là tuyến phòng vệ đầu tiên, nhưng không thể giám sát từng chiếc điện thoại. Nền tảng mạng xã hội có thể gỡ video, nhưng tốc độ lan truyền luôn nhanh hơn tốc độ xử lý.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà sản xuất - hệ thống rạp - nền tảng số, việc chống quay lén mới hiệu quả. Công nghệ đánh dấu nhận diện nguồn phát tán, hệ thống nhận diện nội dung có bản quyền, cơ chế gỡ bỏ nhanh… đều cần được triển khai đồng bộ, chứ không thể trông chờ vào một lời kêu gọi "xin đừng tiết lộ nội dung".

Nhưng sau cùng, yếu tố quyết định vẫn là ý thức. Đi xem phim là mua một trải nghiệm. Tôn trọng bản quyền không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là cách khán giả ủng hộ ngành công nghiệp mình đang thưởng thức.

Trấn Thành thiệt hại bao nhiêu có thể tính bằng con số phòng vé. Nhưng điều đáng lo hơn là nếu quay lén trở thành bình thường thì thiệt hại không chỉ của một đạo diễn, mà của cả điện ảnh Việt.