Mâm nhậu để qua đêm: Vi khuẩn có đợi khách về mới hoạt động?

Dân mạng đùa rằng vi khuẩn cũng biết sợ, thấy bàn nhậu liên tục "1, 2, 3 dô" nên chưa dám... làm hỏng thức ăn. Nhưng khi cuộc vui kết thúc, mâm đồ ăn còn lại có thực sự an toàn, và hâm nóng liệu có giải quyết được mọi nguy cơ?

"Vi khuẩn cũng biết sợ", "1, 2, 3 dô liên tục nên vi khuẩn chúng nó sợ", hay "vi khuẩn nó lịch sự, thấy có người đang ăn thì nó không ăn"… là những bình luận hài hước xoay quanh câu chuyện mâm nhậu kéo dài xuyên đêm, nhưng thức ăn để lại đến sáng hôm sau lại có nguy cơ ôi thiu.

Nghe qua, vi khuẩn dường như cũng biết giữ phép lịch sự, đợi khách đứng dậy mới bắt đầu làm việc. Nhưng trên thực tế vi sinh vật không quan tâm bàn nhậu còn đông hay đã tan. Điều quyết định nguy cơ mất an toàn thực phẩm nằm ở loại thức ăn, thời gian để ngoài, nhiệt độ và cách bảo quản.

Trao đổi về câu chuyện này, tiến sĩ - bác sĩ Lê Thúy Tươi lưu ý cần nhìn vào cách các món ăn được phục vụ trong một cuộc nhậu: "Không phải nhà hàng nào cũng bày toàn bộ thức ăn lên bàn từ đầu buổi, rồi để nguyên đến sáng. Nhiều nơi phục vụ theo từng đợt, hết món này mới gọi món khác, nên thời gian thức ăn nằm ngoài môi trường có thể khác nhau".

Theo bác sĩ Lê Thúy Tươi, cần phân biệt giữa một bàn nhậu kéo dài nhiều giờ với một đĩa thức ăn bị để nguyên suốt khoảng thời gian ấy. Có món được đưa ra sau, có món vừa chế biến, nhưng cũng có thức ăn đã nằm trên bàn khá lâu.

Vì vậy, chỉ dựa vào thời gian cuộc nhậu kết thúc để kết luận toàn bộ thức ăn đều đã hỏng là chưa đủ cơ sở. Ngược lại, việc món ăn chưa có mùi lạ cũng không chứng minh rằng nó vẫn an toàn.

Mâm nhậu chưa chắc đã thiu, nhưng không có nghĩa là an toàn

Thực tế, thực phẩm có thể bị nhiễm vi sinh vật trong quá trình chế biến, bảo quản hoặc sử dụng. Khi điều kiện nhiệt độ thuận lợi, một số vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh chóng. Nguy cơ này không biến mất chỉ vì mọi người đang ngồi ăn hoặc liên tục nâng ly.

Một điểm đáng chú ý khác là không phải cứ hâm nóng lại thức ăn thì mọi nguy cơ đều được loại bỏ. Việc làm nóng đúng cách có thể tiêu diệt nhiều vi sinh vật gây bệnh, nhưng một số độc tố do vi khuẩn tạo ra có thể chịu nhiệt. Bởi vậy, bảo quản đúng cách ngay từ đầu vẫn quan trọng hơn việc tìm cách cứu một món ăn đã để quá lâu.

Nói cách khác, mâm nhậu có thể chưa có dấu hiệu ôi thiu, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc vi khuẩn đã "nể mặt" thực khách.

Thức ăn thừa sau cuộc vui nên xử lý thế nào?

Một trong những điều cần lưu ý là thời gian thức ăn dễ hỏng được để ở nhiệt độ phòng. Theo khuyến cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32°C, thời gian này rút xuống còn 1 giờ. Thức ăn thừa cần được làm lạnh sớm, tốt nhất chia vào các hộp nông để nguội nhanh và bảo quản trong tủ lạnh.

Điều này cũng có nghĩa phòng máy lạnh không thể thay thế tủ lạnh. Nhiệt độ trong phòng vẫn có thể nằm trong khoảng thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, tùy điều kiện thực tế.

Với thức ăn còn thừa sau cuộc nhậu, nếu món ăn đã để ở nhiệt độ phòng quá lâu hoặc không rõ điều kiện bảo quản, lựa chọn an toàn hơn là bỏ đi, thay vì cố tận dụng bằng cách hâm nóng. Nếu được bảo quản lạnh kịp thời và đúng cách, thức ăn mới có cơ hội được sử dụng lại an toàn hơn.

Bác sĩ Lê Thúy Tươi cũng lưu ý rằng vấn đề không chỉ nằm ở chuyện thức ăn có ôi thiu hay không. Ăn nhậu kéo dài, uống nhiều rượu bia và ăn quá mức thường xuyên còn có thể gây bất lợi cho sức khỏe. Một cuộc vui kết thúc lúc gần sáng không chỉ để lại những chiếc đĩa chưa dọn, mà còn có thể kéo theo tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi và thói quen sinh hoạt thiếu điều độ.

Còn với câu hỏi vi khuẩn có đợi khách về mới hoạt động hay không, câu trả lời nằm ngay trong cách bảo quản thức ăn: chúng không cần chờ tiếng "1, 2, 3, dô" kết thúc mới bắt đầu sinh sôi. Và khi mâm nhậu đã tàn, đừng lấy chiếc mũi làm công cụ duy nhất để quyết định món ăn còn an toàn hay không.