JavaScript is off. Please enable to view full site.

Một cỗ quan tài sáu tấm ván cơ bản quá tầm thường? Vậy hãy hình dung trong đầu cảnh chôn cất người đã khuất trong một chiếc… giày thể thao hiệu Nike, hay một cái xắc Eo-Vì (LV) xịn xò, hay thậm chí một ổ bánh mì baguette to tướng?

Ông Paa Joe, 76 tuổi, đã sáng lập hãng thiết kế quan tài có một không hai này cũng từ năm… 1976 tại thành phố Accra, nước Ghana vùng Tậy Phi.  Những cỗ quan tài tươi tắn, thậm chí chẳng lấy gì u buồn, rầu rĩ mà Paa Joe Coffin Works, tên của thương hiệu, thiết kế ra chỉ cho thấy sự khác biệt về văn hóa gần như tương phản.

“Ở Ghana, người chết được chôn trong những cỗ quan tài sặc sỡ như cách để nhìn lại cuộc đời họ đã từng có,” theo Joe. Những hình dáng thiết kế mà chúng ta nhìn thấy phản ánh nghề nghiệp, đam mê trước đây của họ, và tựa như một sự tôn vinh dành cho người đã khuất. Trong tang lễ, cỗ quan tài sẽ được rước khắp cộng đồng, trước chứng kiến của tất cả mọi người.


Con trai Joe, ông Jacob, cũng làm việc cho ông. Không xem công việc mình làm có chút gì bệnh hoạn, ông nói rằng quan tài là cách để tôn vinh. “Ở Ghana, người ta ngợi ca cái chết. Tại một đám tang, chúng tôi dành toàn bộ tâm trí dành cho người đã khuất – có rất đông người, và rất ồn ào, rộn rã, như để nhắc nhở cuộc sống sau cái chết vẫn còn tiếp diễn, rằng người đã khuất sẽ đi sang kiếp sau, và hãy để họ ra đi một cách thật linh đình.” Hồi đầu, Joe học việc với chú mình, ông Seth Kane Kwei, thế hệ thứ hai trong gia đình theo đuổi nghề đóng quan tài. Joe học việc tận 12 năm mới thành thạo tay nghề. 


Trên tài khoản Instagram có khoảng 8300 người theo dõi của Paa Joe Coffin Works, chúng ta có thể thấy những chiếc quan tài mang đủ loại hình dáng, dẫu chúng cũng chẳng hề “dễ sắm” chút nào: dao động từ 15000 tới 20000 đôla, tùy thuộc vào độ tinh xảo (trong khi một cỗ quan tài thông thường có giá chỉ từ 1000 tới 4000 đôla)

Thực tế thì, những cỗ quan tài này khi chưa có “khách” cũng từng được đem triển lãm tại quê nhà Accra, thậm chí tại Paris, trung tâm nghệ thuật Centre Pompidiu, bảo tàng Brooklyn và cả bảo tàng Victoria and Albert ở London.

Cũng tại Accra, một nghệ nhân chế tác quan tài khác tên Eric Anang, trong một phóng sự trên CBS sáng Chủ Nhật đã bày tỏ nuối tiếc khi “tác phẩm” của mình hạ huyệt, chỉ được chiêm ngưỡng duy nhất một lần.

Lý Trang