10 năm 'Your Name': Cột mốc đáng nhớ làng anime

Tròn 10 năm ra mắt, 'Your Name' của Makoto Shinkai vẫn là tượng đài thay đổi hoàn toàn vị thế của anime trên bản đồ điện ảnh toàn cầu.

Ngày 26-8-2016, tác phẩm Your Name (Tên cậu là gì?) của đạo diễn Makoto Shinkai chính thức ra rạp tại Nhật Bản. Tròn một thập kỷ trôi qua, bộ phim không chỉ trở thành hiện tượng văn hóa đại chúng mà còn mở ra kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp anime chiếu rạp toàn cầu.

Cú hích phòng vé phá vỡ trật tự cũ trong làng anime

Trước năm 2016, khi nhắc đến những tượng đài anime điện ảnh có sức ảnh hưởng toàn cầu, người hâm mộ thường nhớ đến các tác phẩm kinh điển của thập niên 1980-1990 như Akira (1988), Ghost in the Shell (1995), hay các kiệt tác từ Studio Ghibli như Spirited Away (2001).

Phim hoạt hình Nhật Bản khi đó dù được giới phê bình phương Tây đánh giá cao về mặt nghệ thuật nhưng phần lớn vẫn bị đóng khung trong phân khúc niche (thị trường ngách dành cho tệp khán giả hẹp). Nhưng Your Name đã xuất hiện và thay đổi hoàn toàn cục diện đó.

Tác phẩm xoay quanh câu chuyện hoán đổi thân xác kỳ lạ giữa Mitsuha - nữ sinh trung học sống tại vùng quê hẻo lánh Itomori và Taki - nam sinh sống giữa thủ đô Tokyo nhộn nhịp. Khi sợi dây liên kết vượt thời gian dần hé lộ một thảm họa thiên thạch đe dọa xóa sổ thị trấn, cả hai phải chạy đua với định mệnh để tìm thấy nhau.

Bộ phim nhanh chóng tạo nên cơn sốt phòng vé chưa từng có. Tại Nhật Bản, bộ phim trụ vững ở vị trí số 1 phòng vé tổng cộng 12 tuần (trong đó 9 tuần liên tiếp đầu tiên), thu về khoảng 25,17 tỉ yen và lọt vào top những phim có doanh thu nội địa cao nhất mọi thời đại.

Trên thị trường quốc tế, bộ phim tạo tiếng vang lớn tại thị trường Trung Quốc với khoảng 83-84 triệu USD và thu hút lượng lớn khán giả Bắc Mỹ, nâng tổng doanh thu toàn cầu vượt mốc 400 triệu USD (theo Box Office Mojo).

Your Name đã chứng minh một bộ phim anime độc lập, không thuộc các thương hiệu chuyển thể dài tập có sẵn như Dragon Ball hay One Piece, vẫn đủ sức cạnh tranh với các bom tấn điện ảnh kinh phí lớn của Hollywood.

Sự kết hợp chuẩn xác giữa kỹ thuật và cảm xúc

Thành công của Your Name không đến từ sự ngẫu nhiên mà là kết quả của việc chuẩn hóa quy trình sản xuất theo hướng hiện đại. Đạo diễn Makoto Shinkai kết hợp phong cách mỹ thuật chi tiết mang tính thương hiệu với nhịp phim nhanh, hiện đại, xóa bỏ cảm giác nặng nề thường thấy ở dòng phim art-house (phim nghệ thuật).

Bên cạnh đó, việc hợp tác cùng ban nhạc rock RADWIMPS để thực hiện phần nhạc phim đồng bộ xuyên suốt từng khung hình đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Yếu tố thảm họa trong phim chạm trúng tâm thức của khán giả Nhật Bản sau biến cố động đất - sóng thần năm 2011, biến câu chuyện tình cảm tuổi học trò thành bản hòa ca về sự hàn gắn và niềm hy vọng.

Tác phẩm cũng tạo nên làn sóng anime pilgrimage (du lịch hành hương anime / seichi junrei) mạnh mẽ, đưa những địa danh có thật như bậc thang đền Suga tại Shinjuku hay vùng Hida (tỉnh Gifu) trở thành điểm đến thu hút hàng triệu lượt khách quốc tế suốt nhiều năm.

Bước đệm đưa Makoto Shinkai ra thế giới

Sau dấu mốc năm 2016, tên tuổi của Makoto Shinkai bước lên một tầm cao mới. Ông tiếp tục khẳng định vị thế của một đạo diễn có doanh thu toàn cầu vượt trăm triệu USD với Weathering With You (Đứa con của thời tiết - 2019) và Suzume (Khóa chặt cửa nào - 2022). Các tác phẩm này đã thiết lập một phong cách điện ảnh đặc trưng, gắn liền yếu tố siêu nhiên, tình cảm lãng mạn và những biến cố xã hội đương đại.

Hiện tại, các "ông lớn" như Sony Pictures và Crunchyroll đã ký kết hợp tác trực tiếp với Shinkai cho dự án tiếp theo, dù chi tiết kịch bản vẫn được giữ kín.

Đồng thời, dự án live-action (phim chuyển thể người đóng) của Hollywood do Paramount Pictures và Bad Robot của nhà sản xuất J.J. Abrams phát triển từ năm 2017 vẫn được duy trì và chưa bị hủy bỏ chính thức. Đạo diễn Carlos López Estrada (Raya and the Last Dragon) hiện đảm nhận vai trò chỉ đạo và phát triển kịch bản. Dù tiến độ phim khá chậm và có ít thông tin cập nhật, những đạo diễn xác nhận dự án "vẫn còn sống" và ông đã trực tiếp trao đổi với cha đẻ của tác phẩm gốc Makoto Shinkai.

Tròn 10 năm kể từ ngày ra mắt, Your Name đang được phát hành lại tại nhiều cụm rạp quốc tế. Đây không chỉ là dịp để khán giả ôn lại một câu chuyện giàu cảm xúc, mà còn đánh dấu hành trình đầy tự hào khi chuyển mình từ một tác phẩm hoạt hình thành hiện tượng điện ảnh toàn cầu.