Đằng sau lớp vỏ quái dị của loạt hoạt hình Halloween kinh điển

Đằng sau những tạo hình quái dị, loạt hoạt hình Halloween kinh điển này thực chất là những câu chuyện sâu sắc về tình thân, định kiến đám đông và sự mất mát của con người.

Những bộ xương biết nhảy múa, ngôi nhà biết nuốt chửng người sống hay thế giới bí ẩn phía sau cánh cửa bí mật... từ lâu đã trở thành đặc sản tạo nên không khí rùng rợn cho mùa Halloween.

Trong thế giới hoạt hình, các hình tượng này được nhào nặn qua nhiều phong cách đồ họa khác nhau, từ nghệ thuật chuyển động từng khung hình (stop-motion) thủ công đến công nghệ dựng hình bằng máy tính.

Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài có phần kỳ dị và đáng sợ ấy, mỗi tác phẩm lại ẩn chứa những thông điệp nhân văn mạnh mẽ, vượt ra ngoài các chiêu thức hù dọa thông thường.

Những hình tượng quái dị trong hoạt hình Halloween thường mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc về tâm lý con người. Ảnh: IMDb.

Khi thế giới người chết... ấm áp hơn cõi sống

Ra mắt năm 2005, Cô dâu ma (Corpse Bride) do Tim Burton và Mike Johnson đồng đạo diễn đã gây ấn tượng mạnh khi kể về Victor - chàng trai vô tình thực hiện lời thề kết hôn với một bộ xương biết đi. Sự cố này đã đưa anh chàng xuống thế giới bên kia.

Điểm xuất sắc của bộ phim nằm ở tư duy sử dụng màu sắc đầy tương phản để đảo lộn góc nhìn của khán giả.

Cõi người sống hiện lên với những gam màu xám lạnh, u tối, đại diện cho sự gò bó và định kiến xã hội. Ngược lại, thế giới của những người đã khuất lại rực rỡ sắc màu, tràn ngập âm nhạc và tiếng cười.

Sự tương phản màu sắc độc đáo giúp "Cô dâu ma" (2005) khắc họa sâu sắc câu chuyện về tình yêu và những ràng buộc. Ảnh: Warner Bros.

Đằng sau những tạo hình xương xẩu dị hợm, Cô dâu ma thực chất là một khúc ca lay động về sự hy sinh trong tình yêu và nỗi đau của sự mất mát.

Nỗi bất an từ những điều thân thuộc nhất

Cũng chọn kỹ thuật stop-motion làm chất liệu, xưởng phim Laika cùng đạo diễn Henry Selick lại mang đến một trải nghiệm rùng rợn rất khác qua Cô bé Coraline (Coraline, 2009).

Được chuyển thể từ tiểu thuyết của nhà văn Neil Gaiman, phim theo chân cô bé Coraline bước qua cánh cửa bí mật để đến với một thế giới song song. Tại đây, cô gặp một phiên bản cha mẹ khác - những người luôn chiều chuộng cô hết mực.

Chi tiết rùng mình khi các nhân vật ở thế giới bên kia đều mang đôi mắt bằng cúc áo chính là lời cảnh báo ngầm.

Bộ phim đã khéo léo đặt mong muốn được quan tâm của con trẻ bên cạnh những cám dỗ đầy nguy hiểm từ một cuộc sống tưởng chừng như không có khiếm khuyết.

Nỗi sợ sinh ra từ định kiến đám đông

Nếu nỗi sợ của Cô bé Coraline nằm ở thế giới giả tưởng, thì Norman và giác quan thứ sáu (ParaNorman, 2012) lại kéo yếu tố tâm linh vào một thực tế trần trụi.

Cậu bé Norman có khả năng nhìn thấy và trò chuyện với các linh hồn. Năng lực đặc biệt này khiến cậu trở thành kẻ lập dị trong mắt người dân thị trấn, thậm chí bị chính gia đình mình xa lánh.

Khi một lời nguyền cổ xưa trỗi dậy đe dọa thị trấn, Norman buộc phải đứng ra đối mặt với các xác sống. Thế nhưng, thế lực siêu nhiên chưa phải là thứ đáng sợ nhất. Sự hung hãn của đám đông trước những điều họ không hiểu mới chính là nguồn cơn của mọi bi kịch.

