Sức Khỏe

Xơi nhiều protein: bổ ngang, bổ dọc?

BS TỊT TUỐT 18/10/2020 15:02

Mấy chàng tập gym muốn cho cơ bắp nổi cuồn cuộn, bụng 6 múi đã áp dụng chế độ ăn nhiều protein, uống bột Whey (protein isolates).

Các chị thừa cân, béo phì chỉ ăn thịt bò, trứng, kiêng tinh bột…

Tuy nhiên các nhà dinh dưỡng cho rằng đây là chế độ ăn mất cân đối, tất yếu sẽ gây ra những rối loạn cho cơ thể! 

Họ nêu trường hợp nhà thám hiểm Bắc Cực Vilhjalmur Stefansson đã chỉ ăn thịt trong 5 năm. Ông bị "ngộ độc protein". Các triệu chứng của ông biến mất sau khi ông giảm lượng protein, tăng carbonhydrate và chất béo. Mới đây, cô Meegan Heffort 25 tuổi người Australia, sau khi sinh bị tăng cân đã uống Whey và tập gym. Cô Meegan đã giảm cân, nhưng bị chứng rối loạn chuyển hoá ure, nên amoniac gây ngộ độc não, dẫn đến tử vong! 

Bổ quá sinh…bổ ngửa!

Ăn quá nhiều protein ngoài việc tốn nhiều tiền cho chuyện không cần thiết, sẽ chỉ có hại cho sức khoẻ:

- Thiếu nước: Bạn ăn thịt, sau khi tiêu hoá và chuyển hoá ở gan, thì những chất thải là nitro và ure đi ra nước tiểu. Khi có quá nhiều nitro và ure, cơ thể phải sử dụng nhiều nước hơn để cân bằng hàm lượng ni tơ, vì vậy cơ thể bạn sẽ ở trong tình trạng thiếu nước.

- Nguy cơ mắc bệnh thận: Chế độ ăn giàu protein gây áp lực lớn, bắt thận hoạt động nhiều, nên dễ bị suy giảm chức năng lọc. Đặc biệt, những người ăn nhiều thịt màu đỏ dễ mắc bệnh gout, các tinh thể acid uric bám vào ống thận gây suy thận.

- Nguy cơ tăng cân: Protein sinh năng lượng. Nếu bạn chỉ cần 50 gr protein, nhưng lại ăn 100 gr, thì 50 gr dư thừa sẽ sinh ra 200 calories làm cơ thể buộc phải dự trữ dưới dạng mỡ!

- Dễ bị táo bón: Ăn nhiều thịt mà ít rau dễ bị táo bón. Táo bón lại gây bệnh trĩ.

- Độ pH của máu trở nên acid: Các nghiên cứu gần đây cho thấy khi pH máu acid thì hệ miễn dịch hoạt động kém, tạo cơ hội cho tế bào ung thư hoạt động và gây bệnh.

- Nguy cơ loãng xương: Khi độ pH máu acid, cơ thể buộc phải huy động những chất đệm như canxi phosphat để trung hoà, nên kéo canxi từ xương ra. Chưa kể nếu thừa cân, béo phì thì lượng canxi được hấp thu kém, loãng xương xảy ra sớm hơn.

- Đau dạ dày: Ăn nhiều protein khiến dạ dày ậm ạch, quá trình tiêu hoá chậm lại. Tình trạng này có thể gây ra buồn nôn, chướng bụng, dễ đau dạ dày.

- Mệt mỏi: Thường thấy ở những chị em ăn kiêng theo chế độ chỉ ăn thịt. Sự thiếu hụt tinh bột làm cho tế bào não “đói glucose”, xuất hiện tình trạng mệt mỏi.

Dinh dưỡng hợp lý

Theo Viện dinh dưỡng Quốc gia, thống kê gần đây cho thấy 75% số trường hợp tử vong ở nước ta là do các bệnh không lây nhiễm, trong đó đứng đầu là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, loãng xương, gout … Chế độ dinh dưỡng bất hợp lý là yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu, dẫn đến sự gia tăng các bệnh trên. Đáng nói nhất là sự gia tăng mức tiêu thụ protein từ thịt. Nếu như năm 1985, mức tiêu thụ thịt chỉ đạt 13,6gr/ngày, thì đến tổng điều tra năm 2010, mức tiêu thụ thịt của người Việt đạt tới 85gr/người/ngày; trong khi đó lượng rau xanh tiêu thụ không hề tăng! Ở thành thị còn có xu thế lượng thịt tăng mà lượng rau xanh giảm. Đặc biệt, nhiều bà mẹ có tâm lý sợ rau tồn dư thuốc trừ sâu, nên chỉ cho con ăn thịt (mà không hề sợ thịt có dư lượng kháng sinh!). Vì thế số trẻ béo phì từ mẫu giáo đến học sinh phổ thông đều tăng.

Theo bà Lê Thị Bạch Mai nguyên Viện phó Viện dinh dưỡng Quốc gia, chúng ta cần đảm bảo sự cân đối giữa ba chất cơ bản trong bữa ăn: năng lượng từ bột đường nên chiếm khoảng 55-65%, đạm (tức protein) từ 13-20%, chất béo từ 20-25%. Còn rau xanh? Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi ngày chúng ta cần ăn 400 gr rau xanh mới đủ lượng vitamine cần thiết (trong khi người Việt mới chỉ ăn trung bình 200 gr/ngày).

Protein- “át chủ bài” của cơ thể!

Protein là thành phần cấu tạo của tất cả các cơ quan trong cơ thể. Nó giúp cơ thể phát triển, duy trì các mô; tham gia sửa chữa, làm lành vết thương. 

Các enzym có cấu trúc là protein tham gia hàng ngàn phản ứng sinh hoá bên trong và bên ngoài tế bào. Collagen, elastin là protein dạng sợi cấu tạo xương, gân, dây chằng và da. Protein đóng vai trò quan trọng trong duy trì độ pH của máu, là thành phần của kháng thể (gamaglobulin), và vận chuyển chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể…Protein là chất sinh năng lượng-1 gr protein sinh được 4 calories. 

Xơi bao nhiêu protein là đủ?

Người trưởng thành nên ăn khoảng 0,75g protein/kg thể trọng mỗi ngày. Theo trọng lượng trung bình của người Việt, thì chỉ cần 55 gr protein/ngày đối với nam và 45 gr với nữ là đủ. 

Các bạn trẻ tập gym xin chỉ ăn đủ lượng protein cần thiết. Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ cho thấy: nếu bạn tập gym 5 buổi/tuần, ăn lượng protein 1,6gr/kg/ngày thì cơ bắp nở và sức mạnh cơ bắp cũng tăng. Nếu ăn nhiều hơn, cũng không làm nở to cơ và sức mạnh cơ bắp cũng không tăng, lại xuất hiện những tác dụng có hại cho cơ thể! Sau tập luyện, chỉ cần một hũ sữa chua, không cần một tô bún bò Huế hay món gì quá nhiều thịt, vì sẽ dư năng lượng. 

Với những người thừa cân, nên ăn một chế độ nhiều protein và tinh bột vừa phải: 30% protein, 40% tinh bột và 30% chất béo.

Tin mới

Xem thêm
Tin mới nhất Sức Khỏe

Tin mới nhất