Đầu tháng 3/2021, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cấp giấy phép sử dụng khẩn cấp đầu tiên (EUA) cho vaccine chống lại COVID-19 dành cho người từ 16 tuổi trở lên. Theo đó, vaccine Pfizer-BioNTech đã có thể phân phối tại thị trường Hoa Kỳ.

FDA cấp giấy phép này sau khi xem xét các dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn hiện có của vaccine Pfizer-BioNTech. Dựa trên thông tin được cung cấp từ các thử nghiệm lâm sàng đang diễn ra, FDA nhận thấy những lợi ích và tiềm năng của vaccine lớn hơn những nguy cơ có thể xảy ra.

Dữ liệu hiện có cho thấy, sau 2 liều tiêm vaccine Pfizer-BioNTech, hiệu quả phòng ngừa COVID-19 đạt tới 95%. Các nghiên cứu cũng cho rằng loại vaccine này có tính an toàn cao với người sử dụng.

Nói về tác dụng phụ của vaccine, Tiến sĩ Matthew Heinz (làm việc tại một bệnh viện có trụ sở tại Tucson, Arizona, Mỹ) đã có lời phát biểu trên tờ Healthline: Dựa trên số lượng lớn người tham gia đã được theo dõi chặt chẽ trong quá trình nghiên cứu, hồ sơ an toàn của bệnh nhân là tín hiệu tích cực về các tác dụng phụ của vaccine Pfizer-BioNTech. Hiện nay, các nhóm nghiên cứu vẫn đang tiếp tục hoạt động và thu thập dữ liệu nhằm mang đến kết luận chính xác nhất.

Các tác dụng phụ của vaccine Pfizer-BioNTech có thể xảy ra sau tiêm mà bạn nên biết:

1. Đau xung quanh chỗ tiêm

Người tiêm vaccine Pfizer-BioNTech COVID-19 phải tiêm đủ 2 liều, thời gian tiêm cách nhau 3 tuần.

Cho đến nay, tại Mỹ hiện có 37.586 người tham gia vào một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 (vẫn đang diễn ra) đã cung cấp dữ liệu về mức độ an toàn của vaccine. Trong đó, 18.801 người đã được chủng ngừa và 18.785 người được dùng giả dược.

Tác dụng phụ thường gặp nhất của người tiêm vaccine là các phản ứng tại vết tiêm. Những phản ứng này có thể hình thành các cơn đau và triệu chứng khác xung quanh khu vực được tiêm vaccine.

“Đôi khi người tiêm cảm thấy mẩn đỏ, hơi ấm, sưng nhẹ hoặc căng cứng xung quanh khu vực tiêm. Đó là phản ứng phụ điển hình của vaccine Pfizer-BioNTech. Nó có thể hơi đau một chút, nếu cử động cánh tay sẽ thấy đau nhức”, Tiến sĩ Heinz chia sẻ với tờ Healthline.

Việc hình thành phản ứng tại chỗ tiêm đã được xác nhận bởi 84% số lượng người từng tham gia tiêm vaccine Pfizer-BioNTech.

Tác dụng phụ thường gặp nhất của người tiêm vaccine là các phản ứng tại vết tiêm. (Ảnh: Healthline)

2. Phản ứng da chậm

Trong các trường hợp người được tiêm vaccine COVID-19, một số ca hiếm hoi ghi nhận đã phát triển các phản ứng da chậm sau khi chủng ngừa.

Vào đầu tháng 3/2021, một nhóm bác sĩ đã viết thư gửi tạp chí Y học New EngLand, trong đó mô tả các phản ứng chậm trên da ở 12 người tiêm vaccine Moderna. Họ cho rằng loại phản ứng trì hoãn này cũng có thể phát triển ở những người tiêm vắc xin Pfizer-BioNTech.

Các bệnh nhân có dấu hiệu nổi phát ban, có mảng đỏ lớn nổi lên, hoặc các triệu chứng da khác xung quanh vết tiêm từ 4 – 11 ngày sau khi tiêm liều vaccine đầu tiên. Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng chứng minh những triệu chứng này là do phản ứng dị ứng chậm gây ra. Các phản ứng chỉ giới hạn xung quanh vết tiêm và không quá nghiêm trọng.

