Sau hơn 20 năm ra mắt, Miyazaki mới nói rõ Vô Diện là ai!

Sau nhiều năm khiến khán giả tò mò, đạo diễn Hayao Miyazaki - đồng sáng lập Studio Ghibli - mới đây đã trực tiếp lý giải ý nghĩa thực sự của Vô Diện trong bộ phim hoạt hình nổi tiếng Spirited Away (Vùng đất linh hồn).

Theo chia sẻ của Miyazaki trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Vô Diện được xây dựng dựa trên cách ông quan sát con người ngoài đời thực. Đạo diễn cho rằng nhân vật này đại diện cho "những người muốn bám víu vào người khác nhưng lại không có bản ngã rõ ràng của riêng mình".

Những chia sẻ này được công bố sau khi Spirited Away được phát sóng lại trên chương trình Friday Road Show của Đài truyền hình Nippon - khung giờ vàng chuyên chiếu các bộ phim nổi tiếng tại Nhật Bản. Sau buổi phát sóng, đài đã đăng tải các bình luận mới của Miyazaki trên mạng xã hội X về quá trình sáng tạo bộ phim.

Vô Diện - thực sự là ai?

Theo CBR, khi được hỏi về Kaonashi - tên gọi tiếng Nhật của Vô Diện, Miyazaki cho biết nhân vật này tượng trưng cho những con người luôn muốn dựa dẫm, tìm kiếm sự công nhận từ người khác nhưng lại thiếu một "cái tôi" vững chắc.

Việc Vô Diện liên tục dùng vàng bạc, vật chất để lấy lòng người xung quanh phản ánh cách những con người như vậy cố gắng kết nối bằng những giá trị bề nổi. Theo Miyazaki, ngoài đời có "rất nhiều Vô Diện" tương tự như thế.

Spirited Away ra mắt tại Nhật Bản bốn năm sau Princess Mononoke (1997), tác phẩm xoay quanh cuộc xung đột dữ dội giữa con người và các vị thần rừng. Trong Spirited Away, thế giới thần linh và linh hồn lại hiện diện đan xen, vừa là đồng minh vừa là thử thách với nhân vật chính - cô bé 10 tuổi Chihiro Ogino.

Trên đường cùng gia đình chuyển đến nơi ở mới, Chihiro vô tình bước vào một công viên bỏ hoang, thực chất là cánh cổng dẫn sang thế giới khác. Sau khi cha mẹ bị mụ phù thủy Yubaba biến thành heo, Chihiro buộc phải làm việc tại nhà tắm của bà để sinh tồn.

Chính trên cây cầu dẫn vào nhà tắm này, Chihiro lần đầu gặp Vô Diện. Ban đầu, hắn chỉ là một nhân vật mờ nhạt, lặng lẽ quan sát cô bé. Sau đó, Vô Diện chuyển sự chú ý sang các nhân viên tham lam trong nhà tắm, dùng vàng bạc để dụ dỗ họ.

Khi được tâng bốc và nuông chiều, Vô Diện ăn uống không kiểm soát, thân hình ngày càng phình to. Tuy nhiên, khi không thể dùng vàng để mua sự quan tâm của Chihiro, hắn trở nên hoảng loạn và mất kiểm soát, thậm chí tấn công những người xung quanh.

Theo cách lý giải của Miyazaki, sự điên loạn này xuất phát từ việc Vô Diện không có bản sắc riêng. Không biết mình là ai, hắn buộc phải tìm kiếm sự công nhận bằng những phương thức hời hợt. Vì các mối quan hệ đó chỉ mang tính bề mặt, hạnh phúc thực sự vẫn luôn ngoài tầm với.

Phần kết của bộ phim cho thấy Vô Diện dần thay đổi khi được Zeniba - chị gái của Yubaba - đón nhận. Bà khen ngợi hắn vì những việc nhỏ như giúp làm việc nhà và cho hắn một nơi nương tựa. Qua sự công nhận đó, Vô Diện dần thôi bám víu vào người khác, tìm được mục đích và vị trí của riêng mình.

Về mặt thương mại, Spirited Away hiện vẫn là bộ phim có doanh thu cao nhất trong lịch sử Studio Ghibli, với tổng doanh thu toàn cầu khoảng 396 triệu USD.

Tháng 6-2025, tác phẩm này còn xếp thứ 9 trong danh sách "100 phim hay nhất của thế kỷ qua" do New York Times bình chọn, tiếp tục bổ sung vào bảng thành tích vốn đã rất đồ sộ của mình. Bộ phim cũng thường xuyên được chiếu lại tại các rạp ở Mỹ và nhiều quốc gia khác, duy trì sức sống bền bỉ suốt nhiều năm qua.