Tác giả ‘Cha giàu, cha nghèo’ giờ nợ như... 'chúa Chổm', thật không?

Robert Kiyosaki, tác giả 'Cha giàu, cha nghèo', gây chú ý khi công bố khoản nợ 1,2 tỉ USD. Nhưng đây không phải số tiền ông mắc nợ cá nhân, mà là tổng nợ của nhóm đầu tư bất động sản mà ông tham gia.

Người viết sách dạy thiên hạ làm giàu mà công bố khoản nợ 1,2 tỉ USD nghe có vẻ khá... nghịch lý. Nhưng với Robert Kiyosaki, nợ chưa chắc là chuyện xấu, miễn phía sau nó là những tài sản có khả năng tạo ra dòng tiền.

Trao đổi với Vanity Fair tại nhà riêng ở Arizona, Mỹ, Kiyosaki xác nhận con số 1,2 tỉ USD. Tuy nhiên, vợ cũ và cũng là đối tác kinh doanh của ông - Kim Kiyosaki, giải thích đây là tổng khoản nợ của một nhóm các nhà đầu tư bất động sản, trong đó có Robert Kiyosaki.

Nhóm này sở hữu khoảng 1.500 căn hộ. Khoản vay gắn với những tài sản đó, chứ không phải tác giả Cha giàu, cha nghèo một mình ôm hóa đơn 1,2 tỉ USD. Theo Kim, phần nghĩa vụ nợ thuộc về Robert nhỏ hơn nhiều; nếu dựa trên mức thu nhập khoảng 3 triệu USD mỗi năm mà ông công bố, phần này có thể vào khoảng 30-60 triệu USD.

Nợ càng lớn, tài sản cũng phải đủ lớn

Cách Robert nhìn khoản nợ khá phù hợp với triết lý tài chính ông truyền bá từ Cha giàu, cha nghèo, cuốn sách xuất bản năm 1997 và đã bán hơn 44 triệu bản, được dịch ra ít nhất 43 ngôn ngữ.

Robert cho rằng bất động sản có thể được sử dụng làm tài sản bảo đảm để vay thêm tiền khi giá trị tăng lên. Khoản vay mới tiếp tục được đưa vào đầu tư, tạo thành một vòng quay vốn.

Ông cũng sử dụng các công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) để tách những khoản đầu tư khỏi nhau. Theo cách này, nếu một khoản đầu tư gặp vấn đề, rủi ro được giới hạn trong cấu trúc của khoản đầu tư đó.

Với Robert, vì thế, câu hỏi không chỉ là "nợ bao nhiêu" mà còn là "nợ để làm gì". Ông cho rằng nếu tài sản phía sau khoản vay vẫn tạo ra dòng tiền và ngân hàng còn sẵn sàng cho vay, khoản nợ có thể trở thành công cụ để tiếp tục đầu tư.

Nghe khá giống một phiên bản tài chính của câu "có gan làm giàu", chỉ khác là ở đây... ngân hàng cũng phải có gan cho vay.

Từ 'người cha nghèo' đến sách triệu bản

Nghịch lý lớn nhất trong câu chuyện của Robert Kiyosaki lại nằm ở chính Cha giàu, cha nghèo.

Cuốn sách xây dựng hình ảnh hai người cha: một "người cha giàu" là cha của bạn thân, dạy Robert cách nhìn về tiền bạc; và "người cha nghèo" là cha ruột Ralph Kiyosaki, một nhà giáo từng giữ chức tổng giám đốc giáo dục bang Hawaii.

Ralph là người có học vấn, làm việc chăm chỉ và có trách nhiệm xã hội. Nhưng về cuối đời, ông gặp khó khăn trong công việc và tài chính. Chính hình ảnh ấy khiến Robert hình thành quan điểm rằng con đường học hành, tìm một công việc ổn định rồi sống bằng tiền lương không nhất thiết là công thức để đạt tự do tài chính.

Trong cuốn sách đầu tiên, ông gọi Ralph là "người thầy giỏi nhất" từng có. Thế nhưng trong Cha giàu, cha nghèo, cha ruột lại trở thành hình mẫu của "người cha nghèo".

Các anh chị em của Robert phản đối cách xây dựng hình tượng này. Nhưng ông cho rằng thông điệp về tiền bạc quan trọng hơn.

Trước khi trở thành tác giả nổi tiếng, Robert từng phục vụ trong thủy quân lục chiến Mỹ và tham chiến tại Việt Nam với vai trò phi công trực thăng. Sau chiến tranh, ông thử nhiều công việc kinh doanh và các chương trình phát triển bản thân.

Bước ngoặt đến khi ông gặp nhà tư tưởng R. Buckminster Fuller. Fuller thúc giục Robert tìm một mục đích lớn hơn việc chỉ làm giàu cho bản thân. Sau đó, ông cùng vợ phát triển các chương trình giáo dục tài chính và tạo ra trò chơi bàn cờ Cashflow.

Nhận thấy nhiều người khó hiểu trò chơi, ông viết Cha giàu, cha nghèo để giải thích những nguyên tắc phía sau. Cuốn sách ban đầu được tự xuất bản, sau đó nổi tiếng rộng rãi và bùng nổ sau khi Robert xuất hiện trên The Oprah Winfrey Show vào năm 2000.

Con đường làm giàu của ông không phải lúc nào cũng thuận buồm xuôi gió. Dù vậy, ở tuổi 79, Robert vẫn chưa muốn nghỉ hưu. Ông nói mình thích giảng dạy và cùng Kim dự định thành lập một quỹ về giáo dục tài chính và phát triển cá nhân.

Vì thế, khoản "nợ 1,2 tỉ USD" của Robert Kiyosaki có thể khiến người ta giật mình, nhưng chưa đủ để gọi ông là một "chúa Chổm" thực sự. Đằng sau con số khổng lồ ấy là cả một hệ thống tài sản, khoản vay và triết lý đầu tư mà chính ông đã dành nhiều thập niên để giảng giải.