Nữ nhân viên vẫn được khen dù 'giả vờ' làm việc cả năm

Chỉ dành khoảng 15 phút mỗi tuần để làm việc, Leyla Kazim gần như ngừng làm phần lớn công việc chuyên môn trong suốt một năm, nhưng vẫn nhận đánh giá tích cực từ cấp trên.

Có những người bận đến mức không ngẩng đầu khỏi màn hình máy tính, nhưng cũng có những người chỉ cần xuất hiện đúng lúc, cập nhật tiến độ đều đặn là đủ để được xem như một nhân viên gương mẫu.

Theo The Telegraph, Leyla Kazim (40 tuổi) cho biết từng dành gần như cả một năm theo cách như vậy. Trong khi phần lớn thời gian ở văn phòng được dùng để lên kế hoạch cho chuyến du lịch vòng quanh thế giới, cô vẫn đều đặn tham gia các cuộc họp, gửi báo cáo và nhận những lời khen từ cấp trên.

Điều đáng chú ý là suốt 12 tháng, không ai phát hiện cô gần như đã ngừng thực hiện phần lớn nhiệm vụ chuyên môn được giao.

Khi 'trông như đang làm việc' lại đủ để được đánh giá tốt

Trước khi trở thành người dẫn chương trình của BBC, Kazim từng có khoảng 10 năm làm việc tại một doanh nghiệp ở London với mức thu nhập tốt và được cấp xe riêng. Thế nhưng, càng gắn bó với công việc, cô càng cảm thấy những gì mình làm không tạo ra nhiều giá trị.

Cảm giác đó thôi thúc Kazim thực hiện một thử nghiệm khá táo bạo, khi vẫn đến văn phòng đúng giờ, vẫn tham gia các cuộc họp, nhưng ngừng làm công việc chuyên môn.

Mỗi tuần, cô chỉ dành khoảng 15 phút để chuẩn bị báo cáo. Trong các cuộc họp định kỳ, Kazim cập nhật rằng công việc vẫn diễn ra theo kế hoạch và các bên liên quan đã thống nhất. Cấp trên hài lòng với những gì nghe được, thậm chí còn khuyến khích cô tiếp tục.

Kết quả đánh giá hiệu suất của Kazim không hề giảm trong suốt một năm.

Khoảng thời gian còn lại, cô lên kế hoạch cho chuyến đi vòng quanh thế giới. Chỉ đến khi chủ động nghỉ việc, Kazim mới nhận ra vị trí của mình gần như không ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Theo lời cô, đến lúc đó vẫn không ai biết cô đã bỏ phần lớn công việc được giao.

Kazim cho biết điều khiến cô mệt mỏi không phải số giờ ngồi ở văn phòng, mà là việc phải liên tục thể hiện mình bận rộn và hào hứng với một công việc bản thân không còn tin tưởng. Cô gọi đó là "một vết thương tinh thần".

Sau khi nghỉ việc, Kazim dành 10 tháng đi du lịch vòng quanh thế giới trước khi chuyển sang lĩnh vực ẩm thực và truyền thông. Hiện cô là người dẫn chương trình The Food Programme trên BBC Radio 4, đồng thời làm giám khảo ẩm thực và cộng tác với nhiều ấn phẩm tại Anh.

Từ trải nghiệm của mình, Kazim cho rằng những người có quá nhiều thời gian trống tại công sở nên hoàn thành các nhiệm vụ cần thiết, dành thời gian cho sở thích cá nhân và chuẩn bị cho bước chuyển nghề tiếp theo.

Câu chuyện của cô cũng gợi lên một thực tế từng được giáo sư nhân học David Graeber, giảng viên Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (Anh), phân tích trong cuốn sách Bullshit Jobs: A Theory xuất bản năm 2018.

Graeber dùng khái niệm "công việc vô nghĩa" để chỉ những vị trí mà ngay cả người đảm nhiệm cũng cảm thấy thừa thãi, nhưng vẫn tồn tại vì bộ máy doanh nghiệp cần duy trì quy trình và hệ thống quản lý.

Theo Kazim, ở những công việc mà kết quả khó đo lường, việc thường xuyên xuất hiện trước lãnh đạo, cập nhật tiến độ, tham gia họp hay phản hồi tin nhắn nhanh đôi khi đủ để tạo cảm giác một nhân viên đang làm việc hiệu quả.

Một khảo sát trên 9.000 lao động Mỹ do công ty nghiên cứu thị trường YouGov thực hiện cũng phản ánh sự khác biệt trong cách người lao động nhìn nhận giá trị công việc của mình. Có 55% người tham gia cho rằng công việc họ đang làm mang lại ý nghĩa cho xã hội, trong khi 22% tin điều ngược lại.

Sự khác biệt thể hiện rõ giữa các lĩnh vực. Trong ngành y tế và dịch vụ xã hội, 73% người được hỏi cảm thấy công việc của mình có ý nghĩa; con số này ở lĩnh vực giáo dục là 72%. Ngược lại, ngành bán buôn ghi nhận tỉ lệ thấp nhất khi chỉ 40% cho rằng công việc mang lại giá trị, còn 44% không đồng tình với nhận định đó.

Câu chuyện của Leyla Kazim vì thế không đơn thuần là chuyện một nhân viên "qua mặt" sếp, mà còn đặt ra câu hỏi về việc một tổ chức đang thực sự đo lường hiệu quả bằng kết quả công việc hay bằng cảm giác rằng ai đó luôn bận rộn.