Qua hành trình của Norman, hình tượng quái vật không còn đơn thuần đóng vai trò tạo ra mối nguy hiểm. Bộ phim đã biến nó thành tấm gương phản chiếu định kiến và kêu gọi lòng cảm thông trong xã hội.

Khi kiến trúc hóa quái vật và tiếng cười hóa giải nỗi sợ

Bên cạnh stop-motion, hoạt hình đồ họa máy tính (3D) cũng chứng minh sức hút riêng thông qua việc biến đổi bối cảnh không gian.

Trong Ngôi nhà ma quái (Monster House, 2006), đạo diễn Gil Kenan đã biến một căn nhà cũ kỹ thành một sinh vật có sự sống. Mái nhà, cửa sổ và lối ra vào của công trình vô tri này có thể co bóp, chuyển động tựa như các bộ phận biểu cảm của con người.

Bằng công nghệ ghi hình diễn xuất (Performance Capture) tiên tiến thời bấy giờ, bộ phim biến không gian sống quen thuộc thành một mối đe dọa thường trực đối với những đứa trẻ.

Ở góc nhìn nhẹ nhàng hơn, bộ phim từng đoạt giải Oscar - Wallace và Gromit: Lời nguyền của ma thỏ (Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit, 2005) lại pha trộn chất kinh dị cổ điển với tiếng cười dí dỏm.

Mối hiểm họa gieo rắc kinh hoàng cho thị trấn thực chất chỉ là một chú thỏ khổng lồ đáng yêu. Những tình huống rượt đuổi và phát minh kỳ quặc của cặp đôi nhân vật chính đã biến một cốt truyện đáng sợ thành một cuộc phiêu lưu giải trí đầy ắp tiếng cười.

Hành trình văn hóa xuyên không gian

Khác biệt nhất trong danh sách phải kể đến Cây Halloween (The Halloween Tree, 1993). Bộ phim truyền hình kinh điển này không tập trung vào việc tiêu diệt quái vật, mà dùng một chuyến phiêu lưu kỳ bí để giải mã các phong tục liên quan đến cái chết.

Dưới ngòi bút của nhà văn huyền thoại Ray Bradbury, nhóm bạn trẻ trong phim đã được du hành qua nhiều thời kỳ văn hóa: từ Ai Cập cổ đại, châu Âu thời Trung cổ cho đến Ngày của người chết (Dia de los Muertos) tại Mexico.

Chuyến đi mở ra cái nhìn đa chiều về cách nhân loại lý giải cái chết và tưởng nhớ người đã khuất. Qua đó, những hình ảnh ma quái được kết nối hài hòa với các câu chuyện văn hóa, giúp giảm bớt nỗi sợ hãi vô căn cứ của con người trước thế giới bên kia.

Nỗi sợ: Điểm khởi đầu của những giá trị vượt thời gian

Có thể thấy, cả sáu tác phẩm hoạt hình trên đều không đi theo một công thức kể chuyện rập khuôn. Cô dâu ma chọn sự tương phản giữa hai cõi sống - chết; Cô bé Coraline khai thác sự bất an từ điều quen thuộc; Norman và giác quan thứ sáu mổ xẻ định kiến xã hội; còn Ngôi nhà ma quái, Wallace & Gromit hay Cây Halloween lại tìm kiếm những cách tiếp cận riêng từ kiến trúc, tiếng cười và văn hóa.

Dù được gắn mác là phim gia đình, các bậc phụ huynh vẫn cần lưu ý cân nhắc trước khi cho trẻ nhỏ theo dõi Cô bé Coraline, Ngôi nhà ma quái hay Norman và giác quan thứ sáu do phim sở hữu không ít phân cảnh căng thẳng và ám ảnh.

Chính việc đào sâu vào thế giới nội tâm đằng sau lớp vỏ kinh dị đã giúp những bộ phim hoạt hình Halloween này vượt qua giới hạn của một tác phẩm thời vụ. Chúng không chỉ để người xem giật mình thon thót trong đêm lễ hội, mà đã trở thành những di sản điện ảnh bền vững, có giá trị xem lại qua nhiều thế hệ độc giả.