Không lạ chuyện này khi nhóm máu, từ lâu, đã được công nhận là một kiểu “ý tại ngôn ngoại”, giới thiệu về tính cách, sức khỏe của chúng ta. 

Của cho không bằng cách cho!

Nhóm máu do di truyền quy định, được định danh, phân loại dựa vào kháng nguyên/kháng thể. Có hàng chục nhóm máu, nhưng mệnh hệ đến sức khỏe hơn cả là hai nhóm ABO và Rh (D).

Sứ mệnh tiên khởi của nhóm máu là phục vụ an toàn truyền máu. Nguyên tắc là nhóm nào thì nhận chính nó, hoặc thân hữu cật ruột, còn san sẻ thì phải căn theo tương hợp kháng nguyên/kháng thể. Đặc sắc là hai “chế” O và AB, một đằng cho tất vì không có kháng nguyên (O), một đằng nhận tất vì không có kháng thể (AB).

Phải chăng căn theo “tính cách” cho-nhận này, mà người ta suy ra cái bụng, cái nết của chủ nhân?  Đơn cử, người nhóm máu O được cho là phóng khoáng, quảng đại, tứ hải giai huynh đệ, có tư chất lãnh đạo...

 Ốm đau, “bấm độn” từ nhóm máu

Tính riêng ốm đau, đơn cử, người máu A, B, AB dễ mắc bệnh tim và ung thư dạ dày hơn so với nhóm O. Nhóm A, B còn dễ mắc tiểu đường typ 2 cao hơn 21% so với phần còn lại...

Cái gì khiến nhóm máu “bấm độn” được bệnh tật sát sạt vậy? Người ta cho rằng cớ sự nằm ở kháng nguyên bề mặt hồng cầu. Không chỉ định danh nhóm máu, kháng nguyên bề mặt còn chỉ trỏ cách “hành xử” của hồng cầu. Chẳng hạn, kháng nguyên không O táy máy đến yếu tố đông máu, nên mới sinh ân oán với tim mạch, đột quỵ. Kháng nguyên A, B còn lợi hại với vi khuẩn H.pylori, “tình ngang trái” của hầu hết vấn đề dạ dày...

Thao túng ăn uống

Quay lại nhân vật chính. Người ta cho rằng nhóm máu cũng thao túng cả chuyện dinh dưỡng và trao đổi chất của cơ thể, từ đó phương pháp ăn kiêng theo nhóm máu ra đời. Chọn vài đại diện: người máu B tròn trịa, dễ nuôi, dễ stress, nên thực đơn khuyến cáo là thịt đỏ, trứng, gan, đậu, rau mùi... Người máu AB mảnh mai, trẻ khỏe nhưng nhanh sa sút ở tuổi trung niên, dễ lãnh đòn lão hóa, sinh sản và tiểu đường; tránh đồ ăn đường huyết cao (bánh mì, ngũ cốc...), tập trung  protein. Người máu O, dư acid dịch vị thiên bẩm,  thường lao tâm khổ tứ với bao tử và bất hòa với đường huyết, thực đơn gồm rau củ quả, thịt bò, cừu, gà, kiêng sữa, trứng, phô mai, súp lơ, đậu lăng...

Nắm đứa có tóc

Nói lý thì dễ, nhưng vẫn câu hỏi là ăn kiêng theo nhóm máu nên cơm cháo gì không?

Nhóm máu cũng chỉ là con đẻ của gen, mà di truyền can dự đến sức khỏe, dinh dưỡng thế nào, chẳng phải ghê gớm gì mới hiểu. Cốt xác ở đây: gen là người lĩnh xướng, không phải nhóm máu. Người ta căn theo nhóm máu, đơn giản, là việc “nắm đứa có tóc”. Tỏ rõ việc này sẽ giúp tránh rơi vào mớ bòng bong khi quy mọi thứ vào nhóm máu; bởi đúng lý, ngoài hai nhóm ABO và Rhesus, cơ thể còn sở hữu hàng chục nhóm khác ít tên tuổi hơn như Kell, Duffy, Kidd, Lewis, MNS... 

Phi thực tế đùng đùng

Ăn kiêng theo nhóm máu, rất nhanh phơi bày sự phi thực tế, nhất là khi đôi đũa nhấc lên! Phải thu xếp thế nào khi nhóm máu thì bảo làm tới với bột đường, trong khi đương sự lại mắc tiền/tiểu đường, hay có truyền thống gia đình đái tháo đường? Được nhóm máu trấn an có phần không cần gì lo với bệnh tim mạch, ông chú “được lời như cởi tấm lòng”, thả cửa với đồ béo, bất cần cholesterol tốt/xấu, rồi một ngày xấu trời, ngã ra đột quỵ, chẳng biết kiện ai...

Dù dưới ngọn cờ nào, nguyên tắc dinh dưỡng bất di bất dịch vẫn là đủ bộ “tam sên” đạm/đường/béo . Vậy, chen thêm “ý kiến chỉ đạo” của “ông” A, “bà” O, “chú” AB, chẳng phải thêm phần rối? Chưa nói, còn khiến người ta dễ rơi vào cực đoan, riết róng bám theo thực đơn A+, B-, AB +, O - , sinh thiếu chất, suy dinh dưỡng, như bao kiểu ăn kiêng nhà binh khác.

Đừng thần thánh hóa!

Có ý bảo thẳng, ăn kiêng là ăn kiêng, nhiêu khê chỉ tổ stress, tẩu hỏa nhập ma. Thực tế, phần lớn người theo thuyết ăn kiêng theo nhóm máu, chỉ thành công tương đối ở khoản kiểm soát cân nặng, còn nay ốm mai đau vẫn hà rầm, chạy trời khỏi nắng như ai!

Chính vậy, nếu có ý, vẫn có thể dùng biện pháp ăn kiêng theo nhóm máu, nhưng với tâm thế có kiêng có lành mà thôi. Không xi-nhê thì dừng, đừng thần thánh hóa, bí quyết khoa học gì ở đây. Đừng nhầm bệ phóng với kết quả. Gen/nhóm máu chỉ bày cho bạn hành lý lên đường, còn mạnh giỏi thế nào, tùy cả đống duyên lành, nghiệp dữ khác.