Giàu đạm, ít cholesterol

Đổ đồng trong 100g thịt  lươn chứa 12,7g đạm, 25,6g béo, 0,05g cholesterol, cùng loạt vitamin A (5000 UI), vitamin B1/B2/B3/B6, biotin, Fe, Na, K, Ca (39mg), Mg, P (150mg). PR một chút, trong khi thịt bò chỉ có 40 UI/100g vitamin A, thì đủ rõ lợi hại thịt lươn. Người Nhật nổi tiếng kết món lươn, các võ sĩ sumo rất tín nhiệm món này. Danh xưng “sâm động vật” do người Nhật phong cho mấy chú lươn.    

Sâm động vật

Đông Y đặc biệt ưu ái con lươn, gọi chúng là “thiện ngư”, là một trong bốn “tứ đại hà tiên” món ngon từ sông.

Lươn tính ôn, vị ngọt, dưỡng huyết, bổ khí, mạnh gân kiện cốt, ho hen, phong thấp, kiết lỵ, thận hư, đau lưng, bổ não, khí hư, bồi bổ người già, trẻ con còi cọc, phụ nữ sau sinh... đều hay cả. Bát cháo lươn đổi vận bé ốm yếu xanh xao, bà mẹ nuôi con nhỏ nào cũng biết. Lươn còn nghe nói giúp các ông “rốp rẻng” trên giường...

Thiện ngư đôi khi không... thiện lương 

Nhân chi sơ tính bổn thiện, nhưng mấy chú “thiện ngư” cũng có lắm thứ không được thiện lương.

Trước tiên, thịt lươn giàu histidine, một acid amin cao cấp, nhưng dễ  biến thành histamine gây dị ứng trong thịt con lươn chết. Nhiều đứa trẻ thân sơ thất sở vì bát cháo nấu bằng lươn chết để lâu, do mẹ tiết kiệm hay mua từ cửa hàng cháo dinh dưỡng thất tâm.

Ăn tạp có số

Lươn là loài bờ bụi ăn tạp, nên cũng là kho ký sinh trùng.Trong số phải kể gnathostoma spingerum, tức giun đầu gai. Ngẫu nhiên, giun đầu gai nổi tiếng chui lủi lung tung, không từ dưới da (áp xe) đến nội tạng. Đơn cử giun chui đường tiểu (đái ra máu), mắt (giảm thị lực, viêm mống mắt), tai (ù tai), phổi (khó thở, ho ra máu, ho ra giun), não (viêm màng não), thậm chí nhiễm trùng huyết...

Không ăn cùng mâm

Lươn cũng là món có chân trong danh sách tương đố, không ăn cùng cải bó xôi (canxi + acid oxalic gây sỏi canxi oxalat), không dùng cùng măng, hồng, ổi, nho (canxi + tanin tạo bã tắc ruột). Lươn giàu purin, nên cũng là món tránh voi chẳng hổ mặt nào với mấy ông gout. 

Lươn và định kiến

Cứ gì ngoằn ngoèo, chui lủi là người ta lại lấy con lươn ra gán, lắm khi gây hại. Mạch lươn tức chứng rò hậu môn là ví dụ. Tương tự là bé cái nhầm- ăn thịt lươn nhiễm giun lươn. Giun lươn (strongyloides stercoralis), bị gọi oan là lươn bởi dáng vẻ lươn lẹo, trong khi chúng xâm nhập chủ yếu chui qua da, theo đường tĩnh mạch chu du. So với giun đầu gai, giun lươn nguy hiểm hơn vì bám trụ cơ thể lì lợm và sinh nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong

Máu lươn cũng bị ép nên thuốc?

Đến cả máu lươn cũng bị ép uổng là nên thuốc, chính xác để  trị méo miệng/liệt thần kinh VII. Trong khi liệt thần kinh VII ngoại biên thường do nhiễm lạnh, tỉ lệ hồi phục cao. Nhiều người nghe thầy bà xúi trây trét máu lươn lên mặt, ngẫu nhiên tự hồi phục, lại nói vống lên máu lươn chữa bệnh như thần.