Với nhiều thế hệ khán giả, anime thập niên 1990 luôn sở hữu một sức hút khó thay thế. Không chỉ chinh phục người xem bằng cốt truyện hay chiều sâu nhân vật, các tác phẩm thời kỳ này còn ghi dấu ấn đậm nét qua đường nét thủ công, bảng màu đặc trưng và sự hòa quyện tinh tế giữa hình ảnh với âm nhạc.

Hơn ba thập niên trôi qua, công nghệ sản xuất của ngành công nghiệp hoạt hình Nhật Bản đã có những bước tiến dài. Dù vậy, tinh thần sáng tạo từng làm nên diện mạo của thời kỳ hoàng kim vẫn âm thầm chảy trong các dự án đương đại. Sự xuất hiện của Lazarus (2025), Dorohedoro mùa 2 và Goodbye, Lara (2026) là những lát cắt tiêu biểu, cho thấy cách người làm phim hôm nay tiếp nối di sản quá khứ bằng nhiều hướng đi khác biệt.

Sự tiếp nối từ tư duy đạo diễn đến mỹ thuật thế giới

Nhắc đến anime thập niên 1990, Cowboy Bebop (1998) luôn là một tượng đài nhờ sự pha trộn độc đáo giữa khoa học viễn tưởng, hành động và âm nhạc jazz. Gần 30 năm sau, đạo diễn Shinichiro Watanabe tiếp tục trở lại địa hạt này với Lazarus, tác phẩm do xưởng phim MAPPA và Sola Entertainment phối hợp sản xuất, phát hành năm 2025.

Lấy bối cảnh năm 2052, phim theo chân biệt đội đặc nhiệm gồm năm thành viên trong cuộc chạy đua truy tìm tiến sĩ Skinner. Ba năm trước đó (năm 2049), nhà khoa học này đã tung ra loại thuốc giảm đau thần kỳ Hapna, nhưng sau đó tuyên bố thuốc sẽ phát tác và cướp đi sinh mạng của hàng triệu người chỉ trong 30 ngày.

Sợi dây liên kết rõ nét nhất giữa Lazarus và Cowboy Bebop nằm ở chính người cầm trịch. Watanabe giữ vững thế mạnh trong việc điều tiết nhịp điệu các pha hành động và đặt âm nhạc làm linh hồn dẫn dắt cảm xúc. Dự án còn quy tụ biên kịch Dai Sato, người từng đồng hành với ông trong Cowboy Bebop, cùng nhà thiết kế nhân vật Akemi Hayashi.

Để làm mới trải nghiệm thị giác, Watanabe bắt tay với nhiều tên tuổi quốc tế. Phần chỉ đạo hành động có sự cố vấn của Chad Stahelski (đạo diễn loạt phim John Wick) cùng đội ngũ 87Eleven Action Design. Trong khi đó, phần âm nhạc được nhào nặn bởi nghệ sĩ saxophone Kamasi Washington cùng hai nhà sản xuất điện tử Bonobo và Floating Points. Sự giao thoa này giúp Lazarus mang hơi thở đương đại, đồng thời chứng minh di sản thập niên 1990 không chỉ nằm ở việc sao chép hình ảnh cũ, mà là sự kế thừa phong cách làm phim xuyên thế hệ.

Rời khỏi không gian khoa học viễn tưởng của Watanabe, Dorohedoro lại gợi nhắc quá khứ thông qua cách kiến tạo mỹ thuật. Chuyển thể từ bộ manga cùng tên của Q Hayashida, tác phẩm đưa khán giả bước vào Hole, một đô thị u ám với những công trình xuống cấp, hệ thống đường ống chằng chịt và bầu không khí đặc quánh bụi bặm.

Ngay từ mùa đầu tiên năm 2020 và tiếp tục ở mùa hai phát sóng tháng 4-2026, bộ phim đã định hình bản sắc riêng nhờ sự kết hợp giữa tạo hình nhân vật 3D và phông nền 2D giàu chi tiết. Đứng sau diện mạo ấy là họa sĩ thiết kế Shinji Kimura, người từng góp phần tạo nên không gian thị giác cho hai kiệt tác Akira (1988) và Memories (1995). Trong mùa hai, vai trò giám đốc mỹ thuật được chuyển giao cho Miho Sugiura nhằm tiếp tục phát triển thế giới này.

Những bề mặt công nghiệp cũ kỹ, chật chội của Dorohedoro gợi nhớ mạnh mẽ đến phong cách mỹ thuật của dòng phim viễn tưởng Nhật Bản cuối thập niên 1980 và 1990. Chia sẻ với chuyên trang Anime Trending hồi tháng 7-2026, ê kíp sản xuất cho biết họ đã tinh chỉnh quy trình phối hợp giữa hai bộ phận 2D và 3D để nâng cao độ mượt mà trong chuyển động và biểu cảm nhân vật. Thay vì dùng công nghệ hiện đại để tạo ra những khung hình trơn bóng, Dorohedoro lại tận dụng 3D như một công cụ để tôn vinh vẻ đẹp thô ráp, gai góc mang đậm dấu ấn hoài cổ.

