Chuyện ngược đời này giải thích làm sao?

Nói ngay tránh hoang mang, chuyện này nếu có nằm ở chữ “nặng”.

Nghe mòn thể dục - thể thao tăng cường miễn dịch, nhưng chúng làm thế nào? Đại để, sau cuốc chạy bộ, người ta nhận thấy loạt “thông số” miễn dịch IgA, IgG, IgD, cytokine, tế bào diệt tự nhiên (NK)... đều  tăng vọt. Đây là các “chiến binh” miễn dịch được phái đến sớm nhất nơi cửa ngõ, khi virus còn chân ướt chân ráo. Chỉ khoản tăng IgA, kháng thể trấn giữ mũi, họng, đường thở, đã “ăn tiền” thời giọt bắn COVID-19.

Tuy vậy, thể dục - thể thao cũng dính chút lời ra tiếng vào ở chính khoản miễn dịch. Người ta nhận thấy ở người rơi vào hội chứng tập luyện quá sức (OTS), thì chính các chỉ số miễn dịch trên lại sụt giảm, thậm chí gây ngộ sát tế bào miễn dịch. 

Kể thêm “lý thuyết cửa sổ mở”, tên gọi của hiện tượng miễn dịch dường như “biến đi đâu mất”, sau 3-72 giờ, ở người hoạt động gắng sức nặng. Nôm na, sau cuốc chạy quá cỡ, sẽ xuất hiện một khoản gián đoạn miễn dịch, cơ hội cho virus, đặc biệt virus hô hấp, lẻn vào.

Vận động quá sức làm mỏi miễn dịch là có thật, nhưng “cửa sổ mở” chỉ là kết quả nghiên cứu riêng lẻ cần xác thực. Nếu đúng đi nữa, việc miễn dịch hẫng giò chốc lát, không đồng nghĩa với khả năng nhiễm bệnh.

Cớ sự nằm ở chữ “nặng” như đã nói. Chọn con số làm bằng, nặng là hoạt động cường độ cao liên tục 90 phút. Ta đang nói về  một vận động viên chuyên nghiệp đến kỳ Olympic còn gì? 

Gút lại, bỏ qua “open window” cho lành. Lợi lạc của thể dục mùa COVID-19 vẫn được bảo lưu. Thẳng mà nói, vào trào cách ly, dinh dưỡng người khôn của khó, thì mỗi thể dục là cách phò rập miễn dịch trong tầm tay. Ở yên nhưng không ngồi yên, đứng dậy làm vài phát chân tay, miễn đừng kiệt sức.

Cũng vậy, không có cấm chỉ nào cho vận động, thể dục vừa phải, trước và sau vaccine, trừ trong người không khỏe, mắc phản ứng phụ nặng. 

Người ta còn gợi ý một mẹo nhỏ “lượm bạc cắc” thú vị là chịu khó... vung cánh tay sau mũi tiêm, giúp vaccine nhanh vào việc, sinh nhiều kháng thể hơn. Vung vẩy cánh tay còn là liệu pháp chữa đau, sưng chỗ tiêm, và một cách làm loãng phản ứng phụ khác.