F0 được điều trị nhà, người dân tự test nhanh, là cơ hội xuất hiện các ca “F0 tự do”, “F0 ngoài sổ sách” kiểu này. Hơn 80% F0 không triệu chứng càng tạo điều kiện  cho các ca “tự biên tự diễn” .

Với các đợt xét nghiệm rà đi soát lại, số lượng các F0 “X30 phá lưới” hẳn không nhiều, nhưng khó lờ đi nguy cơ, trong đó có lây nhiễm cộng đồng. 

Mấu chốt vấn đề nằm ở chỗ “khi nào F0 được coi khỏi bệnh, tương đương không còn khả năng lây nhiễm”?

Trái với các F0 nhân thân rõ ràng ( RT- PCR âm tính 2 lần liên tiếp cách nhau 24 giờ, tải lượng virus qua CT>=30 trước xuất viện), các F0 tự do hầu như chỉ có thể định đoạt dựa vào triệu chứng.

Thử tham khảo chuẩn một F0 được chấm dứt cách ly, tương đương khỏi bệnh:

- Với hầu hết F0 có triệu chứng, thì cách ly và các biện pháp phòng ngừa có thể ngừng 10 ngày sau khi bắt đầu có triệu chứng, và sau khi hết sốt ít nhất 24 giờ, có cải thiện các triệu chứng khác. 

- Với trường hợp bệnh nặng (nhập viện, hỗ trợ thông khí, chăm sóc đặc biệt) hoặc  suy giảm miễn dịch nghiêm trọng, có thể kéo dài thời gian cách ly và biện pháp phòng ngừa lên đến 20 ngày sau khi có triệu chứng, sau khi hết sốt và cải thiện các triệu chứng khác.

- Với người nhiễm không triệu chứng, ngưng cách ly và biện pháp bảo vệ 10 ngày kể từ ngày phát hiện dương tính đầu tiên.

Đây cũng được xem là thời hiệu về khả năng lây nhiễm. Về lý, chừng nào virus không còn sao chép /nhân lên, chừng đó F0 không còn hoặc rất ít khả năng lây nhiễm. 

Dông dài để có cái nhìn, rốt cuộc hay dở  chỉ có thể  trông vào sự tinh tường và trung thực của các F0 đương sự. Tinh tường để xét dò triệu chứng còn hay hết, trung thực để giữ thời gian tự cách ly tối thiểu sau khỏi bệnh, dù chỉ trời biết đất biết. Thực tế, nhiều F0 tự do mắc vào thế không biết đâu mà lần, không biết điểm đầu thì làm sao nhìn  ra điểm cuối.

Nói thêm, để thoát thế kẹt, các F0 tự do chỉ 2 cách, hoặc xét nghiệm kháng thể, không chắc được công nhận; hoặc hay hơn, tìm một mũi vaccine bảo lãnh, làm lại giấy tờ và có tên trong hệ thống dữ liệu.

Nhắc lại, các trường hợp F0  “vô thừa nhận” vừa kể, thực tế, không nhiều, nhưng rõ chỉ vài cá biệt lọt lưới, là đủ đường phải lo. 

Không phải F0 tự do nào cũng “biết mà không nói” mà thường “không biết không có tội”. Với  ai đó, Covid  có thể đến và đi như một cơn cảm lạnh, với vài viên hạ sốt, mà cảm lạnh thì chẳng ai nghĩ tới giữ kẽ cách ly 2 tuần, trước khi hòa nhập cộng đồng cả.