Hát nhép, hát đè: Sân khấu Việt đang nghe gì vậy, mà micro để làm cảnh?

Sự cố lộ hát nhép của ca sĩ Duyên Quỳnh trong tiết mục mở màn lễ trao giải Làn sóng xanh mới đây tiếp tục làm nóng tranh luận quanh việc nghệ sĩ sử dụng giọng thu sẵn khi biểu diễn trực tiếp.

Tại đêm trao giải Làn sóng xanh vừa qua, Duyên Quỳnh được giao trình diễn ca khúc Viết tiếp câu chuyện hòa bình. Trong một khoảnh khắc của tiết mục, nữ ca sĩ buông micro nhưng phần giọng hát vẫn vang lên, tạo ra sự lệch pha giữa hình ảnh và âm thanh.

Đoạn clip nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, kéo theo nhiều ý kiến chỉ trích việc hát nhép trên sân khấu lớn, cũng như khơi lại câu chuyện vốn đã quen thuộc của đời sống âm nhạc Việt: Ranh giới giữa hát live, hát đè và hát nhép đang bị làm mờ, trong khi khán giả ngày càng đòi hỏi sự minh bạch trong biểu diễn trực tiếp.

Hát nhép: Chuyện quen của sân khấu Việt

Xét riêng tiết mục của Duyên Quỳnh, đây không phải là trường hợp hiếm gặp trên các sân khấu lớn. Việc sử dụng giọng thu sẵn, ở những mức độ khác nhau, đã tồn tại từ lâu trong hoạt động biểu diễn, đặc biệt ở các chương trình truyền hình trực tiếp hoặc sự kiện ngoài trời.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mạng xã hội phát triển, mọi chi tiết đều có thể bị ghi lại, phân tích và lan truyền trong thời gian ngắn. Những gì trước đây có thể trôi qua nhanh chóng, nay trở thành đề tài tranh luận công khai. Khi hình ảnh và âm thanh không khớp, khán giả lập tức đặt câu hỏi về tính trung thực của tiết mục.

Tranh cãi vì thế không chỉ xoay quanh một cá nhân, mà phản ánh cách sân khấu Việt đang xử lý bài toán giữa an toàn kỹ thuật và trải nghiệm của người xem.

Video Duyên Quỳnh lộ hát nhép gây tranh luận.

Hát nhép, hát đè: khác nhau ở đâu?

Trong biểu diễn hiện nay, có nhiều hình thức âm thanh khác nhau.

MR (music recorded) là nhạc nền thu sẵn, không có giọng hát chính, ca sĩ hát live. Live MR là nhạc nền có thêm giọng bè hỗ trợ ở mức thấp nhằm giảm tải cho ca sĩ trong một số đoạn.

AR (all recorded), hình thức toàn bộ phần nhạc và giọng hát đều được thu sẵn, ca sĩ chỉ trình diễn trên sân khấu. Trong khi đó, live AR là bản thu hoàn chỉnh được xử lý âm thanh để tạo cảm giác đang hát live.

Về mặt kỹ thuật, đây là những lựa chọn phổ biến trong ngành biểu diễn. Tuy nhiên, với khán giả, sự phân biệt thường đơn giản hơn. Khi micro không còn đóng vai trò tạo ra âm thanh, niềm tin dành cho tiết mục bắt đầu bị ảnh hưởng.

Vì sao khán giả phản ứng mạnh?

Thực tế cho thấy khán giả hiện nay không còn quá khắt khe với các sự cố của hát live. Những khoảnh khắc hụt hơi, chệch nốt hay giọng hát không hoàn hảo thường được chấp nhận như một phần của biểu diễn trực tiếp.

Điều khiến tranh cãi bùng lên nằm ở cảm giác thiếu rõ ràng. Khi người xem không chắc mình đang nghe giọng thật hay giọng thu sẵn, trải nghiệm thưởng thức âm nhạc bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, phản ứng của khán giả không chỉ là phê phán cá nhân nghệ sĩ, mà là đòi hỏi sự minh bạch từ sân khấu.

Các quy định hiện hành có đề cập đến việc cấm hát nhép, song chưa xác định cụ thể mức độ sử dụng giọng thu sẵn ra sao thì bị xem là vi phạm. Khi ranh giới còn mơ hồ, phần rủi ro thường đổ dồn về phía ca sĩ - người trực tiếp đứng trên sân khấu và đối diện phản ứng của công chúng.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Đổ toàn bộ trách nhiệm lên nghệ sĩ là cách đơn giản nhưng chưa đủ. Trong nhiều trường hợp, quyết định sử dụng dạng âm thanh nào xuất phát từ yêu cầu của ban tổ chức hoặc định hướng của ê kíp âm nhạc nhằm đảm bảo chương trình diễn ra suôn sẻ.

Khi các bên đều ưu tiên phương án an toàn, yếu tố minh bạch với khán giả dễ bị đặt xuống hàng sau. Và khi sự cố xảy ra, ca sĩ là người đầu tiên phải hứng chịu phản ứng.

Sự cố tại Làn sóng xanh rồi sẽ qua, như nhiều tranh cãi trước đó. Nhưng câu chuyện hát nhép, hát đè trên sân khấu Việt vẫn còn nguyên tính thời sự, chừng nào chưa có những tiêu chí rõ ràng để cân bằng giữa kỹ thuật biểu diễn và sự tôn trọng khán giả.

Trong một thị trường âm nhạc ngày càng cạnh tranh, công nghệ có thể giúp chương trình trọn vẹn hơn. Tuy nhiên, niềm tin của khán giả vẫn là yếu tố quyết định để một sân khấu tồn tại lâu dài.