Sức Khỏe

Đường ăn kiêng, càng xài thì càng...thèm ăn?

BS TỊT TUỐT 22/11/2020 09:27

Ngọt ngào và rắc rối - không phải nói về phụ nữ, mà ta đang nói về đường.

Và mới đây lại thêm “bà cô” rối rắm mới - đường ăn kiêng!

Là đường mà không gọi là đường

Đường, gốc carbohydrate, sương sương vài cái tên như sucrose (đường cát, đường mía, đường phèn...), fructose (đường trái cây), lactose (đường sữa)... Đường thì ngọt, nhưng không phải cái gì ngọt đều là đường; từ đó, xuất hiện thêm phiên bản chất tạo ngọt. Đường ăn kiêng thi thố chủ yếu ở phân khúc này, hay bị nhầm hễ chất tạo ngọt đều là đường ăn kiêng.

Đường nào cũng ngọt, ăn kiêng ra làm sao?

Đường ăn kiêng là kẻ thế thân, có vị ngọt để ăn như đường, nhưng ít gây hại như đường, đường ở đây lấy sucrose/đường trắng làm đối trọng. Cụ thể, chúng ít năng lượng hơn (không tích mỡ), ít cung cấp carbohydrade/low-carb hơn (chậm tăng đường huyết), đôi khi ít gây sâu răng hơn. Tình keo sơn với đường ăn kiêng là thành phần anti béo phì, tiểu đường, bà dưỡng nhan, ông chống cương dương rối loạn...

Đường ăn kiêng, anh là ai?

Đầu bảng là đường nhân tạo (aspartam, saccharin, sucralose, acesulfam K, cyclamate...). Hàng họ đều ngọt hơn vài trăm lần đường, nhưng gần như rỗng về năng lượng và carb.

Còn đường alcohol/đường rượu (isomalt, lactitol, mannitol, sorbitol...), độ ngọt nặng tương đương đường, nhưng hấp thu chậm và khoan hòa với đường huyết.

Trong khi đó chất tạo ngọt tự nhiên (trái cây cô đặc, mật ong, mật đường, đường thô, cỏ ngọt...) có fructose làm căn bản, calori nặng như đường nhưng hấp thu chậm và tăng đường huyết không quá sỗ sàng.

Sau cùng là nhóm hỗn hợp (sorbitol + aspartam), (cyclamate + saccharin)...

Làm ăn coi được?

Sau màn chào hỏi, là phiên chất vấn, trả lời chất vấn “an toàn” và “hiệu quả”. An toàn phải đặt lên hàng đầu, bởi trong hàng ngũ xuất hiện cái tên quan ngại: đường hóa học! Một thời, aspartam và đồng bọn bị ném đá dữ dội về những tàn hại sức khỏe, đặc biệt là ung thư. Nay, giám đốc thẩm, đường hóa học cơ bản được minh oan, một số quay ngoắt từ “tội nhân thiên cổ” sang “trời giúp ta”!

Nói vậy, không phải tất cả đều trắng án, và đường hóa học chỉ cải tà quy chánh khi được dùng đúng liều, quá tay đừng trách ngựa quen đường cũ. Mở rộng, tổng thể, đường ăn kiêng được xem là an toàn, miễn khéo “lấy vợ chọn tông, lấy chồng chọn giống”.

Còn hiệu quả tăng cân, tiểu đường?

Giấy trắng mực đen, đơn cử, nếu dùng isomalt nấu chè thưng, thì người dùng chỉ nhận 2 kcal so với 4 kcal cho cùng trọng lượng, so với đường trắng. Cũng vậy, mở rộng, đường ăn kiêng cũng có chút công phu kháng béo phì, cự đường huyết, chứ không đến nỗi nói khoác.

Ỷ lại sinh buông tuồng

Nghe mười phân vẹn mười, nhưng không may, như thường lệ sự đời “cười đó rồi khóc đó”. Phốt đầu tiên đến từ bệnh ỷ lại. Ỷ y đường ăn kiêng, người dùng rất dễ sa vào thế buông tuồng đồ ngọt. Không ít cô, bà, dì, thím, bỏ tối theo sáng, nhưng sau một thời gian tự chuyển biến tự chuyển hóa theo chiều hướng tích cực, lại biến thành con bệnh béo phì, tăng đường huyết, thảm hơn cả thuở chè bà ba đường cát trắng nước cốt dừa...

Kích động thòm thèm

Đường ăn kiêng còn đang bị soi lỗi tày đình là kích động... thèm ăn. Càng ăn đường thì càng cồn cào, phải kiếm cái bỏ bụng, cân tăng vù vù. Đường ăn kiêng “chơi gác” là do khi phát hiện bị cho ăn đường nghèo nàn năng lượng, thì theo bản năng sinh tồn, cơ thể buộc đáp trả. Hiện tượng này càng rõ khi dùng đường ăn kiêng kết hợp thực phẩm low-carb khác...

Thành ra, trực quan bài toán “hớ” của đường ăn kiêng diễn biến như sau: cô nọ giữ eo dự ăn 1 chén chè đường ăn kiêng, để chỉ thu vào 2 kcal; nhưng rồi lại chén tiếp chén thứ 2, vì nghĩ cùng lắm chỉ thêm 2 kcal, ngang với đường cát; khổ thân, càng ăn lại càng... thèm, lại tiếp chén thứ 3, thứ 4 và lần này cô nàng hoàn toàn rơi vào bẫy thòm thèm của chất tạo ngọt... 

Một tiếng, nên hay không nên?

Đường ăn kiêng đã và đang chứng tỏ hiệu năng của nó, vấn đề nằm ở kiểm soát và liều lượng. Kiêng hay không kiêng, đường hay chất tạo ngọt, vẫn phải đảm bảo kịch khung không quá 25g/ngày cho bà; 37,5g/ngày cho ông. Căn liều còn giúp người ta không sa vào buông thả và tránh tác dụng phụ. Với đường ăn kiêng, tưng bừng thành công hay trở thành nạn nhân của sự vẽ vời, tùy cách bạn lên kế hoạch. Không cẩn trọng, sự tệ có khi bi đát hơn thuở nóng ăn đường cát, mát ăn đường phèn...

Tin mới

Xem thêm
Tin mới nhất Sức Khỏe

Tin mới nhất