'Vagabond' đã 28 năm chưa có anime: Điều gì khiến việc chuyển thể trở nên khó khăn?

Sau 28 năm kể từ khi ra mắt, "Vagabond" vẫn chưa có anime, bởi phong cách mỹ thuật đặc trưng, nhịp kể giàu suy tưởng và tình trạng dang dở của nguyên tác đặt ra nhiều thách thức cho việc chuyển thể.

Ra mắt trên tạp chí Morning của Kodansa vào năm 1998, Vagabond là tác phẩm của Takehiko Inoue, tác giả nổi tiếng với Slam Dunk. Manga lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Musashi của nhà văn Eiji Yoshikawa, kể lại theo hướng hư cấu hành trình của kiếm khách Miyamoto Musashi từ một thanh niên hiếu chiến đến con người dần đặt câu hỏi về sức mạnh, sự sống và ý nghĩa của việc trở thành "vô địch".

Tác phẩm đã vượt mốc 82 triệu bản in (số liệu được ghi nhận từ khoảng giữa thập niên 2010 đến nay) trên toàn cầu và từng giành nhiều giải thưởng lớn tại Nhật Bản.

Tuy nhiên, sau 28 năm kể từ khi bắt đầu xuất bản, Vagabond vẫn chưa có anime. Không có nhà sản xuất nào công khai đưa ra lý do cho sự vắng mặt này. Song từ đặc điểm của nguyên tác và những chia sẻ hiếm hoi của người trong ngành hoạt hình, có thể thấy việc đưa thế giới của Takehiko Inoue lên màn ảnh đặt ra nhiều bài toán không đơn giản.

Mỹ thuật là lợi thế, đồng thời cũng là thách thức

Điểm khiến Vagabond khác biệt ngay từ những trang đầu tiên nằm ở phong cách hội họa của Takehiko Inoue.

Thay vì chỉ sử dụng đường nét nhằm phục vụ chuyển động và hành động, Inoue dành nhiều không gian cho biểu cảm nhân vật, phong cảnh, ánh sáng, bóng tối và những khoảng lặng. Ở nhiều phân đoạn, nét cọ và mực tạo cảm giác gần với tranh thủy mặc, khiến một khung truyện có thể tự đứng như một tác phẩn minh họa hoàn chỉnh.

Chính đặc điểm đó khiến việc chuyển thể không đơn giản là "làm cho những bức tranh chuyển động".

Anime là một loại hình có ngôn ngữ hình ảnh riêng. Một studio nếu cố sao chép quá sát từng khung manga có thể đánh mất nhịp chuyển động tự nhiên. Ngược lại, nếu thay đổi phong cách quá nhiều, phiên bản hoạt hình lại có nguy cơ mất đi bản sắc thị giác vốn gắn chặt với tên tuổi của Vagabond.

Điều này không có nghĩa nét vẽ của Inoue là "không thể hoạt hình hóa". Vấn đề nằm ở việc lựa chọn một phong cách đủ khác biệt để hoạt động tốt trên màn ảnh nhưng vẫn giữ được tinh thần của nguyên tác.

Đáng chú ý, chính Takehiko Inoue đã có kinh nghiệm trực tiếp với hoạt hình điện ảnh. Trong The First Slam Dunk ra mắt năm 2022, ông đảm nhiện đồng thời vai trò tác giả nguyên tác, biên kịch và đạo diễn. Thành công của bộ phim cho thấy tác phẩm của Inoue hoàn toàn có thể được tiếp cận bằng những kỹ thuật hoạt hình hiện đại, dù điều đó không đồng nghĩa Vagabond sẽ áp dụng cùng một công thức.

Nhịp kể của manga không dễ chuyển nguyên vẹn sang anime

Một thách thức khác đến từ cách Vagabond kể chuyện. Tác phẩm có những trận đấu kiếm quyết liệt, nhưng không được xây dựng như một chuỗi đối đầu liên tục. Càng về sau, câu chuyện càng dành nhiều thời lượng cho đời sống nội tâm của Musashi, những cuộc trò chuyện, quan sát thiên nhiên và những giai đoạn nhân vật gần như dừng lại để suy ngẫm về chính mình.

