Gen Z cất tạm bằng đại học để đi làm bảo vệ, vì sao thế?

Trong khi nhiều người vẫn tin rằng tấm bằng đại học là "tấm vé vàng" vào đời, không ít bạn trẻ Gen Z lại chọn… cất gọn nó vào ngăn kéo, rẽ hướng sang những công việc tưởng chừng không liên quan như bảo vệ, pha chế hay lao động tự do.

Theo HK01, nghề bảo vệ đang trẻ hóa nhanh chóng, đặc biệt tại Trung Quốc và Mỹ. Không khó để bắt gặp hình ảnh các "bảo vệ Gen Z" xuất hiện trên mạng xã hội, với đồng phục chỉnh tề, làm việc trong các tòa nhà sang trọng, có điều hòa, WiFi và trông khá… chill.

Thậm chí có câu nói đang lan truyền: "20 tuổi làm bảo vệ, đỡ đi 40 năm đường vòng".

Nghe qua thì tưởng "việc nhẹ lương cao", nhưng thực tế lại không hẳn màu hồng. Một số trải nghiệm cho thấy mức lương phổ biến chỉ khoảng 4.000-5.500 nhân dân tệ (tương đương 15-21 triệu đồng), thấp hơn kỳ vọng.

Công việc cũng không hề nhàn, khi vừa xử lý người ra vào, giao nhận hàng hóa, vừa phải đi lại liên tục hàng chục nghìn bước mỗi ngày. Điều kiện sinh hoạt tại nơi làm việc đôi khi còn khá chật chội.

Dù vậy, dòng người trẻ đổ vào ngành này vẫn tăng. Lý do không chỉ nằm ở tiền, mà còn ở cảm giác "ít áp lực hơn làm văn phòng" và có thời gian cho bản thân.

Không chỉ bảo vệ: Gen Z đang viết lại định nghĩa "công việc ổn định"

Câu chuyện của Zhao Xiaoyu (25 tuổi) - cử nhân điều dưỡng tại Quảng Châu - là một ví dụ. Thay vì làm việc trong bệnh viện theo giờ hành chính, cô chọn làm "người hộ tống y tế", hỗ trợ bệnh nhân làm thủ tục khám chữa bệnh. Thu nhập khoảng 6.000-8.000 nhân dân tệ/tháng, từ 23-30 triệu đồng), không quá cao nhưng đổi lại là sự linh hoạt.

"Thu nhập không ổn định, nhưng tôi được tự quyết thời gian của mình", Zhao chia sẻ.

Tương tự, Li Shuai (33 tuổi) rời công việc quay dựng để làm freelancer, chấp nhận thu nhập "lên xuống như đồ thị dích dắc" để đổi lấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn.

Hay Bruce Tang, sinh viên ngành công nghệ, kiếm tiền bằng công việc "bạn đồng hành du lịch", vừa làm vừa trải nghiệm.

Tại đất nước tỉ dân, xu hướng này được gọi là "xin jiuye xingtai" (các hình thức làm việc mới). Theo CNA, số liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy khoảng 247 triệu người đang làm việc với các kiểu làm việc này, chiếm đến gần 30% lực lượng lao động. Con số này đã tăng tới khoảng 200 triệu người so với thời điểm năm 2021.

Xu hướng này còn đậm nét hơn khi trải rộng ra những quốc gia châu Á khác, như trường hợp của Warren Neo (29 tuổi), ở Singapore. Vốn tốt nghiệp ngành kinh doanh, thế nhưng bạn trẻ này chọn làm việc "dưới trình độ bằng cấp" - barista toàn thời gian, vì đam mê cà phê.

Hoặc Gerald Lee (26 tuổi), kỹ sư, chuyển sang làm tư vấn tài chính vì không chịu được cảnh "ngồi một chỗ cả ngày". Rachel Cheong (25 tuổi), cử nhân truyền thông, hiện làm thợ cắm hoa kiêm pha chế bán thời gian. Với cô, việc tìm thấy niềm vui trong sự sáng tạo quan trọng hơn là yên vị trên ghế da trong văn phòng.

Theo khảo sát, gần 20% lao động Singapore đang làm công việc dưới trình độ học vấn và 90% trong số đó là lựa chọn chủ động.

Vì sao Gen Z "quay xe"?

Có vài lý do chính phía sau xu hướng này, là áp lực công sở quá lớn, lương không tương xứng, giờ làm kéo dài, ít thời gian cá nhân. Bên cạnh đó, nhiều Gen Z muốn kiểm soát thời gian và cuộc sống của mình, tìm kiếm sự linh hoạt thay vì cố định một chỗ.

Chưa kể cạnh tranh việc làm khốc liệt, khi số lượng cử nhân tăng nhanh khiến "bằng đại học" không còn lợi thế tuyệt đối. Với không ít Gen Z, thành công không còn đồng nghĩa với chức danh hay văn phòng đẹp.

Một yếu tố thú vị khác, được làm việc gần giới thượng lưu (như bảo vệ, quản gia) khiến nhiều người trẻ có cảm giác "chạm gần hơn" đến cuộc sống giàu có, dù thực tế vẫn còn khoảng cách khá xa.

Nhìn một cách công bằng, Gen Z không hề "lười" hay "phí hoài bằng cấp". Họ đơn giản là đang thử nghiệm những con đường khác, nơi công việc phục vụ cuộc sống, chứ không phải ngược lại.

Có người sẽ quay lại văn phòng, có người tiếp tục theo đuổi con đường tự do. Nhưng điểm chung là họ đều đang đặt câu hỏi: "Mình thực sự muốn sống như thế nào?".

Và đôi khi, câu trả lời lại bắt đầu từ một công việc… không ai ngờ tới.