Mắc rối loạn tăng động giảm chú ý, nhiều VĐV tìm thấy ‘siêu năng lực’ trên sân đấu

Từng bị xem là hiếu động, khó tập trung và thiếu kỷ luật, một số vận động viên mắc rối loạn tăng động giảm chú ý lại tìm thấy sự cân bằng, thậm chí vươn lên thành ngôi sao, nhờ thể thao.

Có những đứa trẻ ngồi trong lớp chưa được bao lâu đã muốn chạy nhảy, đầu óc lúc nào cũng như có hàng chục tab đang mở. Nhưng khi bước vào sân đấu thể thao, chính nguồn năng lượng tưởng chừng khó kiểm soát ấy lại có thể trở thành lợi thế.

Đó là câu chuyện được tờ Marca kể lại qua ba nhân vật: Amaia Alday, Jose Maria Gimenez và Jero Garcia – những người từng phải vật lộn với rối loạn tăng động giảm chú ý (TDAH), trước khi tìm được cách hiểu và điều chỉnh bản thân nhờ thể thao.

Amaia Alday, nhà vô địch môn bóng gỗ xứ Basque, từng gặp khó khăn trong việc tiếp nhận chỉ dẫn khi tập luyện, duy trì sự tập trung và hoàn thành công việc theo trình tự. Cô thường cảm thấy mình khác biệt so với mọi người. Đến năm 20 tuổi, sau khi tìm đến hỗ trợ tâm lý, Alday mới được chẩn đoán mắc TDAH.

Website CLB Corinthians gây náo loạn với tin đã ‘ký hợp đồng’ với Messi ĐỌC NGAY

Với cô, thể thao không chỉ là cuộc đua thành tích mà còn giúp tìm thấy trạng thái tập trung đặc biệt. Đó là hiện tượng "siêu tập trung" (hyperfocus): khi có mục tiêu đủ hấp dẫn và bước vào cuộc thi, vận động viên có thể dồn gần như toàn bộ sự chú ý vào nhiệm vụ trước mắt.

Ít ai biết cựu đội trưởng CLB Atletico Madrid Jose Maria Gimenez cũng có hành trình tương tự. Từ nhỏ, anh đã là cậu bé tràn đầy năng lượng, khó ngồi yên và thường gặp rắc rối vì hành vi bốc đồng. Gimenez chỉ bắt đầu hiểu rõ bản thân sau khi con trai được chẩn đoán TDAH và các chuyên gia gợi ý khả năng di truyền. Phát hiện này khiến anh xúc động, bởi nhiều điều từng gây khó khăn trong cuộc sống cuối cùng cũng có lời giải thích.

Trong khi đó, Jero Garcia – cựu võ sĩ quyền anh – tìm thấy sự bình yên theo cách khá đặc biệt: giữa những cú đấm. Từng có thời điểm không kiểm soát được sự nóng giận, Garcia cho biết quyền anh giúp anh học kỷ luật, kiên trì, tinh thần đồng đội và cách điều tiết cảm xúc.

Theo chuyên gia TDAH Maite Urkizu, vận động thể chất có thể thúc đẩy cơ thể sản sinh dopamine và noradrenaline – những chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến sự chú ý, động lực và điều hòa cảm xúc. Thể thao vì thế có thể giúp người mắc TDAH tập trung và kiểm soát sự bốc đồng tốt hơn.

Tuy nhiên, TDAH không phải "siêu năng lực" giúp ai mắc chứng này cũng trở thành nhà vô địch. Người mắc vẫn có thể gặp khó khăn với tính kiên trì, sự thất vọng và khả năng duy trì tập trung trong những tình huống không đủ hấp dẫn.

Điều quan trọng là được chẩn đoán, hỗ trợ đúng cách và tìm ra môi trường phù hợp. Với Alday, Gimenez hay Garcia, thể thao không xóa bỏ TDAH, nhưng giúp họ hiểu bản thân và biến nguồn năng lượng khó kiểm soát thành động lực để vươn đến đỉnh cao.