Anime Nhật Bản không còn là 'lựa chọn duy nhất'

Từng là "ông vua" không thể thay thế, nhưng giờ đây anime Nhật đang chịu sự cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc và Hàn Quốc.

Suốt nhiều thập kỷ, anime Nhật Bản là "anh lớn" trên bản đồ hoạt hình thế giới. Thế nhưng, sự trỗi dậy mạnh mẽ từ Trung Quốc, Hàn Quốc và các studio phương Tây đang tạo ra sự thay đổi "cán cân quyền lực", đe dọa vị thế độc tôn của xứ sở hoa anh đào.

Anime Nhật Bản không còn là 'lựa chọn duy nhất'

Trong mắt khán giả quốc tế, "anime" từ lâu đã mặc định là sản phẩm của Nhật Bản. Tuy nhiên, định nghĩa này đang dần thay đổi. Những tác phẩm như Nezha (Na Tra: Ma đồng giáng thế) hay Fog Hill of Five Elements (Vụ Sơn Ngũ Hành) của Trung Quốc không chỉ gây sốt về doanh thu mà còn khiến giới chuyên môn kinh ngạc về kỹ thuật đồ họa vượt bậc.

Không còn là những bước đi chập chững, hoạt hình Trung Quốc (Donghua) đang tận dụng triệt để lợi thế về công nghệ CGI và nguồn vốn dồi dào để tạo ra những siêu phẩm có độ chi tiết không hề thua kém, thậm chí vượt xa nhiều bộ anime truyền hình hiện nay.

Tại sao Nhật Bản lại để các đối thủ rút ngắn khoảng cách nhanh đến vậy? Câu trả lời nằm ở những góc khuất phía sau ánh hào quang:

Khủng hoảng nhân sự: Thu nhập tỉ lệ nghịch với cường độ làm việc, khiến các họa sĩ trẻ ngày càng áp lực và có xu hướng rời bỏ ngành.
Sự bảo thủ trong sản xuất: Hệ thống "Ủy ban sản xuất" (Production Committee) dù an toàn về mặt tài chính, nhưng lại bóp nghẹt sự sáng tạo và làm chậm tiến trình đổi mới công nghệ.
Sự phụ thuộc vào gia công: Việc Nhật Bản thuê các studio ngoài (Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc) gia công trong nhiều năm, vô tình đã "đào tạo" cho các thị trường này những kỹ năng tinh túy nhất.

Cuộc chơi toàn cầu của các "ông lớn" streaming

Sự can thiệp của Netflix, Disney+ và Crunchyroll đã thay đổi luật chơi. Các nền tảng này không còn chỉ "vung tiền" mua bản quyền anime Nhật, họ còn đang ráo riết đầu tư vào các IP (tài sản trí tuệ) gốc tại Hàn Quốc hay các quốc gia Âu Mỹ.

Thành công vang dội của Arcane (sản xuất bởi studio Pháp) hay Castlevania là minh chứng sống động nhất: Thế giới hoàn toàn có thể làm ra những tác phẩm đậm chất anime nhưng với tư duy và kỹ thuật mới mẻ hơn.

Nhật Bản vẫn sở hữu những "vũ khí hạng nặng" như kho tàng manga đồ sộ và những đạo diễn huyền thoại. Tuy nhiên, nếu không sớm cải thiện môi trường làm việc và cởi mở hơn với công nghệ, vương miện của "ông vua hoạt hình" có thể sẽ đổi chủ trong tương lai không xa.