Nhiều người New York đổ xô 'mua sắm' trong... thùng rác

Một cộng đồng mang tên Freegan tại New York (Mỹ) đang gây chú ý khi tìm thực phẩm, đồ điện tử và nhiều vật dụng còn dùng tốt từ các thùng rác siêu thị. Với họ, đây không chỉ là cách tiết kiệm mà còn là lời phản đối sự lãng phí.

Tại một góc khu Sutton Place ở New York, khi phần lớn cư dân đang chuẩn bị kết thúc ngày làm việc, một nhóm khoảng 10-15 người lại bắt đầu hành trình quen thuộc của mình. Họ đeo găng tay, mang khẩu trang, đứng trước những thùng rác phía sau siêu thị và chờ "giờ vàng" bắt đầu.

Nghe có vẻ như một cảnh trong chương trình sinh tồn, nhưng với cộng đồng Freegan, đây đơn giản là một buổi "đi chợ".

Kho báu phía sau siêu thị ở New York

Theo New York Post, khoảng 9 giờ 30 tối, những túi rác đầu tiên được mở ra. Thay vì cảnh tượng ngập ngụa thức ăn ôi thiu như nhiều người tưởng tượng, bên trong là những món hàng còn nguyên vẹn vừa được đưa khỏi quầy kệ không lâu trước đó.

Có người tìm thấy các hộp guacamole hữu cơ (xốt trái bơ) còn mới. Người khác mang về những ổ bánh mì chưa hề bị hỏng. Một số thành viên "trúng lớn" với cá hồi đóng gói, rau củ tươi, kem sữa và nhiều thực phẩm khác vẫn còn trong tình trạng tốt.

Janet Kalish, 63 tuổi, người dẫn các chuyến "trash tour" (tham quan thùng rác), thậm chí còn tiếc nuối vì có thể đã bỏ sót trứng và nấm trong một đêm săn đồ.

Theo bà, thời gian là yếu tố quan trọng nhất. Nhiều siêu thị đưa hàng ra thùng rác vào khoảng 9 giờ tối, trong khi xe thu gom đến lúc 11 giờ đêm. Khoảng trống hai tiếng đó trở thành cơ hội để những người săn đồ tiếp cận thực phẩm trước khi chúng bị chôn lấp.

"Đồ ăn thức uống không nằm ngoài đó đủ lâu để bốc mùi", Kalish cho biết. Bà kể rằng ngay cả trong những đêm hè nóng bức, nhiều hộp sữa chua khi lấy ra vẫn còn lạnh.

Khi chống lãng phí trở thành một lối sống

Freegan là một cộng đồng hoạt động với mục tiêu giảm thiểu rác thải bằng cách thu hồi và tái sử dụng những món đồ còn giá trị bị loại bỏ.

Các thành viên tổ chức những chuyến tham quan miễn phí ở nhiều khu vực của New York, hướng dẫn người mới cách nhận biết thực phẩm còn an toàn cũng như cách tiếp cận các điểm thu gom hiệu quả.

Kalish tham gia phong trào từ năm 2004. Ban đầu, bà chỉ tò mò khi nghe nói có người tiết kiệm được rất nhiều tiền nhờ tìm thực phẩm miễn phí. Sau lần đầu tham gia, bà gắn bó với lối sống này đến tận bây giờ.

Người phụ nữ từng có 29 năm làm giáo viên cho biết hiện hơn 90% khẩu phần ăn của mình đến từ thực phẩm được thu hồi sau những chuyến đi thu gom. Theo bà, đây cũng là một trong những lý do giúp bản thân có thể nghỉ hưu sớm mà không gặp áp lực tài chính.

Xu hướng này ngày càng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Những nhà sáng tạo nội dung như Anna Sacks, được biết đến với biệt danh "The Trashwalker", đã thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi nhờ các video ghi lại hành trình tìm kiếm những món đồ giá trị bị vứt bỏ.

Trong một video nổi tiếng, cô tìm thấy lượng lớn bánh kẹo còn nguyên trong thùng rác của một chuỗi bán lẻ. Video khác ghi lại cảnh cô nhặt được một máy ép trái cây từng có giá gần 500 USD.

Và đằng sau những chuyến lục tìm thùng rác là một vấn đề lớn hơn cần giải quyết: lãng phí thực phẩm.

Theo trang RTS.com, Mỹ thải bỏ khoảng 54,4 triệu tấn thực phẩm mỗi năm, tương đương khoảng 40% tổng nguồn cung thực phẩm cả nước.

Kalish cho rằng phần lớn số thực phẩm này không bị loại bỏ vì hỏng. Nhiều mặt hàng đơn giản chỉ phải nhường chỗ cho lô hàng mới trên kệ.

Gil, một nhà giáo dục môi trường tại New York, kể rằng anh từng tìm thấy sáu bánh phô mai nhập khẩu có giá khoảng 450 USD mỗi bánh từ một kho lạnh. Khi mới chuyển đến thành phố vào năm 2010, anh còn được chỉ cho một khu vực phía sau một lò bánh công nghiệp chuyên cung cấp cho các khách sạn cao cấp.

"Nếu đến sớm vào buổi sáng, bánh vẫn còn nóng và tươi", anh nói.

Theo Gil, một người hoàn toàn có thể tận hưởng "lối sống sang trọng" nhờ những món đồ bị bỏ đi, miễn là họ sẵn sàng gạt bỏ định kiến.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng bị thuyết phục. Nhiều người vẫn e ngại nguy cơ mất an toàn thực phẩm khi lấy đồ từ thùng rác. Tuy vậy, những thành viên lâu năm cho biết họ luôn kiểm tra hạn sử dụng, mùi, dấu hiệu nấm mốc và tình trạng bảo quản trước khi mang thực phẩm về.

Tại New York, hoạt động này nhìn chung là hợp pháp nếu người tham gia không xâm nhập trái phép vào khu vực có rào chắn hoặc khu vực riêng của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, cách sống như cộng đồng Freegan đang trở thành lựa chọn của không ít người dân đô thị. Với họ, những gì nằm trong thùng rác không đơn thuần là đồ bỏ đi, mà còn là minh chứng cho một nghịch lý: ở nơi có quá nhiều người phải thắt lưng buộc bụng vì giá thực phẩm tăng cao, vẫn có vô số đồ ăn còn dùng được đang bị đưa thẳng ra bãi rác mỗi ngày.