Một học giả chuyên ngành sẽ giải thích như thế nào về mức độ quan trọng của chữ tượng hình cho người xem ngày nay, những con người dán chặt mắt, dính chặt tay vào điện thoại? Trả lời: sử dụng emoji, thứ mà họ quen thuộc hơn bao giờ hết.

Mở cửa tuần này, triển lãm tại bảo tàng Isarel đã đem so sánh những chữ viết bằng hình vẽ ngày xưa với “họ hàng” ngày nay.

Giám tuyển Shirly Ben-Dor Evian trả lời AFP rằng, “Tôi thấy rất khó dùng văn bản để giải thích ý nghĩa của chữ tượng hình. Rồi bỗng dưng tôi nhận ra một số chữ tượng hình có thể giải thích dễ dàng hơn vì ngày nay chúng ta đều dùng hình ảnh để giao tiếp với nhau.”

Từ biểu tượng trái tim tới những chú khỉ con và những cốc bia tràn bọt, “chữ viết bằng hình vẽ” ngày nay đã tham gia vào mọi cuộc trao đổi trên mạng xã hội, trong tin nhắn, suốt 10 năm qua.

Một số emoji có cả những phiên bản tương đồng của chữ tượng hình, và chính Giám tuyển của chúng ta cho rằng hình ảnh chính là một thứ ngôn ngữ của riêng nó.

Dẫu diễn ra tại một phòng trưng bày nhỏ bên trong bảo tàng Israel, du khách có thể thưởng ngoạn ngay từ đầu một bức tường chứa đầy những hình vẽ chữ viết cả xưa và nay.

“Giữa chúng có sự tương đồng về hình dáng lẫn cấu tạo. Đây là điều hết sức thú vị khi tồn tại khoảng cách hàng ngàn năm lịch sử và khoảng cách về văn hóa giữa chúng,” Ben-Dor Evian cho biết.

Trong hệ thống Ai Cập, chữ tượng hình có thể tượng trưng cho một vật hoặc một ý tưởng trong những chữ tượng ý (ideogram) hay tượng thanh (phonogram) hoặc đóng vai trò phân biệt ngữ nghĩa cho từ vựng. 

Trong khi đó, emoji là biểu trưng hoàn chỉnh một ý tưởng, một cảm xúc, một đồ vật, và không nhất thiết phải cấu thành một câu văn.

“Khi sử dụng chữ tượng ý, hình ảnh trở nên mạnh mẽ hơn từ ngữ.”

Apple hồi 2016 đã thay thế một emoji khẩu súng lục bằng một khẩu súng nước xanh lá. Vì sao có thay đổi này? Khi ta sử dụng hình ảnh thay cho chữ viết, hình ảnh ấy có sức gợi mạnh hơn khi ta viết ra chữ “khẩu súng” rất nhiều. Nó còn đáng sợ hơn.”

Một khác biệt ở đây là người viết quyết định cách sử dụng emoji như thế nào, trong khi người Ai Cập cổ đại có niêm luật chặt chẽ về cách viết chữ tượng hình, vì họ tin rằng các ký tự có ý nghĩa thiêng liêng.

Triển lãm Emoglyph sẽ mở cửa tới cuối năm 2020, bao gồm những hiện vật chưa từng được trưng bày trước đây cùng những hiện vật mượn từ các bảo tàng nước ngoài.

Trong số đó chính là một vòng cổ làm từ vải lanh và lau sậy, bọc vàng, có niên đại 100 trước CN, trên đó có khắc hình dáng một con bọ hung, biểu tượng của sự hồi sinh.

Biểu tượng này giống với biểu tượng chú cánh cam mà ngày nay chúng ta đang sử dụng.