Sức Khỏe

Mùa dịch, tới kỳ tái khám, xét nghiệm, tính sao cho vuông tròn?

BS TỊT TUỐT

Đăng lúc 09:44 | 30/07/2021

Nhiều người bị các bệnh mãn tính, cần đến bệnh viện tái khám và xét nghiệm, nhưng vì dịch bệnh, lại trù trừ chuyện này. Vậy nên giải quyết ra sao?

Dịch bệnh cùng giãn cách xã hội nghiêm ngặt, đẩy người bệnh “không Covid-19” vào thế khó, lắm khi thể kẹt (ngược lại với nạn cố thủ không chịu khám chữa vì cho rằng bệnh nhà không nguy bằng Covid-19). 

Không có chuyện “bỏ rơi”, nhưng đình trệ khó tránh, trong đó có cái khó lịch tái khám hoặc  xét nghiệm tới hạn. 


Xoay xở mùa dịch

Có nhiều cách xoay xở cho tình cảnh “đi dở ở chẳng xong” này: 

- Phía bệnh viện/thầy thuốc: Nới thêm hạn tái khám, xét nghiệm, tùy tình trạng bệnh. Cung cấp mọi kênh liên lạc, hâm lại đường dây nóng. Tư vấn cho người bệnh các kế hoạch B, C...

- Phía người bệnh. Chung qui là tận dụng “Khám và chữa bệnh từ xa” :

Bám sát đường dẫn của bệnh viện, bác sĩ điều trị, để gửi sinh hiệu, nhận y lệnh từ xa. Giữ liền mạch “y tế online” này là giải pháp xuyên suốt.

Sử dụng dịch vụ bác sĩ gia đình, xét nghiệm tại gia, phòng khám gần nhà....

Nước xa không cứu được lửa gần, “dịp” tốt để bệnh nhân tỉnh xa tìm đến y tế địa phương. Nếu khéo có thể mở luồng “hội chẩn” giữa bác sĩ tuyến trên và tuyến cơ sở.

Tăng cường phương tiện “cận lâm sàng” cá nhân như máy đo huyết áp, đường huyết...

Nước xa không cứu được lửa gần

Kể riêng về tái khám tới hạn. Với các vấn đề sức khỏe cấp tính, nguy cấp, bất khả từ, nhưng không phải không có cách chen. Hầu hết có thể phá vây bằng giải pháp tại chỗ. Dịp nữa nghĩ lại chỉ máy móc xịn tuyến trên mới đáng tin cậy...

Không phải vội

Đừng quên những trường hợp được “phép” trì hoãn. Bệnh tật  không thể khoan nhặt, nhưng vẫn có một số ca bệnh, ca xét nghiệm, có thể gác lại trong một thời gian nhất định, mà không ảnh hưởng hay gây nguy hiểm cho bệnh tình. Biết mình có thể thư thả giúp người bệnh đỡ mấy phần đứng ngồi không yên, sinh thêm bệnh.

Ổn cái đã  

Nói vậy, nhưng bệnh gì, xét nghiệm nào thư thả phải qua ý bác sĩ điều trị, ít ra người có chuyên môn. Nhắc lại các hotline. Mang tính tương đối, danh sách “chậm không sao” tập trung ở các thể bệnh mạn tính và ổn định. Ổn  bao gồm triệu chứng ổn, theo dõi ổn và điều trị ổn. Đơn cử với cao huyết áp ổn, viêm gan siêu vi ổn, tiểu đường ổn, viêm loét dạ dày ổn...

Hàng đợi xét nghiệm  

Các xét nghiệm cũng có danh sách “để mai tính”. Đại để, đó là các xét nghiệm phục vụ thể bệnh ổn định. Xét nghiệm có độ giãn hiệu lực rộng. Xét nghiệm đánh giá điều trị (bệnh ổn thì kết quả điều trị tốt sẵn). Xét nghiệm dự phòng nguy cơ (bệnh ổn thì nguy cơ thấp). Cách xét nghiệm về dinh dưỡng, chuyển hóa, hấp thu, bệnh nghề nghiệp không quá cấp bách...

Từ từ rồi tính

Tham khảo vài xét nghiệm có khoảng đợi rộng rãi :

HbA1C. Cho biết việc kiểm soát đường huyết  trong 3 tháng qua có tốt không. Lịch gọi thông thường là 2 - 3 tháng, nhưng đối đế 6 tháng vẫn không sứt mẻ gì.

HbsA, HbeAg, HBV-DNA -Theo dõi virus , điều trị viêm gan siêu vi B, 3 - 6 tháng.

BMP (Ca,K,CO2,glucose,ure,creatinin,điện giải ) - Chỉ số chuyển hóa căn bản 

HDL /LDL/total cholesterol 

AST/ ALT/GGT/ALP - Chức năng gan

Ure/creatinin - Chức năng thận

T3/T4/TSH - Chức năng tuyến giáp

CEA, AFP, CA 125, PSA... Tầm soát ung thư , thường 6 tháng/lần.

Nóng ruột hay gặp ở người đau dạ dày là nhấp nhổm xem còn H.Pylori trong bao tử không, trong khi chuyện khó xong ngày một ngày mai ...

Lần nữa, mọi sự phải qua gật lắc của bác sĩ điều trị, hoặc ý kiến chuyên môn. Bệnh tình hôm nay khoan nhưng hôm sau lại nhặt. Mục đích chung  giúp người bệnh, trong mùa dịch đỡ sốt ruột. 


Tin Mới Nhất
Tin mới Sức Khỏe
Béo phì có làm giảm hiệu quả vaccine?

    Béo phì có làm giảm hiệu quả vaccine?

    Người béo phì luôn được khuyến cáo tiêm chủng sớm. Nghe đồn, béo phì còn làm giảm tác dụng vaccine, nên phải nhanh có mũi 2, thậm chí mũi 3?

    16/09/2021 10:48