'Bức ảnh đếm màu' gây bão: Người thấy 3, kẻ đếm tới 40, còn bạn?

Tưởng chỉ là trò giết thời gian, ai ngờ 'bức ảnh đếm màu' lại biến thành màn tranh luận thị giác khiến hàng triệu người đau đầu. Có người nhìn ra 4 màu, kẻ khác thấy hơn 20 sắc độ, còn phần bình luận thì đúng kiểu 'mỗi người một đáp án'.

Mạng xã hội Việt Nam bất ngờ xuất hiện một bức ảnh gồm các dải màu tím - hồng đặt sát nhau, kèm câu hỏi đơn giản: "Bạn thấy bao nhiêu màu?". Nghe thì tưởng dễ, nhưng càng nhìn, dân mạng càng rối.

Người tự tin khẳng định chỉ có 3 - 4 màu cơ bản, người khác lại "đếm" ra 11 hoặc 17, thậm chí hơn 20 sắc độ khác nhau. Từ Threads, TikTok cho đến Facebook, bài test này nhanh chóng phủ sóng khắp nơi. Nhiều người còn kéo bạn bè, đồng nghiệp, người yêu vào cuộc để xem "mắt ai xịn hơn".

Điều thú vị là chẳng ai tìm được một "đáp án chính thức" tuyệt đối.

Vì sao "bức ảnh đếm màu" lại gây bão?

Theo tìm hiểu, bức ảnh này thực ra đã viral từ nhiều năm trước trên Twitter (nay là X). Một trong những bài đăng nổi tiếng nhất xuất hiện vào tháng 2-2021 từ tài khoản @0UTR0EG0 với dòng trạng thái: "How many colours do you see? I see 3". Từ đó, Internet gần như bước vào một "cuộc chiến màu sắc" kéo dài nhiều năm.

Có người còn zoom từng pixel, chỉnh độ sáng màn hình hay thêm filter để chứng minh mình đúng. Nhưng càng phân tích, mọi chuyện càng… không có hồi kết.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng phía sau bức ảnh này liên quan đến "Mach Bands Illusion", một dạng ảo giác thị giác được nhà vật lý người Áo Ernst Mach nghiên cứu từ thế kỷ 19.

Hiểu đơn giản, khi các dải màu gần giống nhau được đặt sát cạnh, não bộ sẽ tự động "cường điệu hóa" ranh giới giữa chúng. Kết quả là mắt người có cảm giác như đang nhìn thấy nhiều màu hơn thực tế.

Nói cách khác, không phải bức ảnh tự nhiên "mọc thêm màu", mà chính não bộ đang chơi trò đánh lừa thị giác.

Không chỉ vậy, thiết bị hiển thị cũng ảnh hưởng mạnh tới kết quả. Màn hình điện thoại, laptop, độ sáng, chế độ tối - sáng hay thậm chí ánh sáng trong phòng đều có thể khiến mỗi người nhìn thấy khác nhau.

Đó là lý do cùng một bức ảnh nhưng người dùng iPhone, Android hay màn hình máy tính đời cũ lại cho ra "kết quả thi đấu" hoàn toàn khác biệt.

Yếu tố sinh học cũng góp phần tạo nên màn tranh cãi không hồi kết này.

Theo các nhà thần kinh học, khả năng phân biệt màu sắc phụ thuộc vào tế bào hình nón (cone cells) trong mắt. Phần lớn con người có ba loại tế bào cảm nhận màu, nhưng một số người bị mù màu chỉ có hai loại nên khó phân biệt sắc độ.

Ở chiều ngược lại, cũng tồn tại hiện tượng gọi là "tetrachromacy" - khi một người có khả năng cảm nhận nhiều sắc độ hơn bình thường. Một số nghiên cứu cho thấy phụ nữ có xu hướng gặp hiện tượng này nhiều hơn nam giới.

Ngoài ra tuổi tác, độ mỏi mắt hay thời gian nhìn màn hình quá lâu cũng ảnh hưởng đến cách não bộ xử lý màu sắc. Vì thế với những bài test kiểu này, gần như không tồn tại "đáp án chuẩn duy nhất".

Điều khiến bức ảnh tiếp tục viral suốt nhiều năm có lẽ nằm ở đúng điểm - ai cũng tin mắt mình đúng! Và chỉ cần một câu hỏi đơn giản "Bạn thấy bao nhiêu màu?", Internet lập tức có thêm hàng chục nghìn bình luận tranh cãi.

Còn bạn, bạn đếm được bao nhiêu màu?