Năm 2026 rồi mà còn du lịch kiểu... ăn xin 'begpacking' tại Việt Nam

Mới đây, hình ảnh hai du khách nước ngoài cầm bảng xin tiền để tiếp tục hành trình vòng quanh thế giới tại Việt Nam, khiến dân mạng dậy sóng, liên tục gõ phím để bàn luận về kiểu du lịch bụi bằng lòng hảo tâm của người khác.

Dòng chú thích hài hước trong một bài đăng Facebook đi kèm hình ảnh hai du khách nước ngoài đứng bên đường, cầm tấm bảng viết bằng tiếng Việt: "Xin chào! Chúng tôi là du khách vòng quanh thế giới từ Belarus. Không có tiền. Xin ủng hộ để tiếp tục đi. Cảm ơn!".

Bài đăng thu hút tương tác "khủng", khi kéo theo nhiều bình luận trái chiều. Đa phần đều là những ý kiến tiêu cực khi nhắc đến kiểu du lịch... ăn xin. Nhiều người khuyên rằng không có tiền thì nên ở nhà, thay vì đi du lịch rồi trông chờ người qua đường tài trợ.

Một bình luận còn đề nghị hai người vào siêu thị xin việc bán hàng, thay vì đứng bên đường xin tiền. Ý kiến khác mỉa mai rằng người Việt còn phải làm việc vất vả để trang trải cuộc sống, trong khi có người lại muốn dùng lòng tốt của người khác để kéo dài chuyến đi.

Từ hình ảnh được chia sẻ, chưa thể xác minh danh tính, quốc tịch, hoàn cảnh tài chính hay số tiền hai người đã nhận. Tuy nhiên, cách du lịch này vốn không mới và có hẳn một tên gọi riêng - "begpacking".

Du lịch bụi nhưng muốn người khác trả tiền

"Begpacking" là cách ghép giữa "begging" (ăn xin) và "backpacking" (du lịch bụi), dùng để chỉ những du khách xin tiền, bán đồ lưu niệm hoặc biểu diễn đường phố tại địa điểm du lịch nhằm trang trải chi phí hành trình.

Hiện tượng này từng được báo chí quốc tế phản ánh tại nhiều điểm du lịch ở Đông Nam Á. Theo ABC News, một số người cầm bảng kể về chuyến đi, bán bưu thiếp, tranh vẽ hoặc biểu diễn để nhận tiền từ người qua đường.

Năm 2019, ABC News dẫn lời Joshua D. Bernstein, nhà nghiên cứu du lịch tại Đại học Thammasat (Thái Lan), cho biết những người ông từng phỏng vấn phần lớn đến từ Nga hoặc các nước lân cận. Theo ông, họ không nhất thiết viện dẫn khó khăn kinh tế hay thiếu cơ hội việc làm để giải thích cho cách du lịch này.

Cùng năm, nghiên cứu Encountering begpackers đăng trên tạp chí Tourism Recreation Research cũng phân tích những tranh cãi xung quanh hiện tượng trên. Một trong những vấn đề được đặt ra là sự chênh lệch giữa du khách đến từ các nước giàu và người dân tại những điểm đến có mức thu nhập thấp hơn, những người phải lao động để trang trải cuộc sống.

Ranh giới giữa biểu diễn đường phố và xin tiền cũng là điều cần phân biệt. Bán một món đồ hoặc biểu diễn để nhận đóng góp có yếu tố trao đổi; còn việc chỉ đưa ra hoàn cảnh cá nhân để xin tiền tiếp tục chuyến đi dễ khiến người khác đặt câu hỏi về trách nhiệm tự lo chi phí của du khách.

Việt Nam từng ghi nhận nhiều trường hợp

Việt Nam cũng từng xuất hiện những trường hợp tương tự. Không ít lần người nước ngoài cầm bảng xin tiền trên đường phố vấp phải tranh luận từ dân chúng. Thậm chí, nhiều vụ việc còn được đề cập trên các hội nhóm của cộng đồng người nước ngoài hiện đang sinh sống tại địa phương và nhận "cả rổ" phản ứng tiêu cực.

Một trường hợp xảy ra vào đầu năm 2023, ba du khách tự giới thiệu đến từ Nga xuất hiện gần chợ Dương Đông, Phú Quốc, với tấm bảng cho biết họ đã đi du lịch không tiền trong 5 năm và mong được hỗ trợ. Chính quyền địa phương sau đó xác minh vụ việc.

Cũng trong tháng 3-2023, hai du khách Nga xin tiền tại TP Tam Kỳ, Quảng Nam, được cơ quan chức năng nhắc nhở và hỗ trợ tài chính thông qua Hội Chữ thập đỏ địa phương. Hai người sau đó rời đi để đến Quảng Ngãi.

Với hai du khách trong bức ảnh mới được chia sẻ, câu chuyện về "begpacking" một lần nữa khiến người ta đặt câu hỏi: du lịch tiết kiệm đến mức nào thì bắt đầu trở thành việc để người dân địa phương trả tiền cho sở thích của mình?

Du lịch "0 đồng" không nhất thiết phải đi xin tiền

Với những người trẻ muốn khám phá thế giới nhưng ngân sách hạn hẹp, du lịch "0 đồng" vẫn có nhiều cách thực hiện. Một trong số đó là Workaway, mô hình kết nối chủ nhà với tình nguyện viên quốc tế thông qua hoạt động trao đổi công việc và văn hóa.

Thay vì xin tiền người qua đường, tình nguyện viên có thể tham gia những công việc như dạy ngoại ngữ, dọn dẹp phòng, chăm sóc vườn hoặc hỗ trợ tổ chức tour du lịch. Đổi lại, họ thường được chủ nhà hỗ trợ chỗ ở và bữa ăn trong thời gian tham gia.

Mỗi mô hình có cách vận hành và điều kiện riêng, nhưng Workaway cho thấy một lựa chọn khác cho những người muốn đi xa với ngân sách ít ỏi: góp sức để đổi lấy trải nghiệm, thay vì đặt chi phí chuyến đi lên lòng hảo tâm của người khác.