Giới trẻ Trung Quốc thuê người nghe chửi... hộ

Từ lắp Lego, nấu cơm, đổ rác đến cãi nhau thay khách, ngày càng nhiều dịch vụ 'làm thay' xuất hiện ở Trung Quốc. Người trẻ trả tiền để đổi lấy thời gian, sự tiện lợi và cả những việc mình không muốn tự làm.

Bạn không có thời gian lắp bộ Lego mới mua? Có người nhận làm thay. Ngại xếp hàng ở quán ăn? Đã có người đứng chờ hộ. Thậm chí không muốn tự mình tranh cãi với ai đó, khách hàng ở Trung Quốc giờ cũng có thể thuê người... nghe chửi, rồi cãi thay luôn.

Những dịch vụ tưởng như chỉ xuất hiện trong các tình huống oái oăm này đang trở thành một phần của cái gọi là "nền kinh tế người thế vai" tại Trung Quốc. Khách hàng trả tiền để người khác đảm nhận những công việc thường ngày, từ việc lặt vặt đến cả những tình huống cá nhân khá đặc biệt.

Xu hướng này được truyền thông Trung Quốc đưa tin rộng rãi từ năm 2024 và sau đó phát triển thành một thị trường dịch vụ khá đa dạng.

Giới trẻ thuê người lắp Lego đến đổ rác, rồi nghe chửi... hộ

Một trong những lĩnh vực dễ hình dung nhất là thuê người làm những việc mình không có thời gian làm.

Trên RedNote, các bài viết liên quan đến dịch vụ làm đồ thủ công và lắp ráp đã thu hút hơn 120 triệu lượt xem. Có người mua những bộ Lego cầu kỳ nhưng không đủ thời gian tự lắp, vì vậy tìm người chuyên nghiệp để hoàn thành công việc.

Khách có thể yêu cầu người nhận việc đến tận nhà hoặc gửi bộ Lego cho họ. Chi phí thường dao động từ 200-1.000 nhân dân tệ (khoảng 770.000 - 3.800.000 đồng), tùy độ phức tạp và thời gian cần bỏ ra.

Nhưng Lego mới chỉ là phần dễ hiểu.

Tại Quảng Châu, một người đàn ông họ Khổng từng gây chú ý khi quảng bá dịch vụ "cãi nhau thuê" ngay trên đường phố. Anh này tính 50 nhân dân tệ (gần 200.000 đồng) cho mỗi cuộc tranh cãi trực tuyến và 188 nhân dân tệ (hơn 720.000 đồng) cho các lần tranh cãi trực tiếp không giới hạn.

Khổng cho biết phương pháp của mình dựa trên thuyết phục thay vì gây hấn. Anh cũng từ chối những yêu cầu liên quan đến đe dọa, đòi nợ hoặc xô xát.

Một dịch vụ khác đơn giản hơn nhiều nhưng cũng nhanh chóng có khách. Tại Hàng Châu, một phụ nữ tên Mihan bắt đầu nhận 3 nhân dân tệ (hơn 11.000 đồng) để đổ rác giúp hàng xóm hoặc 99 nhân dân tệ (khoảng 380.000 đồng) cho gói dịch vụ một tháng. Chỉ sau ba ngày, cô đã có hơn 20 khách hàng.

Thậm chí, Mihan hiện đã mở rộng danh sách việc nhận làm thay, từ lấy hàng đến chăm mèo trong những dịp chủ đi vắng.

Khi chuyện riêng cũng có thể thuê người làm hộ

"Làm thay" không dừng ở những công việc nhà. Trên các chợ đồ cũ và nền tảng nhận việc vặt trực tuyến, khách có thể trả 10-30 nhân dân tệ để thuê người xếp hàng tại những nhà hàng nổi tiếng.

Một số người trẻ sống một mình ở Thâm Quyến thậm chí thuê người nấu ăn hằng ngày. Một người dùng trực tuyến được cho là trả 2.500 nhân dân tệ (gần 10 triệu đồng) mỗi tháng để có những bữa cơm nhà được chuẩn bị sẵn.

Các nhu cầu liên quan đến giao tiếp và chăm sóc cũng bắt đầu xuất hiện.

Một phụ nữ ở Chiết Giang, họ Kim, từng nhận lời với giá 50 nhân dân tệ để đến bệnh viện thăm một bệnh nhân thay khách, đồng thời mang theo quà và lời chúc. Tại Thâm Quyến, một người cung cấp dịch vụ khác thu 300 nhân dân tệ cho hai giờ đến thăm người cao tuổi. Công việc bao gồm trò chuyện và nấu ăn.

Theo SCMP, các nhà kinh tế xem xu hướng này là một phần mở rộng của "nền kinh tế lười biếng" tại Trung Quốc, trong đó người tiêu dùng dùng tiền để tối ưu hóa giá trị thời gian của mình.

Li Na, phó giáo sư tại Trường Tài chính và Kinh tế thuộc Đại học Cát Hải, cho rằng những dịch vụ này có thể giúp nâng cao hiệu quả, cải thiện chất lượng cuộc sống và đồng thời tạo ra những hình thức việc làm mới.

Nhưng mô hình này cũng có mặt trái. Phần lớn giao dịch diễn ra theo hình thức cá nhân với cá nhân, thông qua các nền tảng trực tuyến. Điều đó làm nảy sinh những lo ngại về lừa đảo, xâm phạm quyền riêng tư và khó khăn trong việc yêu cầu giải quyết khi dịch vụ không đáp ứng kỳ vọng.

Và rồi xuất hiện một câu hỏi có lẽ còn khó giải quyết hơn chuyện tìm người lắp Lego hay đứng xếp hàng.

Khi ngày càng nhiều việc vụn vặt trong cuộc sống đều có thể dùng tiền để thuê người khác làm thay, con người thực sự đang mua thêm tự do, hay cũng đang lặng lẽ bỏ qua một phần trải nghiệm vốn thuộc về chính cuộc sống của mình?