'PK TikTok' là gì mà nhiều người lao vào cuộc so kè?

Một trận PK chỉ kéo dài vài phút nhưng có thể mang về hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng từ quà tặng. Thế nhưng, đằng sau cuộc so kè ấy là những 'kèo phạt' ngày càng phản cảm, thậm chí nguy hiểm.

Một người livestream, một đối thủ ở phía bên kia màn hình, đồng hồ đếm ngược và hàng loạt món quà liên tục xuất hiện. Ai nhận ít điểm hơn sẽ thua và phải thực hiện hình phạt đã thỏa thuận.

Đó là "PK TikTok" - hình thức đấu trực tuyến quen thuộc với nhiều người dùng mạng xã hội. Nhưng khi quà tặng ảo gắn với tiền thật, cuộc chơi đôi lúc không còn đơn thuần là hát, nhảy hay thử thách vui vẻ.

Mới đây, một vụ việc vừa được Công an TP.HCM làm rõ cho thấy ranh giới ấy có thể bị đẩy đi khá xa.

Từ trận PK đến 'kèo phạt' nguy hiểm

Ngày 19-8, Công an phường Tân Hưng phối hợp Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM làm việc với Dương Hồng Phúc (SN 2003), chủ tài khoản TikTok "Li Minh Hô Quận 7".

Theo cơ quan công an, tối 10-8, Phúc tham gia một trận PK với tài khoản khác. Hai bên thống nhất người nhận ít quà hơn sẽ phải thực hiện hình phạt.

Sau khi thua, chủ tài khoản thực hiện một hành động liên quan đến vật sắc nhọn ngay trong buổi phát trực tiếp, tiềm ẩn nguy cơ gây thương tích. Đáng chú ý, phiên livestream thu hút khoảng 48.000-63.000 người theo dõi. Công an cho biết trong lúc phát sóng, chủ tài khoản đã quy đổi số quà nhận được và rút tiền về tài khoản cá nhân.

Tại cơ quan công an, người này khai mục đích thực hiện hành động trên là để câu view, tăng tương tác và nhận tiền ủng hộ từ người xem.

PK TikTok hoạt động thế nào?

"PK" là cách cộng đồng mạng gọi những cuộc thi đấu trực tiếp giữa các nhà sáng tạo nội dung, còn TikTok gọi tính năng này là LIVE Match.

Trong một trận đấu, người xem có thể ủng hộ nhà sáng tạo bằng lượt thích hoặc Quà tặng. Các tương tác này được tính thành điểm, bên có tổng điểm cao hơn sẽ chiến thắng.

Bản thân PK không đồng nghĩa với thử thách nguy hiểm hay phản cảm. Hai người hoàn toàn có thể thi hát, trả lời câu hỏi, kể chuyện hoặc thực hiện những thử thách an toàn.

Điểm trọng tâm của những màn PK nằm ở "luật chơi" và hình phạt mà người tham gia tự đặt ra. Khi lượt thích và quà tặng quyết định thắng thua, việc giữ chân khán giả cũng trở thành yếu tố quan trọng.

Người xem không chỉ đứng ngoài quan sát. Họ có thể bình luận, gửi "quà ảo", ủng hộ người chơi và mong chờ những màn "trả kèo" sau mỗi trận đấu.

"Quà ảo" được mua bằng Xu (hoán đổi từ tiền thật). Những món quà này góp phần tạo điểm cho cuộc đấu và có thể mang lại thu nhập cho người livestream. Từng có những người được cho là thu về hàng trăm triệu đồng từ quà tặng trong các buổi phát sóng.

Từ đó dễ hình thành một vòng lặp: nội dung càng lạ càng hút người xem, lượng tương tác tăng kéo theo quà tặng, còn khoản thu này lại tạo động lực để những màn PK tiếp theo trở nên khác thường hơn.

Tuy nhiên, không phải mọi trận PK đều diễn biến như vậy. Theo quy định của TikTok, những nội dung dung tục, bạo lực, bắt nạt, phản cảm hoặc gây nguy hiểm có thể bị xử lý, trong đó có việc dừng livestream và phạt tài khoản vi phạm.

Nhưng khi tiền, lượt xem và hình phạt cùng xuất hiện, một màn PK giải trí có thể biến thành cuộc đua xem ai dám "liều" hơn ai.

Điều đáng lưu ý là một tính năng được thiết kế để tăng tương tác có thể trở nên nguy hiểm khi người tham gia biến thắng thua thành lý do thực hiện những hành động tiềm ẩn nguy cơ thương tích.

"Quà ảo" không nên thành phần thưởng cho sự liều lĩnh

PK giúp nhà sáng tạo giao lưu trực tiếp với người xem và tạo thêm thu nhập. Nhưng khi nội dung càng phản cảm càng dễ thu hút chú ý, cuộc chơi có thể xuất hiện nghịch lý: muốn nhận nhiều hơn, người tham gia phải khiến màn trình diễn khác thường hơn.

Từ thử thách đơn giản, hình phạt có thể chuyển sang những yêu cầu khó chịu, phản cảm và cuối cùng là hành động nguy hiểm.

Vụ việc tại TP.HCM cho thấy hậu quả của cuộc đua ấy không chỉ nằm trên màn hình. Một hành động diễn ra trong vài giây trên livestream vẫn có thể để lại nguy cơ thương tích ngoài đời thực.

Thay vì tiếp tục gửi quà để thúc đẩy những thử thách nguy hiểm, người xem có thể ngừng tương tác và sử dụng công cụ báo cáo nội dung vi phạm của nền tảng.

PK có thể là một trò chơi. Nhưng sức khỏe của người chơi thì không phải món quà để đem ra đặt cược.