Sức Khỏe

Sau cú té ngã của người già, cần ngay một cuộc 'tìm và diệt'

BS TỊT TUỐT 28/11/2021 09:23

Té ngã ở người già là thảm họa, gãy xương là cái kết đại trà. Bất kể hậu quả, sau cú ngã, người ta khuyên cần có một cuộc xét soát thật nghiêm túc.

Vì sao? Chuyện này không gì khác là ngăn cú ngã thứ 2, mà theo thống kê “chỉ là vấn đề thời gian”.

Một cuộc hồi tố như vậy, đại để gồm 8 bước:

1- Bóc gỡ bệnh tiềm ẩn: Khoản này thì người già bao việc (tim mạch, thiếu máu, COPD, Parkinson, Alzeimer, viêm khớp, thần kinh ngoại biên...). Lưu ý là bệnh ẩn, bởi vậy mới xuất kỳ bất ý đẩy ngã các cụ. 

2- Kiểm tra huyết áp: Riêng té ngã, huyết áp tư thế là mục tiêu, tức huyết áp chuyển pha lúc nằm/ngồi/đứng.

3- Xét nghiệm máu: Những kẻ xô ngã các cụ có thể bị lật tẩy qua xét nghiệm máu (công thức máu/CBC, điện giải (Na,K), chức năng thận, đường huyết....). Bác sĩ sẽ phân tỏ đâu là thủ ác.  

4- Rà soát thuốc men:  Trong bụm thuốc “bổn mạng” hằng ngày, không thiếu thứ chuyên xô đẩy thăng bằng của các cụ. Bao gồm thuốc an thần, trầm cảm, tim mạch, tiểu đường, kháng cholinergic (trị COPD, bàng quang tăng hoạt, Parkinson, chóng mặt...), thuốc giảm đau opioid (opium, morphin, codein, tramadol...). Rất nhiều ca té ngã ở người già thuộc diện polypharmacy ( dùng >5 loại thuốc). Một nghiên cứu cho thấy  39% polypharmacy cao tuổi  dùng hơn 5 loại thuốc  có tác dụng té ngã như trên.

5- Đi đứng và thăng bằng: Khối cơ và sức cơ, khối xương và sức xương đều giảm loạt ở người già. Chỉ điểm rệu rã sức người sức của được tìm thấy chủ yếu ở lưng, gối, bàn chân...

6- Lượng Vitamin D: Liên quan đến mật độ xương. Người cao tuổi, hao giảm hấp thụ, lại toàn quanh quẩn trong nhà, thiếu hụt vitamin  D như cơm bữa. Nhiều ca hậu té ngã, truy xét mới ngã ngửa lượng vitamin D của các cụ thấp ngỡ ngàng.

7- Đánh giá lại tim mạch, thần kinh  sẵn có: Bệnh tim mạch và thần kinh của các cụ có thể mất kiểm soát, điều trị dang dở, sinh biến chứng, ngoài sự theo dõi của thầy thuốc và người nhà. Đơn cử cơn loạn nhịp, rung nhĩ kịch phát, có thể quật ngã “cái đụi” các cụ bất cứ lúc nào.

8- Kiểm tra thị lực: Mắt mũi kèm nhèm, sai đường lạc lối, lắm khi là thứ duy nhất xô té các  cụ, mặc gân cốt tráng kiện, không có lấy một bệnh nền...   

Hiển nhiên còn mục 9 sau cùng, ngoài thăm khám, đó là kiểm tra đèn đóm, tay vịn, sàn nhà, công việc của các cụ...

Nhiều người hẳn nghĩ, theo trên có khác gì một cuộc khám sức khỏe tổng quát? Đúng là trục được một hoặc cả bầy làm té ngã các bậc cao niên, gần như viếng trọn các phòng khoa bệnh viện, nhưng dù gì, nhắm mục tiêu té ngã, thì xét soát sẽ bớt lan man hơn. Hơn cả, chủ xướng cuộc bóc gỡ nên là một chuyên gia “té ngã người già”. Một thầy thuốc chuyên khoa, có thể khó xâu kết, khó nhìn ra cả  bức tranh mang tên “té ngã” của người cao tuổi.

Tin mới

Xem thêm
Tin mới nhất Sức Khỏe

Tin mới nhất