Các triệu chứng sẽ tự biến mất trong 2 – 11 ngày sau đó. Tất cả 12 bệnh nhân đều được bác sĩ khuyến khích tiếp tục tiêm liều vaccine thứ hai.

3. Mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ

Các tác dụng phổ biến khác của vaccine Pfizer-BioNTech COVID-19 đã được báo cáo bao gồm mệt mỏi, đau đầu, đau cơ.

Tình trạng mệt mỏi đã được ghi nhận ở khoảng 63% các đối tượng tham gia nghiên cứu tiêm vaccine Pfizer-BioNTech, trong khi tình trạng đau đầu và đau cơ đã lần lượt ảnh hưởng đến khoảng 55% và 38% người tham gia. Trong hầu hết các trường hợp, triệu chứng được hình thành mức độ nhẹ, tự biến mất trong ít nhất 1 ngày. Tỉ lệ nhỏ hơn những người tham gia cho biết họ cảm thấy bị ớn lạnh, đau khớp hoặc sốt sau khi tiêm chủng.

Các chuyên gia nhận định, những tác dụng phụ của lần tiêm vaccine Pfizer-BioNTech thứ hai có thể xuất hiện tương tự như ở lần tiêm đầu. 

“Phản ứng với liều tiêm vaccine Pfizer-BioNTech thứ hai có thể dữ dội hơn một chút. Điều này rất quan trọng vì cho thấy hệ thống miễn dịch của bạn đã được tác động. Hệ thống miễn dịch được tấn công bởi một liều vaccine khác, nó hình thành phản ứng nhanh hơn và mạnh hơn. Điều này có ý nghĩa về mặt miễn dịch học”, tiến sĩ Heinz nhận định.

4. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hiếm khi xảy ra

Trong số nhóm đối tượng đã được tiêm vaccine và nhóm đối tượng dùng giả dược, tỉ lệ báo cáo về các tác dụng nghiêm trọng chiếm ít hơn 0,5%. Giữa hai nhóm đối tượng này không có sự khác biệt đáng kể.

Tuy nhiên, có 4 trường hợp bị liệt dây thần kinh mặt (Bell's Palsy) đã được báo cáo ở những người đã tham gia tiêm vaccine. Trong khi, không có trường hợp nào bị tình trạng trên ở người dùng giả dược.

Dù vậy, tỉ lệ trên cũng trùng khớp với tỉ lệ người mắc Bell's Palsy nói chung, vì vậy vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy những bệnh nhân trên bị chứng bệnh này là do vaccine gây ra.

Các phản ứng dị ứng nghiêm trọng với vaccine Pfizer-BioNTech là rất hiếm, nhưng vẫn có thể xảy ra. FDA khuyến cáo người dân có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với vaccine Pfizer-BioNTech COVID-19 trong lần tiêm đầu tiên hoặc dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc, không nên tiếp tục tiêm vaccine.

Cần làm gì khi xuất hiện các tác dụng phụ của vaccine?

Tiến sĩ Heinz khuyến cáo người dân nên sắp xếp lịch tiêm chủng vào thời điểm phù hợp với công việc để dễ dàng quan sát các tác dụng phụ tiềm ẩn như mệt mỏi hoặc đau đầu. 

Nếu cơ thể bị đau nhức xung quanh vết tiêm, có thể cân nhắc điều trị bằng các loại thuốc không kê đơn. Loại thuốc này có thể giúp giảm sốt, nhức đầu, đau cơ hoặc đau khớp. 

Tuy nhiên, nếu các triệu chứng phát triển mạnh, gây khó chịu hoặc việc tự điều trị không đem lại hiệu quả, hãy liên hệ với đội ngũ nhân viên y tế để được tư vấn chính xác nhất. Nếu cơ thể xuất hiện phản ứng dị ứng nghiêm trọng, hãy nhanh chóng liên lạc với bác sĩ và chuẩn bị đến phòng cấp cứu.