Ca sĩ lâu năm và nỗi khổ mang tên 'không được cũ, cũng chưa kịp mới'

Câu chuyện ca sĩ lâu năm loay hoay làm mới trong nhạc Việt cho thấy một nghịch lý rằng, giữ chất thì bị chê cũ, đổi mới lại chưa chắc kịp thời.

Nhiều ca sĩ hoạt động nghệ thuật hàng chục năm qua bỗng trở thành đề tài được bàn luận nhiều hơn trong những ngày qua. Không phải vì họ ngừng hoạt động, mà ngược lại nhiều người vẫn ra nhạc đều đặn.

Song hành trình họ làm mới hình ảnh lẫn phong cách âm nhạc lại đang rơi vào trạng thái lưng chừng: Không còn là phiên bản cũ, nhưng cũng chưa thành một phiên bản mới đủ thuyết phục.

Ca sĩ lâu năm: Giữ màu cũ hay thử cái mới?

Nhìn vào cách các ca sĩ lâu năm vận hành, dễ thấy một điểm chung: Họ vẫn rất chăm chỉ. Những cái tên như Ưng Hoàng Phúc, Nhật Kim Anh hay Minh Hằng đều không ngừng phát hành sản phẩm, thậm chí với tần suất không thua kém lớp nghệ sĩ trẻ.

Chẳng hạn, Ưng Hoàng Phúc liên tục ra mắt sản phẩm mới thời gian qua, từ nhạc nhóm, nhạc Tết đến các MV riêng, nhưng phần lớn chỉ dừng ở mức tạo tranh luận chứ chưa tạo được sức bật rõ ràng.

MV của Ưng Hoàng Phúc và Thu Thủy gần đây.

Nhật Kim Anh cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự khi nhiều ca khúc bị nhận xét mang màu sắc "sến", khó tiếp cận khán giả trẻ. Trong khi đó, Minh Hằng trở lại với các MV đầu tư lớn sau gameshow, song hiệu ứng lan tỏa vẫn khá khiêm tốn so với kỳ vọng ban đầu.

Không chỉ vậy, Tuấn Hưng từng gây chú ý khi phải ẩn một sản phẩm âm nhạc khỏi nền tảng số sau những phản hồi trái chiều. Những trường hợp riêng lẻ, khi đặt cạnh nhau, lại cho thấy một xu hướng chung: hông phải ca sĩ lâu năm ngừng hoạt động, mà là họ đang hoạt động trong trạng thái khó tạo dấu ấn.

Tuy nhiên, sự chăm chỉ không đồng nghĩa với hiệu quả. Nhiều sản phẩm khi ra mắt nhanh chóng rơi vào trạng thái "trôi" khi không tạo được thảo luận đáng kể, cũng không đủ sức cạnh tranh trên bảng xếp hạng hay nền tảng số.

Vấn đề không hẳn nằm ở chất lượng quá kém, mà ở cảm giác "quen". Một ca khúc nghe ổn, nhưng không mới. Một MV được đầu tư, nhưng cách kể chuyện vẫn mang tinh thần của nhiều năm trước.

Vì thị trường hay vì chính mình?

Một yếu tố thường được nhắc đến là sự thay đổi quá nhanh của nhạc Việt. Khán giả ngày nay không chỉ nghe nhạc mà còn "tiêu thụ xu hướng". Một ca khúc muốn lan tỏa cần nhiều hơn giai điệu: Phải có câu chuyện, hình ảnh, khả năng viral trên mạng xã hội.

Trong khi đó, nhiều ca sĩ lâu năm vốn quen với thời kỳ mà một bài hát hay là đủ để sống lâu. Sự thay đổi về cách tiếp cận khiến họ buộc phải thích nghi, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Câu chuyện của Tuấn Hưng phần nào cho thấy điều đó. Khi đối diện với phản ứng trái chiều, nam ca sĩ từng thẳng thắn nhìn nhận mình đang ở "sườn dốc bên kia của sự nghiệp". Một cách nói thẳng, nhưng cũng là thực tế mà nhiều nghệ sĩ cùng thế hệ có thể cảm nhận.

Ở chiều ngược lại, Bảo Thy lại chọn cách chậm lại. Việc cô quyết định tạm gác một album gần đây vì lo ngại "màu nhạc cũ" cho thấy áp lực từ thị hiếu khán giả không hề nhỏ. Không phải cô không muốn làm mới, mà là chưa tìm ra lời giải đủ chắc chắn.

Một điểm chung khác nằm ở cách làm nhạc. Phần lớn ca sĩ lâu năm không trực tiếp sáng tác, mà phụ thuộc vào ê-kíp. Trong quá khứ, đây là công thức thành công. Nhưng khi thị trường thay đổi, việc tiếp tục lặp lại công thức cũ dễ dẫn đến sự an toàn quá mức.

Ngược lại, nếu hợp tác với các nhạc sĩ trẻ, khoảng cách về tư duy âm nhạc lại trở thành thách thức. Không phải ai cũng dễ dàng "chuyển mình" sang một màu sắc hoàn toàn khác, nhất là khi khán giả đã quen với hình ảnh cũ suốt nhiều năm.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện của ca sĩ lâu năm không chỉ là bài toán cá nhân, mà phản ánh một giai đoạn chuyển mình của nhạc Việt. Khi thị trường thay đổi nhanh hơn chu kỳ làm mới của nghệ sĩ, sự chênh lệch là điều khó tránh.

Giữ mình thì an toàn nhưng dễ bị gọi là cũ. Thay đổi thì nhiều rủi ro, chưa chắc được đón nhận.

Và có lẽ, cái khó nhất không phải là hát hay hơn hay đầu tư lớn hơn, mà là tìm được một phiên bản mới của chính mình, đủ khác để khán giả chú ý, nhưng vẫn đủ quen để họ không quay lưng.