Thực phẩm siêu chế biến là thực phẩm đã được chế biến công nghiệp, có thành phần và cấu trúc của thực phẩm đã bị thay đổi so với trạng thái ban đầu. Thực phẩm này thường chứa muối, đường, chất béo, chất phụ gia, chất bảo quản, và phẩm màu. 

Theo Pharmacy Times, một nghiên cứu gần đây được các nhà nghiên cứu thực hiện trên khoảng 8,000 người trưởng thành ở Tây Ban Nha cho thấy ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.   

Dora Romaguera, tác giả đầu tiên của nghiên cứu và nhà nghiên cứu ISGlobal, cho biết nguyên nhân là do ăn ít chất xơ, trái cây và rau quả, vốn được biết là có khả năng bảo vệ chống lại ung thư đại trực tràng trong khi đó những người trong nghiên cứu ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến chứa nhiều chất phụ gia và các chất khác có khả năng gây ung thư. 

Ngoài ra, theo Verywell Health, một nghiên cứu khác khảo sát về tình trạng ăn uống của hơn 116.000 bệnh nhân loét đại tràng trong thời gian trung bình 9 năm cho thấy: Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến không chỉ là một thói quen xấu, mà còn làm tăng nguy cơ bị loét đại tràng. Những bệnh nhân này ở 20 nước châu Âu, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông, Nam Á, Đông Nam Á và Trung Quốc. 

Những thực phẩm siêu chế biến chứa ít dinh dưỡng hơn so với trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt. Chuyên gia dinh dưỡng Katrina Cox nói trên Verywell Health: Loét đại tràng không chỉ do di truyền mà còn liên quan đến hệ miễn dịch và hệ vi sinh. Vì vậy, ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến dẫn đến mất cân đối của các vi sinh vật trên hoặc bên trong cơ thể, làm cho viêm ruột và ảnh hưởng đến sự thẩm thấu của ruột, tác động đến chức năng hệ miễn dịch.  

Ngoài ra, chế độ ăn uống cũng ảnh hưởng đến hệ vi sinh. Điều đó có nghĩa là những gì và cách thức chúng ta ăn vào có thể tăng hoặc giảm nguy cơ loét đại tràng, đặc biệt đối với những người thừa hưởng yếu tố di truyền của bệnh này. 

Những thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng nguy cơ loét đại tràng và thậm chí ung thư đại trực tràng. (Ảnh: Thinkstock)

Bệnh nhân bị loét đại tràng thường có những cơn đau quặn bụng, tiêu chảy, sụt cân và xuất huyết từ đường ruột. Vì vậy, chuyên gia dinh dưỡng Katrina Cox khuyên bên cạnh việc hạn chế ăn những thực phẩm siêu chế biến, chúng ta có thể cải thiện hệ vi sinh đường ruột bằng cách bổ sung prebiotic - hợp chất trong thực phẩm có thể làm thay đổi thành phần của các sinh vật trong hệ vi sinh vật đường ruột. Ngoài ra, chúng ta cần tăng cường “chế độ ăn cầu vồng”. 

Chế độ ăn cầu vồng: Theo Nutrition Australia, chế độ ăn cầu vồng là một bữa ăn mỗi ngày với đầy đủ các thực phẩm có 7 màu bao gồm đỏ, vàng, cam ,trắng, nâu, xanh lá cây, và xanh dương/tím. Mỗi màu chứa các loại vi chất dinh dưỡng giúp phòng ngừa bệnh. 

- Trái cây và rau quả màu đỏ như cà chua, ớt đỏ, dâu tây, quả anh đào, nho đỏ, quả mâm xôi, dưa hấu, táo đỏ,… chứa sắc tố hữu cơ tự nhiên lycopene có đặc tính chống oxy hóa mạnh, có thể giúp giảm nguy cơ ung thư và giữ cho trái tim khỏe mạnh.

- Trái cây và rau quả màu tím/ xanh lá cây như bắp cải đỏ, cà tím, măng tây, dâu đen, quả việt quất, nho tím, mận chứa chất oxy hóa mạnh anthocyanin giúp bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương và có thể giúp giảm nguy cơ ung thư, đột quỵ và bệnh tim.

- Trái cây và rau quả màu cam/vàng như cà rốt, chanh, khoai lang, quả bí ngô, dứa, xoài, ngô, cam, bí đao, trái đào, mơ, và bưởi chứa hợp chất hữu cơ tự nhiên carotenoid trong đó betacarotene còn gọi là tiền vitamin A, giúp duy trì màng nhầy khỏe mạnh và đôi mắt khỏe mạnh. Một loại carotenoid khác được gọi là lutein được lưu trữ trong mắt, có tác dụng ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, có thể dẫn đến mù lòa.

- Trái cây và rau quả màu xanh lá cây như rau chân vịt, măng tây, bơ, bông cải xanh, đậu Hà Lan, táo xanh, nho xanh, kiwi, đậu xanh, rau xà lách, bắp cải, cần tây, dưa chuột, và ớt xanh chứa hợp chất hữu cơ tự nhiên carotenoid và saponin, tất cả đều có đặc tính chống ung thư. Các loại rau xanh như rau chân vịt và bông cải xanh cũng là nguồn cung cấp vitamin tuyệt vời.

- Trái cây và rau màu trắng/nâu như súp lơ trắng, lê nâu, nấm, đào trắng, tỏi, chuối, khoai tây, hành, gừng, củ cải vàng,… hợp chất allicin có đặc tính kháng vi-rút và kháng khuẩn. 

Ngoài ra, các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyên những thực phẩm lên men như kim chi, yogurt, nấm thủy sâm,…  giúp tăng lượng vi khuẩn có lợi và giảm số lượng vi khuẩn có hại trong cơ thể. Chúng ta cũng nên thực hiện nhiều cách để giảm căng thẳng và giúp ngủ ngon. Đây là những yếu tố cũng rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh bao gồm viêm đại tràng.