Ở manga, độc giả có toàn quyền kiểm soát nhịp đọc. Một trang truyện gần như không có lời thoại có thể được lướt qua trong vài giây, hoặc khiến người đọc dừng lại lâu hơn để quan sát từng nét vẽ.

Với hoạt hình, thời lượng của mỗi cảnh lại do đạo diễn quyết định. Khoảng lặng trên trang giấy vì thế chưa chắc tạo ra cùng hiệu quả khi được chuyển thể trực tiếp thành hình ảnh chuyển động.

Đây cũng là vấn đề được Pascal Charrue, đồng sáng lập Fortiche - studio đứng sau Arcane - đề cập khi nói về chuyển thể manga trong cuộc phỏng vấn với Crunchyroll năm 2024. Theo ông, "nhịp độ của manga - thứ mà độc giả có thể tự kiểm soát khi đọc - không phải lúc nào cũng chuyển sang hoạt hình một cách hiệu quả".

Nhận xét này đặc biệt đáng chú ý với Vagabond, khi nhiều phần quan trọng của tác phẩm dựa vào sự tĩnh lặng và suy tưởng không kém những trận đấu kiếm.

Nguyên tác vẫn chưa hoàn thành

Một yếu tố khác mà bất kỳ dự án chuyển thể dài hơi nào cũng phải tính đến là tình trạng của manga.

Vagabond đã trải qua nhiều lần tạm ngừng xuất bản. Chương 327 được phát hành ngày 21-5-2015 và đến nay câu chuyện vẫn chưa có chương tiếp theo.

Việc nguyên tác chưa hoàn thành không phải rào cản tuyệt đối đối với một anime. Nhật Bản có nhiều bộ phim hoạt hình được sản xuất khi manga nguyên tác vẫn đang tiếp tục xuất bản.

Trường hợp Vagabond lại phức tạp hơn bởi quãng nghỉ đã kéo dài hơn một thập kỷ và chưa có lịch trở lại cụ thể. Nếu chuyển thể anime, đội ngũ sản xuất sẽ phải quyết định dừng câu chuyện ở đâu khi tiến gần đến phần nội dung hiện có.

Vì vậy, sẽ là quá sớm nếu cho rằng một phiên bản anime có thể tự xây dựng đoạn kết dựa trên tiểu thuyết Musashi của Eiji Yoshikawa. Vagabond không đơn thuần minh họa lại tiểu thuyết gốc mà là cách Takehiko Inoue diễn giải câu chuyện và nhân vật theo góc nhìn riêng.

Không phải là một tác phẩm bị "làm lơ"

Sự vắng mặt của một bản chuyển thể anime Vagabond cũng không đồng nghĩa tác phẩm bị làng hoạt hình bỏ quên.

Trong cuộc phỏng vấn với Crunchyroll năm 2024, khi được hỏi manga nào ông muốn chuyển thể nếu có cơ hội, Pascal Charrue của Fortiche đã nhắc đến Vagabond đầu tiên. Ông đánh giá cao chiều sâu cũng như phần hình ảnh của tác phẩm và cho rằng đây sẽ là một manga hấp dẫn để đưa vào hoạt hình.

Tuy nhiên, đây chỉ là phát biểu thể hiện mong muốn cá nhân của một người đứng đầu Fortiche, không phải thông báo rằng studio đã sở hữu bản quyền hay đang phát triển anime Vagabond.

Chi tiết này lại cho thấy một khía cạnh đáng chú ý: câu hỏi có lẽ không nằm ở việc Vagabond có đủ sức hút để trở thành anime hay không, mà nằm ở việc một ê kíp sẽ lựa chọn cách nào để chuyển thể tác phẩm mà không đánh mất những đặc điểm khiến nó trở nên khác biệt.

Sau 28 năm, Musashi vẫn chưa bước từ những trang manga của Takehiko Inoue lên màn ảnh hoạt hình. Với một tác phẩm mà hình ảnh, nhịp kể và nội tâm nhân vật gắn bó chặt chẽ với nhau như Vagabond, sự chờ đợi này ít nhất cho thấy một điều: nếu anime thực sự xuất hiện, yêu cầu đặt ra sẽ không chỉ là chuyển thể một manga nổi tiếng, mà còn là tìm được ngôn ngữ hoạt hình đủ phù hợp với chính tác phẩm đó.