Khi kỹ thuật vẽ tay trên tấm nhựa trở lại

Nếu Lazarus và Dorohedoro nối dài tinh thần quá khứ qua con người và tư duy thẩm mỹ, Goodbye, Lara lại chọn cách phục dựng trực tiếp quy trình sản xuất truyền thống. Ra mắt vào tháng 7-2026, đây là dự án anime nguyên bản được xưởng Kinema Citrus thực hiện nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập.

Lấy cảm hứng từ truyện cổ tích Nàng tiên cá của Hans Christian Andersen, phim xoay quanh Lara, một công chúa nhân ngư từng từ bỏ đại dương vì tình yêu và được hồi sinh tại hồ Biwa (Nhật Bản) sau 200 năm. Khác với gam màu u tối hay nhịp điệu gấp gáp của hai tác phẩm kể trên, Goodbye, Lara khoác lên mình vẻ đẹp cổ tích nhẹ nhàng, lãng mạn dưới bàn tay chỉ đạo của đạo diễn Takushi Koide, nhà thiết kế nhân vật Shiori Tani và giám đốc mỹ thuật Mari Fujino.

Điểm nhấn kỹ thuật đắt giá nhất của bộ phim nằm ở phân đoạn mở đầu. Theo tư liệu hậu trường được công bố sau khi phim lên sóng, ê kíp đã thực hiện năm cảnh quay bằng kỹ thuật vẽ tay trên tấm phim nhựa trong suốt (cel animation), phương pháp thủ công từng thống trị ngành hoạt hình Nhật Bản trước kỷ nguyên kỹ thuật số.

Thay vì dùng phần mềm giả lập hiệu ứng cũ, đội ngũ sản xuất đã phối hợp cùng chuyên gia Takeshi Ogawa tại T2 Studio và đơn vị hậu kỳ IMAGICA Entertainment Media Services để thực hiện quy trình thủ công thực thụ. Từng lớp hình vẽ được tô màu trực tiếp trên tấm nhựa, đặt chồng lên phông nền vẽ tay, sau đó đưa đi tráng phim âm bản, quét ở độ phân giải 4K và chỉnh màu hoàn thiện.

Việc đưa cel animation vào một phân đoạn ngắn gọn giữa tổng thể tác phẩm sản xuất bằng công nghệ hiện đại không chỉ là một phép thử về mặt thị giác. Nó cho thấy các nhà làm phim hoàn toàn có thể dung hòa chất liệu thủ công với quy trình số hóa để tạo ra những khoảnh khắc giàu cảm xúc cho người xem.

Ba tác phẩm với ba hướng tiếp cận khác nhau chưa thể đại diện cho một trào lưu chủ đạo của toàn ngành công nghiệp anime. Tuy nhiên, sự đón nhận tích cực của khán giả dành cho Lazarus, Dorohedoro mùa 2 và Goodbye, Lara đã khẳng định một giá trị bền vững: trong dòng chảy không ngừng của công nghệ, những di sản nghệ thuật từ thập niên 1990 vẫn luôn là nguồn cảm hứng dồi dào để các nhà làm phim Nhật Bản tìm tòi và định hình bản sắc riêng.

Khi hãng game Nhật tự mở xưởng làm anime: Tham vọng tự chủ và bài toán hợp tác Sự xuất hiện của 'Suikoden: The Anime' đưa Konami Animation gia nhập nhóm studio hoạt hình do các doanh nghiệp trò chơi điện tử khai sinh. Thế nhưng, việc sở hữu xưởng phim riêng không đồng nghĩa các hãng game có thể tự đảm nhận toàn bộ quy trình sản xuất, trong một ngành công nghiệp vốn đòi hỏi sự chuyên môn hóa cao độ.

Sau 26 năm, 'Chobits' vẫn là lời tiên tri đắt giá thời AI Ra mắt từ năm 2000, 'Chobits' đánh dấu một hướng sáng tác khác của nhóm họa sĩ CLAMP. Hơn hai thập kỷ sau, câu chuyện về cô nàng người máy Chii vẫn gợi nhiều liên hệ với đời sống công nghệ hiện đại.

Tác giả 'Vinland Saga' lên tiếng khi vô tình khen tranh AI: 'Thừa nhận không có nghĩa là ủng hộ' Hiểu lầm bắt nguồn từ một tương tác ngắn ngủi trên mạng xã hội đã buộc Makoto Yukimura, tác giả bộ truyện tranh đình đám 'Vinland Saga', phải lên tiếng làm rõ quan điểm cá nhân trước làn sóng tranh cãi về tranh do AI tạo ra.